V SA/Wa 456/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi T. B. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... stycznia 2019 r. nr ... w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania: oddala skargę.

Przedmiotem skargi wniesionej przez T.B. (dalej: "Skarżąca" lub "Strona") jest postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: "MRiRW" lub "organ odwoławczy") z [...] stycznia 2019 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR" lub "organ I instancji") z [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (dalej: "Dyrektor ARiMR") z [...] maja 2011 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. (dalej: "Kierownik ARiMR") z [...] lutego 2011 r. nr [...] , w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: W dniu 26 maja 2010 r. T.B. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w B. wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. Decyzją z [...] lutego 2011 r. o numerze wskazanym wyżej, Kierownik ARiMR odmówił Stronie przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 4 136,98 zł oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję w wysokości 2 408,78 zł. Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor ARiMR decyzją z [...] maja 2011 r. o numerze wskazanym wyżej, utrzymał w mocy decyzję Kierownika ARiMR. Strona, pouczona o swoich uprawnieniach, nie złożyła skutecznej skargi od rozstrzygnięcia do sądu administracyjnego. Następnie, w wyniku rozpatrzenia wniosku Strony o stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010, decyzją z [...] maja 2012 r. nr [...], Prezes ARiMR odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora ARiMR z [...] maja 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika ARiMR z [...] lutego 2011 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. Strona, pouczona o swoich uprawnieniach, nie złożyła skutecznego odwołania od tego rozstrzygnięcia do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Pismem z [...] lipca 2018 r. Strona zwróciła się z kolejnym wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika ARiMR z [...] lutego 2011 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. Postanowieniem z [...] września 2018 r. nr [...], Prezes ARiMR odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora ARiMR z [...] maja 2011 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika ARiMR z [...] lutego 2011 r. nr [...] , w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. W wyniku rozpoznania zażalenia, MRiRW postanowieniem z [...] r. o numerze wskazanym wyżej, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżąca nie zgodziła się z tym postanowieniem i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzuciła w niej naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 61a § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uznanie, że fakt wcześniejszego wydania decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności stanowi "inną uzasadnioną przyczynę", z powodu której postępowanie o stwierdzenie nieważności nie może zostać wszczęte. W oparciu o powyższy zarzut Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Strona wskazała, że na gruncie toczącego się w przeszłości postępowania w stosunku do decyzji z [...] lutego 2011 r. w żaden sposób nie zostało podjęte badanie przesłanek, które zostały wskazane we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lipca 2018 r. W odpowiedzi na skargę MRiRW wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Mając na względzie wskazane unormowanie, Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a.", postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast w myśl art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W literaturze i orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego jest dopuszczalne wyłącznie z powodu przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym oczywistych, tj. takich, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzenia po wstępnej analizie wniosku. Zdaniem Sądu zasadnie organ administracji, działając w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z [...] maja 2011 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z [...] lutego 2011 r. nr [...] , w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. Należy zauważyć, że Prezes ARiMR, działając na wcześniejszy wniosek Strony, ostateczną decyzją z [...] maja 2012 r., nr [...] odmówił już stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S. nr [...] z [...] maja 2011 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. nr [...] z [...] lutego 2011 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. W postepowaniu tym, organ z urzędu badał wszystkie przesłanki nieważnościowe wskazane w art. 156 k.p.a. W związku z tą okolicznością należy wyjaśnić, że "jeżeli już raz, na żądanie stron, wszczęto postępowanie nadzorcze i odmówiono stwierdzenia nieważności, nie można jeszcze raz domagać się wszczęcia postępowania w tej samej sprawie, chociażby skarżąca powoływała się na inne przyczyny nieważności. Ponowne postępowanie byłoby z góry bezprzedmiotowe dlatego, że ocena legalności mającej podlegać stwierdzeniu nieważności decyzji została dokonana poprzednio" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1238/08). Należy zwrócić uwagę, że Prezes ARiMR wydając decyzję z [...] maja 2012 r. badał wszystkie przesłanki wynikające z art. 156 § 1 k.p.a., które uzasadniałyby ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że organ stwierdza nieważność decyzji lub wydanie jej z naruszeniem prawa w takim zakresie, w jakim ustalił występowanie wady określonej w art. 156 § 1 k.p.a., bez względu na granice żądania zgłoszonego przez stronę żądającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W wyniku przeprowadzonego postępowania, Prezes ARiMR nie stwierdził wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. skutkujących koniecznością stwierdzenia nieważności wcześniej przywołanych decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S. oraz decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B.. Zdaniem Sądu, w pełni uzasadnione jest stanowisko, że do przypadków powodujących odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, zaliczyć trzeba ponowne złożenie takiego wniosku, w sytuacji wcześniejszego ostatecznego rozstrzygnięcia organu w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności określonej decyzji ostatecznej. W rozpoznawanej sprawie, pismem z [...] lipca 2018 r. Strona złożyła kolejny wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej z [...] maja 2011 r., podczas gdy w obrocie prawnym funkcjonuje już ostateczna decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności tej samej decyzji. W opisanych okolicznościach sprawy, w sytuacji kolejnego merytorycznego rozpatrzenia kolejnego wniosku o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji, organ zasadnie naraziłby się na rzut ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej już inną decyzją ostateczną wydaną w trybie nadzwyczajnym (nieważnościowym). Nie można wszcząć i prowadzić kilku postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w zależności, np. od tego jaką podstawę prawną żądania przywołała Strona we wniosku. W stosunku do tej samej decyzji ostatecznej nie jest bowiem dopuszczalne wydanie kilku decyzji w trybie stwierdzenia nieważności. W konsekwencji stwierdzić należy, że w opisanych okolicznościach sprawy nie było podstaw do wydania kolejnej merytorycznej decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Skoro decyzja z [...] maja 2012 r. pozostaje w obrocie prawnym, bezpodstawne jest żądanie wydania kolejnej decyzji w tej samej sprawie. Reasumując należy stwierdzić, jest odmowa organu wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z dnia [...] maja 2011 r. była zgodna z prawem, ponieważ w obrocie prawnym funkcjonuje już ostateczna decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności tej samej decyzji, w przedmiocie której powtórnie Strona skarżąca złożyła wniosek. Z tych względów Sąd uznał, że zarzut skargi nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Ponadto Sąd nie dostrzegł z urzędu takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.