V SA/Wa 523/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Mydłowska po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z 11 czerwca 2014r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. sp. zo.o. w G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych

W odpowiedzi na wezwanie Skarżąca – A. sp. z o.o. w G. złożyła urzędowy formularz PPPr, w którym zaznaczyła, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż kapitał zakładowy wynosi 6.000.000,00 zł, natomiast wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok - 333.000,00 zł. Podano również, że wysokość straty za ostatni rok obrotowy wynosi 110628,86 zł. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż skarżącej spółce zablokowano wszystkie konta bankowe, uniemożliwiając pozyskanie i dysponowanie środkami finansowymi. Ich brak uniemożliwia wniesienie wpisu. Wszystkie środki ruchome zostały zajęte przez komorników. Skarżąca nie przesłała żadnych dokumentów, które dotyczą jej stanu finansowego i możliwości płatniczych, do złożenia których wezwał ją referendarz sądowy. Wskazała jedynie w treści pisma z 2 czerwca 2014r., że żądane dokumenty nie będą stanowiły informacji o możliwości zapłaty żądanej kwoty i zdaniem wnioskodawcy to tworzenie fikcji która uzasadni odmowę przyznania prawa pomocy. Do pisma nie dołączono żadnych dokumentów. Postanowieniem z 11 czerwca 2014r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia referendarz wskazał, iż mimo wezwania nie nadesłano dokumentów potwierdzających złą sytuację finansową Spółki. To uniemożliwia ocenę sytuacji majątkowej skarżącej, a tym samym przesłanek przemawiających za uwzględnieniem przedmiotowego wniosku. Skarżąca w ustawowym terminie wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. Pismem z 30 czerwca 2014r. wskazała, że wnosi o uchylenie postanowienia referendarza sądowego i zwolnienie z kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek złożony przez skarżącą nie został uwzględniony. Wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż straciło ono moc, a wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu przez Sąd (art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. 2012r., poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Skarżąca wnioskowała o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. w zakresie częściowym. W przypadku osób prawnych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Po przeanalizowaniu wniosku Skarżącej oraz przedstawionej przez nią informacji dotyczącej sytuacji finansowej Sąd stwierdza, że powyższe przesłanki, będące warunkiem niezbędnym do przyznania zwolnienia od uiszczenia kosztów sądowych nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie. Należy podkreślić, iż aby móc ocenić sytuację strony i na jej podstawie prawidłowo rozpoznać wniosek Sąd musi zapoznać się z dokumentami świadczącymi o jej sytuacji, nie można tego uczynić na podstawie domniemań. Przy czym w ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie wskazano, iż to wnioskodawca ma obowiązek wykazać fakty, na których opiera swój wniosek. Nie można przerzucić tego obowiązku na Sąd, albowiem tylko strona skarżąca ma interes prawny aby na podstawie dostarczonych dokumentów uzyskać prawo pomocy. W niniejszej sprawie podjęto działania zmierzające do uzyskania pełnego obrazu możliwości płatniczych Skarżącej, wzywając ją do uzupełnienia wniosku o stosowne informacje, w tym o zeznanie podatkowe CIT-8, deklarację VAT, wykaz środków trwałych, wyciągów z kont bankowych, odpisu bilansu. Z obowiązku przesłania tych dokumentów Skarżąca nie wywiązała się. Również nie nadesłała ich łącznie ze złożonym sprzeciwem, mimo iż z postanowienia referendarza sądowego jednoznacznie wynika, iż brak tych dokumentów jest główną przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie wniosła o uchylenie postanowienia referendarza sądowego i zwolnienie spółki z kosztów sądowych. Wskazać należy, że skarżąca spółka jest podmiotem prowadzącym nadal, pomimo wskazywanych trudności finansowych, działalność gospodarczą. Z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 21 marca 2014 r. wynika, iż Skarżąca nie znajduje się w stanie likwidacji. Z informacji podanych przez Skarżącą wynika, iż bieżąca działalność spółki jest finansowana przez inwestora zewnętrznego. W tym miejscu wskazać należy, iż wpis sądowy jako wydatek wiąże się z bieżącą działalnością, wpływa na wysokość strat finansowych ogółem, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które mogą być pokrywane ze środków finansowych uzyskiwanych przez wnioskodawcę z różnych źródeł, w tym od inwestora zewnętrznego. Należy również zauważyć, że w przypadku osób prawnych - wnoszących o przyznanie prawa pomocy, zasadnicze znaczenie ma fakt, iż sprawa ma ścisły związek z prowadzoną przez nie działalnością i możliwość prowadzenia takiej działalności nie powinna - z reguły, obciążać dochodów budżetowych Skarbu Państwa. Gdyby przyjąć odmienne stanowisko, budżet ten, a w konsekwencji całe społeczeństwo miałoby kredytować działania skarżącego, związane z dochodzeniem przed sądami określonych roszczeń, czy też – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, kwestionujące na drodze sądowej postanowienie organu administracji publicznej. W ocenie Sądu skarżąca będzie w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 100 zł i w związku z tym winna partycypować w kosztach postępowania. Zgodnie ze stanowiskiem NSA, jeżeli skarżący nie dostarczył wymaganych dokumentów, nie podjął nawet próby częściowego wypełnienia wezwania, czyli - uchylił się od podania danych dotyczących dochodów i wydatków - to ocena sądu jest konsekwencją działania skarżącego, który nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej (postanowienie z 26 czerwca 2014r. sygn. akt: I Fz 190/14 z 28 listopada 2014r. sygn. akt: II Fz 984/13 CBOSA). W świetle powyższego stwierdzić należy, iż nieprzedłożenie stosownej dokumentacji uniemożliwia weryfikację złożonych przez skarżącą oświadczeń, co z kolei uznać należy za przeszkodę wykluczającą przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 2 i art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.