V SA/Wa 3581/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M. K. o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie ze skargi K. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia (...) czerwca 2015 r. nr (...) w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną p o s t a n a w i a: odmówić radcy prawnemu M. K. przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu

Postanowieniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 grudnia 2015 r. zwolniono skarżącą K. S. od kosztów sądowych. Wyrokiem z 20 września 2016 r. tut. Sąd oddalił skargę K. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia (...) czerwca 2015 r. nr (...) oddalające skargę na czynność egzekucyjną. W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy (sporządzonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 23 grudnia 2016 r.) skarżąca ponowiła żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, a nadto wniosła o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Postanowieniem z 14 marca 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych (z uwagi na prawomocne przyznanie jej prawa pomocy w tym zakresie orzeczeniem starszego referendarza sądowego z 16 grudnia 2015 r.) oraz ustanowił dla niej radcę prawnego. Pismem z 24 kwietnia 2017 r. (przesłanym Sądowi do wiadomości) Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie poinformowała o wyznaczeniu radcy prawnego M. K. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej. W dniu 31 maja 2017 r. do akt niniejszej sprawy wpłynął wniosek pełnomocnika skarżącej z urzędu (opatrzony datą 25 maja 2017 r.) o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wg norm przepisanych. Do ww. wniosku została załączona opinia prawna z 24 maja 2017 r. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z 20 września 2016 r. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej: "p.p.s.a."), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W dniu 2 listopada 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715). W myśl § 22 tego aktu, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie czynności w ramach drugiej instancji polegające na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej miały miejsce w maju br., zatem zastosowanie do rozpoznania wniosku pełnomocnika skarżącej znajdują przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia (dalej: "rozporządzenie z 2016 r."). Stosownie do § 3 rozporządzenia z 2016 r. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Natomiast w świetle art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., postanowienia o przyznaniu pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu w ramach prawa pomocy wynagrodzenia oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków wydaje na posiedzeniu niejawnym referendarz sądowy. W piśmiennictwie zwrócono uwagę, że zawarte w ww. przepisie określenie "o przyznaniu wynagrodzenia" należy rozumieć jako uprawnienie do podjęcia zarówno pozytywnego, jak i negatywnego rozstrzygnięcia, tzn. postanowienia co do przyznania lub odmowy przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu (por. J. P. Tarno, Postępowanie przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006, s. 532). We wniosku z 25 maja 2017 r. pełnomocnik skarżącej zażądał zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wg norm przepisanych, pomijając oświadczenie czy zostały one uiszczone w całości bądź w części. W wyroku z 21 czerwca 2006 r. (sygn. akt II FSK 862/05, Lex nr 242945), Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż brak powyższego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne polegające na utracie prawa do wynagrodzenia. Nie stosuje się do niego trybu uzupełnienia jego braków, opisanego w art. 49 p.p.s.a. Oświadczenie pełnomocnika o zapłaceniu lub nie opłat za wykonanie czynności w ramach pomocy prawnej przyznanej z urzędu jest elementem konstrukcyjnym wniosku o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego i zawarcie tego oświadczenia w treści wniosku warunkuje pozytywne jego rozpatrzenie (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GZ 273/09, LEX nr 582846). Wobec braku oświadczenia o zapłaceniu lub nie opłat za wykonanie czynności w ramach pomocy prawnej, żądanie pełnomocnika z urzędu w przedmiocie zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie mogło zostać uwzględnione. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.