V SA/Wa 4526/15

Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi H. G. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) września 2015 r., nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania p o s t a n a w i a: odmówić przyznania ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego D. P. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2016 r. referendarz sądowy tut. Sądu przyznał H. G., dalej: "Skarżąca", prawo pomocy w zakresie całkowitym, w tym poprzez ustanowienie radcy prawnego. Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. wyznaczyła do prowadzenia sprawy r. pr. D. P. W dniu 16 stycznia 2017 r. tut. Sąd po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym oddalił skargę H. G. Pełnomocnik złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 16 stycznia 2017 r. Wniósł również o przyznanie wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Zgodnie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wyznaczony radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Obowiązującym aktem prawnym regulującym powyższe zasady jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715). Zgodnie z § 22 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Na podstawie § 24 rozporządzenie weszło w życie z dniem 2 listopada 2016 r. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 października 2016 r. uchyliło rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805), które to rozporządzenie obowiązywało od 1 stycznia 2016 r. do 1 listopada 2016 r. Zgodnie z § 22 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W związku z tym, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w dniu 13 października 2015 r. i zakończone wyrokiem tut. Sądu w dniu 16 stycznia 2017 r. ocenę wniosku o przyznanie wynagrodzenia należy przeprowadzić w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490; zwane dalej: "rozporządzeniem"). Stosownie do treści § 16 rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub części. Z brzmienia tego przepisu wynika, że sama treść żądania zawierająca ustawowe sformułowanie: "nieopłaconej pomocy prawnej" nie może być utożsamiana ze złożeniem oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Ponadto nie ulega wątpliwości, że aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia o wskazanej treści, gdyż pozwala to w istocie określić zakres, w jakim wynagrodzenie musi zostać pokryte przez Skarb Państwa (postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II GZ 133/09). Wymaga przy tym podkreślenia, że brak stosownego oświadczenia nie stanowi uchybienia formalnego, które podlegałoby uzupełnieniu na wezwanie w trybie art. 49 p.p.s.a. W orzecznictwie przyjmuje, że oświadczenie: opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały zapłacone w całości lub w części, jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została już wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje zaś skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GZ 273/09; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 90/09; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OZ 615/08; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 390/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z akt niniejszej sprawy, wyznaczony na zasadzie prawa pomocy radca prawny złożył wniosek: "o przyznanie wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu". Uwzględniając wiodący kierunek orzecznictwa w zakresie interpretacji § 16 rozporządzenia z 2002 r. stwierdzić należy, że wniosek radcy prawnego nie zawierał oświadczenia będącego warunkiem przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. W związku z powyższym na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.