V SA/Wa 60/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska – Jóźków, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2012 r. sprawy ze skargi Y. X. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia z terytorium RP; oddala skargę

W dniu [...] marca 2011 r. Y. X. obywatel C. został zatrzymany przez funkcjonariuszy Straży Granicznej podczas kontroli legalności pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Następnie w dniu [...] kwietnia 2011 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w K. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wydalenie cudzoziemca. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż ww. cudzoziemiec nie wykonał dobrowolnie decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w K. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] zobowiązującej go do opuszczenia terytorium RP w terminie do dnia [...] marca 2011 r., czym wypełnił przesłankę z art. 88 ust. 1 pkt 7 lit. a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2006 r. nr 234, poz. 1694 z późn. zm.). Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 7 lit. a ustawy o cudzoziemcach orzekł o wydaleniu Y. X. z terytorium RP w terminie do dnia [...] czerwca 2011 r. W tej samej decyzji organ stwierdził wygaśnięcie decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w K. z dnia [...] lutego 2011 r. oraz umorzył postępowanie odwoławcze od tej decyzji. Cudzoziemiec reprezentowany przez pełnomocnika złożył odwołanie od powyższej decyzji, wniósł też o przywrócenie terminu do jego wniesienia oraz o wstrzymanie wykonania nadanego decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu odwołania cudzoziemiec podniósł w szczególności, że decyzja o wydaleniu jest niezasadna i przedwczesna, a ustalony termin wydalenia do dnia [...] czerwca 2011 r. nie uwzględnia konstytucyjnego prawa strony do uczestnictwa w postępowaniu odwoławczym. Cudzoziemiec odniósł się również do ustaleń poczynionych podczas kontroli z dnia [...] marca 2011 r. wskazując, iż jego pracodawca jednoznacznie zaprzeczył, aby zatrudniał kogokolwiek bez wymaganego zezwolenia na pracę. Wskazał również, że uzyskał zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Polski oraz posiada obecnie prawomocne zezwolenie na pracę w restauracji "C.", w której został zatrzymany podczas kontroli. Następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców przywrócił cudzoziemcowi termin do wniesienia odwołania. Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] października 2011 r. organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu opuszczenia przez cudzoziemca terytorium RP i wyznaczył nowy termin w tym zakresie – nie dłuższy niż 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W pozostałej części decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w K. została utrzymana w mocy. Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ II instancji wskazał w pierwszej kolejności, iż Y. X. wjechał do Polski legalnie w dniu [...] stycznia 2011 r. na podstawie wizy pobytowej krajowej wydanej w dniu [...] grudnia 2010 r. przez konsula w S. Wiza ta została wydana w celu wykonywania pracy, a termin jej ważności oznaczono od dnia [...] grudnia 2010 r. do dnia [...] listopada 2011 r., tj. na czas pobytu 315 dni. Cudzoziemiec posiadał zezwolenie na pracę wydane przez Wojewodę [...] w dniu [...] października 2010 r. na wniosek "W." Sp.J. w Ł. na okres od dnia [...] listopada 2010 r. do dnia [...] listopada 2011 r. Cudzoziemiec miał wykonywać pracę w "S." Sp. z o.o. w Ł. na stanowisku kucharza kuchni chińskiej. W dniach od [...] lutego 2011 r. do [...] lutego 2011 r. w trakcie przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w K. kontroli legalności wykonywania pracy przez cudzoziemców oraz powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom w restauracji chińskiej "C." przy ul. [...] w K. Ustalono, że cudzoziemiec wykonywał w tej restauracji pracę w charakterze pomocy w kuchni w okresie od dnia [...] lutego 2011 r. do dnia [...] lutego 2011 r. bez wymaganego zezwolenia na pracę. W dniu [...] lutego 2011 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w K. decyzją nr [...] zobowiązał cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do dnia [...] marca 2011 r. Y. X. nie podporządkował się ww. decyzji i w dniu [...] marca 2011 r. w ramach kontroli legalności pobytu został ponownie zatrzymany w chińskiej restauracji "C." przy ul. [...] w K. . Następnie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, że zgodnie z art. 88 ust 1 pkt 7 lit. a ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium RP, jeżeli dobrowolnie nie opuścił terytorium RP w terminie określonym w decyzji o zobowiązaniu do opuszczenia tego terytorium. Organ wyjaśnił, że w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wydanie decyzji o wydaleniu z terytorium RP jest obligatoryjne i nie mieści się w ramach tzw. uznania administracyjnego. Równocześnie jednak należy zbadać, czy wobec cudzoziemca zachodzą przesłanki z art. 89 ustawy o cudzoziemcach oraz z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (Dz.U. z 2009 r., nr 189, poz. 1472 z późn. zm.). W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie uzasadniał stwierdzenia, że którakolwiek z przesłanek wymienionych w powyższym przepisie wystąpiła w przypadku Y. X. Z materiału tego nie wynika bowiem, by w kraju pochodzenia cudzoziemca zagrożone było jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, czy też mógłby on zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Cudzoziemiec nie jest również małżonkiem obywatelki polskiej, ani też cudzoziemki posiadającej zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE. W odniesieniu do argumentacji odwołania organ stwierdził, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie albowiem cudzoziemiec swoim zachowaniem wypełnił dyspozycję z art. 88 ust. 1 pkt 7 lit. a ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie natomiast z art. 90 ust. 3 tej ustawy decyzja o wydaleniu powoduje z mocy prawa unieważnienie wizy, unieważnienie zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego, cofnięcie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oraz zezwolenia na pracę. Od powyższej decyzji Y. X. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Uzasadniając skargę skarżący – podobnie jak w odwołaniu – stwierdził w szczególności, że decyzja o wydaleniu jest niezasadna i przedwczesna, a ustalony termin wydalenia narusza prawo skarżącego do udziału w postępowaniu odwoławczym. Stwierdził, że na terytorium Polski przebywa legalnie na podstawie przedłużonej o trzy miesiące wizy krajowej. Zdaniem skarżącego podstawą wydania zaskarżonej decyzji było ustalenie, że podjął zatrudnienie niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na pracę wydanym na okres od [...] listopada 2010 r. do [...] listopada 2011 r. Skarżący podkreślił, że w dniu wydania decyzji o wydaleniu posiadał ważne zezwolenie na pracę w restauracji "C." na okres od dnia [...] marca 2011 r. do dnia [...] listopada 2011 r. Z tego względu wydanie decyzji o wydaleniu powinno być ocenione jako nadużycie prawa. W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący podjął polemikę z ustaleniami poczynionymi podczas kontroli poprzedzającej wydanie wobec niego decyzji o zobowiązaniu o opuszczeniu terytorium Polski. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie . Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi stwierdzić należy, że jest ona nieuzasadniona. W ocenie Sądu Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w sposób prawidłowy zastosował prawo materialne, w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie, które zostało zakończone wydaniem decyzji zawierającej wszystkie elementy określone w art. 107 k.p.a. Stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców art. 88 ust 1 pkt 7 lit. a ustawy o cudzoziemcach stanowi, iż cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli dobrowolnie nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie określonym w decyzji o zobowiązaniu do opuszczenia tego terytorium. Dokonując literalnej wykładni powołanego przepisu podkreślić należy, iż użycie przez ustawodawcę określenia "wydaje się decyzję" oznacza, że mamy do czynienia z obowiązkiem wydania decyzji o określonej treści w przypadku zaistnienia określonych w nim przesłanek. Przy orzekaniu w oparciu o ten przepis organ nie dysponuje swobodą w zakresie kwalifikacji skutków zdarzenia, określaną jako "uznanie administracyjne". Dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma zatem ustalenie, czy w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki z dyspozycji omawianego przepisu. Na identyczne wnioski wskazuje również jednolite orzecznictwo ukształtowane na gruncie art. 88 ust. 1 powołanej ustawy (np. wyrok WSA z dnia 15 maja 2007 r., sygn. V SA/Wa 1794/06) stojące na stanowisku, iż wymieniony artykuł należy do kategorii przepisów dla organu wiążących, a to oznacza, że jeżeli ustalony stan faktyczny sprawy odpowiada treści przepisu - skutek jest określony w przepisie, a organ nie ma wyboru, co do treści rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, na gruncie powyższych unormowań prawnych i w świetle zgromadzonego materiału dowodowego organy administracji zasadnie przyjęły, iż skarżący wypełnił dyspozycję art. 88 ust. 1 pkt 7 lit. a ustawy o cudzoziemcach, tj. dobrowolnie nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie określonym w decyzji o zobowiązaniu do opuszczenia tego terytorium. Przypomnieć bowiem należy, że decyzja zobowiązująca Y. X. do opuszczenia terytorium RP do dnia [...] marca 2011 r. została wydana w dniu [...] lutego 2011 r. Rozstrzygnięcie to zgodnie z art. 97 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach zostało opatrzone rygorem natychmiastowej wykonalności. Cudzoziemiec nie podporządkował mu się jednak, a fakt ten został ustalony podczas kontroli legalności pobytu cudzoziemców na terytorium RP przeprowadzonej w dniu [...] marca 2011 r. Istotnego wpływu na powyższą ocenę zachowania skarżącego nie mogła mieć okoliczność złożenia przez niego wniosku o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzji. Postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. wniosek ten został bowiem rozpoznany negatywnie, a postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] marca 2011 r. Od tego dnia do dnia zatrzymania podczas kontroli ([...] marca 2011 r.) skarżący miał więc sposobność do dobrowolnego opuszczenia terytorium RP, czego jednak nie uczynił. Organ wydając decyzję o wydaleniu skarżącego z terytorium RP miał na względzie – czemu dał wyraz w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji – przesłanki negatywne określone w art. 89 ustawy o cudzoziemcach, jak również rozważył przesłanki z art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. W ocenie Sądu brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w powyższym zakresie. Sam skarżący również tych ustaleń nie kwestionuje. Zasadności wydanej decyzji nie podważa również okoliczności przedłużenia cudzoziemcowi wizy krajowej oraz uzyskanie przez niego zezwolenia na pracę w restauracji "C." w K. . Zgodnie bowiem z art. 90 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach decyzja o wydaleniu powoduje z mocy prawa unieważnienie wizy, unieważnienie zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego, cofnięcie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oraz zezwolenia na pracę. Wpływu na wydane rozstrzygnięcie nie mogły mieć także podnoszone w skardze okoliczności, ustalone podczas kontroli poprzedzającej wydanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia terytorium RP. Chodzi tu w szczególności o słuszność bądź niesłuszność przyjętej przez kontrolujących funkcjonariuszy Straży Granicznej oceny w jakim charakterze skarżący przebywał we wskazanej powyżej restauracji. Podkreślić należy, że okoliczności te były oceniane w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. zobowiązującą skarżącego do opuszczenia terytorium RP. W postępowaniu dotyczącym wydalenia skarżącego, istotne znaczenie ma zaś jedynie fakt, iż nie wykonał on dobrowolnie ww. decyzji zobowiązującej do opuszczenia terytorium RP, oraz że nie wystąpiły negatywne przesłanki do wydalenia określone w art. 89 ustawy o cudzoziemcach. Wskazać również należy, iż termin wydalenia ustalony w zaskarżonej decyzji nie narusza prawa skarżącego do udziału w postępowaniu odwoławczym. Skarżący mógłby bowiem brać udział w tym postępowaniu działając poprzez pełnomocnika, którego ustanowił. Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż organ dokonał dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, uzasadnił podstawę prawną wskazaną w i dokonując właściwej interpretacji przepisów wydał decyzję zgodną z prawem. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji błędnie przywołał co prawda treść art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach (w wersji nieobowiązującej już na dzień wydania decyzji), jednak uchybienie to – wobec niespełnienia przez skarżącego jakiejkolwiek przesłanki z tego przepisu – nie miało żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić skargę jako niezasadną