V SA/Wa 592/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Jarosław Stopczyński po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o wstrzymanie wykonania decyzji w zaskarżonej części w sprawie ze skargi [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji w zaskarżonej części.

Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną w komparycji decyzję Ministra Finansów Miasto [...] (dalej: "Skarżący" lub "Miasto") złożyło wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Mocą tej decyzji zobowiązano Miasto do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej w kwocie [...] zł, lecz Miasto zaskarżyło ją w części w odniesieniu do kwoty [...] zł. Skarżący podniósł, że za wstrzymaniem wykonania decyzji Ministra w zaskarżonej części uzasadnione jest niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania. Skutkiem wyegzekwowania należności objętej zaskarżoną decyzją może być uniemożliwienie realizacji zadań Skarżącego jako jednostki samorządu terytorialnego, np. w zakresie edukacji publicznej czy związanych z dofinansowaniem ze środków unijnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie natomiast z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może - po przekazaniu mu skargi - na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi być poprzedzone analizą umotywowania wniosku pod kątem spełnienia przesłanek z ww. art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena wniosku jest bowiem możliwa i w dużym stopniu zależy od uzasadniania przedstawionego przez wnioskodawcę. W judykaturze od dawna utrwalone jest stanowisko, że to na nim ciąży obowiązek przedstawienia argumentacji i poparcia jej dowodami pozwalającymi na dokonanie merytorycznej oceny wniosku. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu występowały w sprawie. Sąd musi mieć o nich wiedzę. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń lub okoliczności, jednakże w taki sposób, aby sąd miał możliwość ich weryfikacji. Przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody zachodzi wówczas, gdy wyrządzona szkoda nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W ocenie Sądu umotywowanie rozpatrywanego wniosku nie pozwala na zastosowanie wobec Skarżącego wyjątkowej instytucji jaką jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Przede wszystkim rodzaj obowiązku nałożony na Miasto nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny. Zaskarżoną decyzją zobowiązano go do zwrotu kwoty [...] zł, Chodzi zatem o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne (por. np. post. NSA z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GZ 80/09). W sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu Skarżącemu kwoty subwencji orzeczonej w zaskarżonej decyzji. Co więcej zaskarżenie decyzji Ministra jedynie w odniesieniu do kwoty [...] zł oznacza, że Skarżący podziela stanowisko tego organu, iż większość kwoty [...] zł istotnie stanowi subwencję pobraną nienależnie. Co do przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody należy podkreślić, iż każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego. Oczywiste jest zatem, że w wyniku dobrowolnej zapłaty lub przymusowej egzekucji powyższej kwoty dojdzie do pomniejszenia majątku Miasto co może utrudnić wykonywanie jego ustawowych zadań. Skarżący powinien więc wykazać, że na skutek zapłaty spornej sumy grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa wydanej decyzji. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. wyraźnie bowiem stanowi o szkodzie znacznej, a nie o szkodzie jakiejkolwiek. Z umotywowania wniosku wynika, że Skarżący obawia się wyrządzenia mu szkody finansowej, a w takiej sytuacji dla oceny czy uszczerbek, na który się powołuje, istotnie narazi go na znaczną szkodę konieczne jest odniesienie kwoty ciążącego na Mieście zobowiązania do jego kondycji majątkowej i możliwości płatniczych (postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FZ 718/13). Oświadczenia o niemożności uiszczenia należności pieniężnej należy poprzeć rzetelnym zobrazowaniem swojej sytuacji finansowej oraz odpowiednimi dokumentami. Skarżący tymczasem w żaden sposób nie przedstawił swojej sytuacji majątkowej, jak również nie złożył żadnej dokumentacji finansowej obrazującej jego kondycję finansową czy potwierdzającej twierdzenia o możliwych trudnościach przy realizacji jego zadań jako jednostki samorządu terytorialnego. Braki uzasadnienia rozpoznawanego wniosku w tym zakresie uniemożliwiają Sądowi dokonanie oceny, czy zwrot kwoty określonej w decyzji Ministra w zaskarżonej rzeczywiście skutkować będzie zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody lub powstaniem trudnych do odwrócenia skutków. Wypada zaznaczyć też, że podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od Sądu aby ten, niejako wyręczając go, z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Reasumując, w ocenie Sądu, Skarżący nie wykazał zaistnienia okoliczności, które mogłyby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody czy spowodowania trudnych do przezwyciężenia skutków. Tym samym, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.