V SA/Wa 583/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Jadwiga Smołucha po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym skargi P. O. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego postanawia 1. odrzucić skargę; 2. wypłacić na rzecz P. O. kwotę 400 zł (czterysta złotych), tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi, wpisanego do rejestru opłat sądowych pod poz. [...] w dniu [...] grudnia 2020 r.

Decyzją z 20 lipca 2020 r. DRP.WPAV.411.6486.2020.MM Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezes Zarządu" lub "organ") nakazał [...] (dalej: "skarżący" lub "strona") zwrócić środki PFRON przekazane mu tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego. Decyzję doręczono skarżącemu 28 lipca 2020 r. Skarżący wystąpił do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem z 17 września 2020 r. organ poinformował stronę o pozostawieniu bez rozpoznania pisma zawierającego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego pisma w wyznaczonym terminie. Następnie skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem z 12 listopada 2020 r. Prezes Zarządu odmówił przywrócenia stronie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zostało doręczone stronie 16 listopada 2020 r. W piśmie z 3 grudnia 2020 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Prezesa Zarządu z 20 lipca 2020 r. Skarga została złożona 4 grudnia 2020 r. w Mazowieckim Oddziale PFRON jako załącznik do wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za listopad 2020 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z powodu złożenia skargi z uchybieniem ustawowego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu, lecz nie jako złożona z uchybieniem terminu, ale z uwagi na jej niedopuszczalność z innych przyczyn. Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Środkiem zaskarżenia przysługującym od decyzji Prezesa Zarządu PFRON (wydanej jako decyzja I instancji) jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednakże przepis art. 52 § 3 p.p.s.a (w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2017 r.) pozwala na wniesienie na taką decyzję skargi do sądu administracyjnego z pominięciem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stanowi bowiem, że "jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa". Nowelizując art. 52 § 3 p.p.s.a. ustawodawca wprowadził możliwość wyboru przez stronę sposobu zaskarżenia aktu wydanego w I instancji przez organ nie mający nad sobą organu wyższego stopnia. Można to więc zrobić albo poprzez złożenie do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy albo poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Treść tego przepisu nie pozostawia też wątpliwości, że chociaż do strony należy decyzja, jaką drogę zaskarżenia wybrać, to jednak skorzystanie z jednego trybu zaskarżenia danego aktu wyklucza możliwość skorzystania z drugiego trybu. Niedopuszczalna jest więc sytuacja, że to samo rozstrzygnięcie strona skarży zarówno w drodze postępowania przed organem administracji, jak i w drodze postępowania przed sądem administracyjnym. Strona musi bowiem dokonać wyboru między dwiema wykluczającymi się możliwościami. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że nie jest dopuszczalne wszczęcie i prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego mającego za przedmiot decyzję Prezesa Zarządu PFRON z 20 lipca 2020 r. nr DRP.WPAV.411.6486.2020.MM nakazującej stronie zwrócić środki przekazane tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego. Jak wynika z akt sprawy skarżący zdecydował się na drogę administracyjną i wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skoro skorzystał z administracyjnego środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, to nie mógł następnie na ten sam akt wnieść skargi do sądu administracyjnego. Bez znaczenia przy tym, dla możliwości zaskarżenia ww. decyzji Prezesa Zarządu PFRON z 20 lipca 2020 r. do sądu administracyjnego, pozostaje fakt pozostawienia przez organ bez rozpoznania pisma zawierającego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jak również wydanie postanowienia o odmownie przywrócenia stronie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jeżeli strona skorzystała z drogi administracyjnego to w takiej sytuacji przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego mogą być tylko akty wydane przez organ na skutek złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tak procesowe (np. pozostawiające wniosek bez rozpoznania) jak i merytoryczne (tj. decyzja II instancji wydana wskutek ponownego rozpatrzenia sprawy). Możliwości zaskarżenia decyzji I instancji do sądu administracyjnego nie otwiera również fakt, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy okazał się nieskuteczny, tj. z przyczyn formalnych nie doszło do ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania decyzji. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Wymaga także zaznaczenia, że treść pouczenia zawartego w decyzji Prezesa Zarządu PFRON z 20 lipca 2020 r. potwierdza, iż organ prawidłowo poinstruował skarżącego o przysługujących mu alternatywnie środkach zaskarżenia. Organ wprost wskazał, że jeżeli strona nie chce skorzystać z prawa zwrócenia się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, to może od razu wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuci skargę jeżeli z przyczyn inne niż określone w pkt 1-5a jej wniesienie jest niedopuszczalne. Niedopuszczalność wniesienia skargi ma miejsce m.in. wówczas, gdy ustawodawca uczynił z niej jeden z wzajemnie wykluczających się środków zaskarżenia, a strona ze środka alternatywnego już skorzystała. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. O kosztach Sąd orzekł na postawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.