V SA/Wa 3174/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia WSA Konrad Łukaszewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi [...] w [...] na pismo [...] w [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie subwencji finansowej w ramach programu rządowego "Tarcza Finansowa [...] Funduszu Rozwoju dla Małych i Średnich Firm" postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić [....] w [...] kwotę 1.761 zł (jeden tysiąc siedemset sześćdziesiąt jeden złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, wpisaną do rejestru opłat sądowych 2 kwietnia 2021 r. pod pozycją 10933.

[...] z siedzibą w [...] wystąpiła ze skargą na pismo ("decyzję") Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. (zwanego dalej: "PFR") z dnia 4 maja 2020 r. informujące o odmowie przyznania subwencji finansowej. W odpowiedzi na skargę PFR wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przychyla się do jednolicie prezentowanego dotychczas stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym, podejmowanie "decyzji" przez PFR w przedmiocie wypłaty, czy też rozliczenia subwencji następuje w reżimie cywilnoprawnym, związanym z umownym uregulowaniem stosunków pomiędzy przedsiębiorcą ubiegającym się o subwencję, a Funduszem, nie zaś w oparciu o przepisy prawa administracyjnego (por. postanowienia NSA: z dnia 5 października 2021 r. o sygn. akt I GSK 1154/21; z dnia 19 listopada 2021 r. o sygn. akt I GSK 1417/21; 26 stycznia 2021 r. o sygn. akt I GSK 1818/21; orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Istota tego zapatrywania, podzielanego również na gruncie niniejszej sprawy, zasadza się na ustaleniu, że źródłem praw i obowiązków beneficjenta jest cywilnoprawna umowa o dofinansowanie. Taki też stan faktyczny i prawny występuje co do istoty w sprawie niniejszej, gdzie zarówno przyznanie, wypłata, jak i rozliczenie subwencji, w tym sporna informacja PFR ("decyzja") w sprawie częściowego przyznania kwoty subwencji i odmowy wypłaty kwoty subwencji, wynika zasadniczo z zawartej z przedsiębiorcą umowy subwencji finansowej z dnia 4 maja 2020 r. To bowiem umowa pozwala PFR (zgodnie z § 2 ust. 7) na weryfikację przedsiębiorcy pod kątem przesłanek wsparcia. W umowie również, jak też w regulaminie stanowiącym – co istotne – integralną część umowy (§ 11 ust. 5), przewidziano procedury związane z kwestionowaniem rozstrzygnięć PFR w zakresie wypłaty, czy też rozliczenia subwencji. Wypada wreszcie odnotować, że w § 1 ust. 2 tegoż regulaminu zdefiniowano na potrzeby udzielanego wsparcia pojęcie "decyzji", która nie stanowi decyzji w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż oznacza ona "decyzję PFR o udzieleniu (w części lub całości) bądź odmowie udzielenia subwencji finansowej przy podejmowaniu której PFR działa na podstawie i w zakresie określonym w Dokumentach Programowych". A zatem stosunek między PFR a przedsiębiorcą ma charakter zobowiązaniowy, a wobec tego brakuje w tym zakresie podstawowego komponentu stosunku administracyjno-prawnego, tj. władczego charakteru działania Funduszu. Innymi słowy, fakt że źródłem udzielanego przedsiębiorcom wsparcia jest program rządowy, nie zmienia tego, że realizowany jest on przez spółkę prawa handlowego, w formach charakterystycznych dla cywilno-prawnej metody regulacji stosunku prawnego stron. Wspomniana ustawa o systemie instytucji rozwoju nie tylko takiej formuły nie wyklucza, ale wręcz przyjmuję ją jako zasadę w odniesieniu do działania Funduszu (por. zwłaszcza art. 13 ww. ustawy). Skoro więc rozstrzygnięcie PFR ma swoje źródło w umowie oraz stanowiącym jej integralną część regulaminie ubiegania się o udział w programie, to nie można uznać, że w sprawie mamy do czynienia z działalnością administracji publicznej, podlegającą kontroli sądu administracyjnego w rozumieniu art. 184 Konstytucji w zw. z art. 1 § 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych. Nie bez powodu więc w przepisach ww. ustawy o systemie instytucji rozwoju, w uchwale określającej program rządowy "Tarcza Finansowa [...] Funduszu Rozwoju dla Małych i Średnich Firm" oraz w samym regulaminie ubiegania się o udział w programie rządowym, nie określono zasad sądowej kontroli rozstrzygnięć podejmowanych w ramach ubiegania się o subwencję finansową. Kwestia ta została trafnie podniesiona również w odpowiedzi na skargę (s. 4 i n.). Okoliczności powyższe przesądzają o wyłączeniu niniejszej sprawy poza zakres właściwości sądów administracyjnych, w związku z czym orzeczono jak w pkt 1 sentencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."). Skarżąca spółka powinna bowiem poszukiwać ewentualnej ochrony sądowej w drodze procesu cywilnego, tj. występując z roszczeniem ex contractu. Stosownie zaś do treści przepisu art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. W myśl § 2 cyt. przepisu postanowienie w przedmiocie zwrotu wpisu może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Mając to na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia.