V SA/Wa 424/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia (...) grudnia 2016 r. nr (...) w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie

W załączonym do skargi wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF) skarżący J. K. (reprezentowany w niniejszej sprawie przez adwokata J. S.) zażądał zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku powołał się na trudną sytuację finansową opisaną na str. 6 skargi, tj. okoliczność, że realizując umowę z PARP skarżący zaangażował cały swój majątek wypracowany wspólnie z małżonką w latach 1989 - 2009. Podczas realizacji projektu zaciągnął szereg zobowiązań finansowych (kredyty), a wstrzymanie płatności przez PARP doprowadziło do utraty przez skarżącego płynności finansowej. Dlatego nie jest w stanie wydatkować kwoty 2.232 zł tytułem wpisu sądowego od skargi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z informacji zawartych we wniosku oraz z nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Do majątku małżonków należą: dom jednorodzinny o powierzchni 114 m kw i wartości szacunkowej 300.000 zł, współwłasność w ½ części (z synem) mieszkania o powierzchni 50 m kw i wartości szacunkowej 150.000 zł, oszczędności w kwocie 5.000 zł na rachunku bieżącym, akcje i jednostki udziałowe w funduszach inwestycyjnych o wartości 70.000 zł oraz samochód osobowy marki Kia Venga (rok produkcji 2010) o wartości szacunkowej 12.000 zł. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której miesięczne dochody netto oszacował na kwotę 800 zł. Natomiast małżonka skarżącego pracuje na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony za miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości 4.144,80 zł brutto (zaświadczenie pracodawcy z 21 marca 2017 r. - w aktach sądowych sprawy). Do wydatków miesięcznych skarżący zaliczył: ratę kredytu – ok. 500 zł, spłatę karty kredytowej – ok. 1.000 zł, utrzymanie domu – 2.000 zł, dojazdy do pracy – 500 zł, wsparcie dla syna i wnuka – ok. 1.000 zł. Wspólne zeznanie podatkowe małżonków za 2016 r. (PIT-36) wskazuje, że w roku ubiegłym skarżący z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej osiągnął dochód w wysokości 40.425,97 zł - przy przychodzie w kwocie 78.788,28 zł, a jego małżonka uzyskała dochód w wysokości 54.740,64 zł - przy przychodzie w kwocie 56.075,64 zł. W okresie od 1 stycznia 2017 r. do 28 lutego 2017 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżący wypracował dochód w wysokości 13.421,49 zł przy przychodach w kwocie 21.472,71 zł (bilans z księgi – w aktach sądowych sprawy). Ponadto skarżący przedstawił wydruk operacji z rachunku bankowego - bez wskazania właściciela i pełnego numeru tego konta, historię spłaty kart kredytowych skarżącego i jego żony, wykaz aktywów i wartości środków w funduszach inwestycyjnych, historię spłaty pożyczki udzielonej w kwocie 18.256,41 euro oraz poszczególne przelewy dokonywane z kont skarżącego i jego małżonki. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. W ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Niedopuszczalna jest zatem sytuacja, gdy strona regulując ciążące na niej zobowiązania żąda, by koszty sądowe pokrywał jej Skarb Państwa. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ogranicza krąg osób, którym Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, jedynie do osób ubogich, w których przypadku poniesienie pełnych kosztów postępowania skutkowałoby koniecznością rezygnacji przez nie z wydatków zabezpieczających ich podstawowe potrzeby życiowe w stopniu, który zagrażałby ich utrzymaniu. Pomimo wezwania Sądu, skarżący nie przedstawił pełnych wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych swoich i małżonki z okresu ostatnich trzech miesięcy (vide lit. d/ pisma Sądu z 14 marca 2017 r.). Jednak nawet analiza przedłożonych przez skarżącego wybiórczych transakcji dokonywanych na rachunkach bankowych jego i żony wskazuje, że małżonkowie dokonują wewnętrznych przelewów na swoje konta, obejmujących środki pieniężne rzędu kilkunastu tysięcy zł, np. w dniu 2 marca 2017 r. skarżący przekazał na rachunek bankowy małżonki kwotę 16.000 zł. Skarżący - jak sam podał w formularzu wniosku - dysponuje oszczędnościami w wysokości 5.000 zł na rachunku bieżącym oraz ok. 70.000 zł – w instrumentach finansowych takich jak akcje i jednostki udziałowe w funduszach inwestycyjnych. W świetle powyższego, nie budzi wątpliwości, iż skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i małżonki, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.232 zł. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.