Sygnatura
V SA/Wa 2887/25
Postanowienie WSA w Warszawie z 13 listopada 2025 r., V SA/Wa 2887/25
Wynik
Odrzucono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 13 listopada 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. C. na pisma Centrum Projektów Polska Cyfrowa z dnia 28 lutego 2024 r. znak: CPPC-D02B01.63.11.1.158.2023/AP oraz CPPC-D02B01.63.11.1.160.2023/AP w przedmiocie nałożenia korekty finansowej postanawia: odrzucić skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 21 kwietnia 2024 r. [...] (zwane dalej: "Skarżącym", "Stroną", "Ministerstwem") złożyło skargę na pisma Centrum Projektów Polska Cyfrowa (zwana dalej: "Organ", "CPPC") z dnia 28 lutego 2024 r. znak: CPPC-D02B01.63.11.1.158.2023/AP oraz CPPC-D02B01.63.11.1.160.2023/AP, którymi Strona została poinformowana o czynności ustalenia i nałożenia korekty finansowej na 7 i 8 wniosek o płatność złożony przez Stronę w ramach projektu Akademia Innowacyjnych Zastosowań Technologii (Al-Tech). Zaskarżone pisma zostały wydane w następującym stanie faktycznym: W dniu 19 stycznia 2021 r. strony zawarły porozumienie o dofinansowanie projektu nr POPC.03.02.00-00-0001/20-00 "Akademia Innowacyjnych Zastosowań Technologii Cyfrowych (AI Tech)" w ramach Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa na lata 2014-2020, Oś Priorytetowa nr 3 "Cyfrowe kompetencje społeczeństwa", Działanie nr 3.2 "Innowacyjne rozwiązania na rzecz aktywizacji cyfrowej". Porozumienie było trzykrotnie aneksowane (aneksy nr: POPC.03.02.00-00-0001/20-01, POPC.03.02.00-00-0001/20-02 i POPC.03.02.00-00-0001/20-03) odpowiednio w dniach: 4 lutego 2022 r., 15 marca 2023 r. i 3 kwietnia 2024 r. Przedmiotowe porozumienie i zawarte aneksy nie modyfikowały ogólnych zasad nakładania korekt finansowych i procedury z tym związanej wynikających z treści ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 z późn. zm., dalej zwana: "ustawą wdrożeniowa"), w szczególności art. 24 ust. 10 w związku z art. 25 ust. 2-12). W przedmiotowym projekcie Partnerem jest [...]. Pismem z dnia 19 stycznia 2024 r.,znak:CPPC-D02B01.63.11.1.144.2023/AP, Organ poinformował Skarżącego, iż przy weryfikacji 10 - tego wniosku o płatność (nr POPC.03.02.00-00-0001/20-010) wykrył nieprawidłowość dotyczącą nieopublikowania ogłoszenia o zamówieniu dotyczącą postępowania o udzielenie zamówienia, w ramach którego doszło do zawarcia umowy z [...] sp. z o.o., [...]. W związku z tym, że wydatki dotyczące przedmiotowej umowy były ujmowane przez Skarżącego również w innych wnioskach o płatność niż ten z numerem 10 - Organ dokonał weryfikacji tych wydatków ujętych w innych wnioskach o płatność. W odpowiedzi na pismo Organu z dnia 19 stycznia 2024 r., w dniu 5 lutego 2024 r. Skarżący przy piśmie znak: [...] przekazał zastrzeżenia [...] zawarte w piśmie z dnia 5 lutego 2024 r. Pismem z dnia 8 lutego 2024 r. Organ podtrzymał stanowisko dotyczące naruszenia skutkującego nałożeniem korekty finansowej. Informacja została przesłana do [...], do wiadomości Skarżącego. Pismami z dnia 28 lutego 2024 r., znak: CPPC-D02B01.63.11.1.158.2023/AP i CPPC-D02B01.63.11.1.160.2023/AP Organ poinformował Skarżącego o przeprowadzonej weryfikacji wniosku o płatność nr [...] i [...] oraz o dokonaniu korekty ujemnej na ww. wnioskach. W dniu 7 marca 2024 r. Skarżący pismem znak: [...] wniósł do Organu o wydłużenie terminu na wniesienie zastrzeżeń do informacji o dokonaniu korekt w 7 i 8 wniosku o płatność, a pismem z dnia 8 marca 2024 r. Skarżący przekazał Organowi pismo partnera w projekcie – [...] z dnia 15 lutego 2024 r. zawierające stanowisko partnera w zakresie ustalonej nieprawidłowości we wnioskach o płatność nr 7,8 i 10. W dniu 8 marca 2024 r. pismem znak: CPPC-D02B01.63.11.1.165.2023/AG, Organ poinformował Skarżącego o braku możliwości ponownego rozpatrzenia zastrzeżeń w trybie ustawy wdrożeniowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zarzucił Organowi naruszenie: 1) art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 z późn. zm., dalej "u.f.p.") w zw. z sekcją 6.5 pkt 1 wytycznych Ministra Infrastruktury i Rozwoju w zakresie sposobu korygowania i odzyskiwania nieprawidłowych wydatków oraz raportowania nieprawidłowości w ramach programów operacyjnych polityki spójności na lata 2014-2020 (dalej "Wytyczne) poprzez ich nienależyte zastosowanie wynikające z niezasadnego przyjęcia, że postępowanie na zakup przez [...] usług będących przedmiotem umowy z 7 lipca 2022 r. znak: [...], zawartej z [...] sp. z o.o., ze względu na łączną wartość udzielonych zamówień, powinno zostać przeprowadzone zgodnie z zasadą konkurencyjności i opublikowane w bazie konkurencyjności, 2) art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 1570 z późn. zm., dalej "ustawa o VAT") poprzez jego nienależyte zastosowanie polegające na przyjęciu, że [...] sp. z o. o. refakturowała [...] zakupione bilety lotnicze oraz poniesione opłaty lotniskowe, wobec czego ich wartość powinna być na cele szacowania wartości zamówienia traktowane tożsamo jak usługi świadczone bezpośrednio, co prowadziło do stwierdzenia, że postępowanie na zakup przez [...] usług będących przedmiotem umowy z 7 lipca 2022 r. znak: [...], ze względu na łączną wartość udzielonych zamówień, powinno zostać przeprowadzone zgodnie z zasadą konkurencyjności i opublikowane w bazie konkurencyjności, 3) art. 143 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 320 z późn. zm.) oraz art. 24 ust. 9 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 z późn. zm., dalej "ustawą wdrożeniowa") w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (Dz. U. z 2021 r. poz. 2179,) i w zw. z poz. 1 Załącznika do przedmiotowego rozporządzenia (Taryfikatora), poprzez nieuzasadnione ustalanie i nałożenie korekty finansowej na 10-ty wniosek o płatność złożony przez Skarżącego w ramach projektu AI-Tech w wysokości 100%, Strona wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności i nie zgodziła się z korektą finansową nałożoną na projekt Al-Tech. Przedstawiła również stanowisko, że ocena kontroli korekty należy do właściwości sądu administracyjnego, jako wywołana skargą na czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków tej jednostki organizacyjnej wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.") W ocenie Strony użyte przez ustawodawcę w art. 24 ust. 9 ustawy wdrożeniowej sformułowanie "nakładanie korekt finansowych'' wskazuje na to, że instytucja pośrednicząca w tym zakresie posiada kompetencje o charakterze władczym, przy czym ustawa wdrożeniowa nie wskazuje w jakim trybie, a co najważniejsze w jakiej formie należy dokonać nałożenia korekty finansowej. Skarżący przyznał, że procedura odzyskiwania środków europejskich określona w art. 207 ust. 1-9 u.f.p., nie dotyczy beneficjentów będących (jak ma to miejsce w przypadku Skarżącego) państwowymi jednostkami budżetowym. W konsekwencji, w związku z nałożeniem korekty na 7 i 8 wniosek o płatność złożony przez Skarżącego w projekcie Al - Tech, CPPC nie wydaje decyzji administracyjnej w przedmiocie zwrotu środków finansowych, która mogłaby zostać zakwestionowana przez Skarżącego lub [...] w ramach procedury odwołania, a następnie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 209 ust. 10 u.f.p.). Skarga na korektę nałożoną przez CPPC w projekcie Al-Tech stanowi zatem jedyny środek kontroli prawidłowości działań tej instytucji pośredniczącej związanych z pomniejszeniem wartości wydatków kwalifikowalnych ujętych w 7 i 8 wniosku o płatność. Zgodnie z art. 52 ust. 3 ustawy wdrożeniowej, beneficjentem programu Al-Tech jest partner wiodący, tj. [...], które jest odpowiedzialne za przygotowanie i realizację projektu. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a, ewentualnie na podstawie art. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z uwagi na przedmiot skargi oraz wniosek CPPC o jej odrzucenie Sąd uznał, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy należy w pierwszej kolejności rozważyć, czy skarga podlega ocenie przez sąd administracyjny. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. 3 § 2 - 3 oraz art. 4 i art. 5 p.p.s.a., jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw, 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich ustaw, na podstawie art. 3 § 3 p.p.s.a., zalicza się ustawę wdrożeniową. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, stwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej albo nieprawidłowości systemowej powoduje powstanie obowiązku podjęcia przez właściwą instytucję odpowiednich działań, o których mowa w ust. 9 lub 11. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 9 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, w przypadku stwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej przed zatwierdzeniem wniosku o płatność, Instytucja Zarządzająca dokonuje pomniejszenia wartości wydatków kwalifikowalnych ujętych we wniosku o płatność złożonym przez beneficjenta o kwotę wydatków poniesionych nieprawidłowo. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, beneficjent jest obowiązany poddać się kontroli oraz audytowi w zakresie prawidłowości realizacji projektu. Stwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości wiąże się z koniecznością podjęcia działań korygujących, polegających na pomniejszeniu wydatków kwalifikowalnych we wniosku beneficjenta o płatność lub na nałożeniu korekty finansowej. W niniejszej sprawie pismami z dnia 28 lutego 2024 r. CPPC poinformowało Stronę o stwierdzonych we wnioskach o płatność nieprawidłowościach, które stanowiły podstawę do naliczenia korekty. Nieprawidłowość była skutkiem nieopublikowania ogłoszenia o zamówieniu w bazie konkurencyjności. Przeprowadzona kontrola "ex-post" wniosku o płatność zainicjowała procedurę, o której mowa w art. 24 ust. 10 i art. 25 ust. 2 ustawy wdrożeniowej. Stosownie do art. 24 ust. 9 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, jeżeli beneficjent nie zgadza się ze stwierdzeniem wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej oraz pomniejszeniem wartości wydatków kwalifikowalnych ujętych we wniosku o płatność, może — zgodnie z art. 24 ust. 10 ustawy wdrożeniowej — zgłosić umotywowane pisemne zastrzeżenia, a przepisy art. 25 ust. 2-12 ustawy wdrożeniowej stosuje się odpowiednio. Po rozpatrzeniu zastrzeżeń instytucja kontrolująca sporządza ostateczną informację pokontrolną zawierającą skorygowane ustalenia kontroli lub pisemne stanowisko wobec zgłoszonych zastrzeżeń wraz z uzasadnieniem odmowy skorygowania ustaleń. Ostateczna informacja pokontrolna jest przekazywana podmiotowi kontrolowanemu (art. 25 ust. 8 w zw. z art. 24 ust. 10 ustawy wdrożeniowej). Do ostatecznej informacji pokontrolnej oraz do pisemnego stanowiska wobec zgłoszonych zastrzeżeń nie przysługuje możliwość złożenia zastrzeżeń (art. 25 ust. 11 ustawy wdrożeniowej). W stanowiącym przedmiot oceny Sądu stanie faktycznym Skarżący przedstawił zastrzeżenia partnera ([...]) w zakresie ustalonej nieprawidłowości. Zgłoszone zastrzeżenia nie zostały przez Organ uwzględnione. Pismami z dnia 28 lutego 2024 r. - stanowiącymi przedmiot skargi - Organ poinformował Skarżącego o zweryfikowaniu (w wyniku nałożonej korekty) i zatwierdzeniu wniosków o płatność nr [...] i [...]. Powyższa wymiana pism wyczerpała przewidzianą ustawą wdrożeniową procedurę kwestionowania przez Skarżącą ustalenia Organu o nałożeniu korekty finansowej. Sąd stwierdza, że zaskarżone pismo informujące o zweryfikowaniu i zatwierdzeniu wniosku o płatność nie stanowi aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W ocenie Sądu ww. pismo nie przesądza jednostronnie o treści uprawnień lub obowiązków określonego podmiotu wynikających z przepisu prawa powszechnie obowiązującego i nie może być uznane za akt lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Faktycznie informacja przedstawiona w zaskarżonym do Sądu piśmie stanowi wynik kontroli, której Strona poddała się podpisując w dniu 19 stycznia 2021 r. Porozumienie. Wynik tej kontroli jest informacją dla państwowej jednostki budżetowej oraz właściwych dysponentów części budżetowych co do sposobu rozliczenia poszczególnych pozycji budżetu państwa oraz decyzji, czy pomniejszone wnioski o płatność będą podlegały certyfikacji, czy też budżet państwa zdecyduje się je ponieść samodzielnie. Stosownie do zapisów § 2 Porozumienia z 19 stycznia 2021 r., jego przedmiotem jest udzielenie Beneficjentowi – [...] dofinansowania na realizację Projektu w ramach Programu oraz określenie praw i obowiązków stron Porozumienia związanych z realizacją Projektu. Instytucja Pośrednicząca przyznaje Beneficjentowi na realizację Projektu dofinansowanie, Beneficjent zobowiązuje się pokryć w pełnym zakresie wszelkie wydatki niekwalifikowalne w ramach Projektu i finansuje całość wydatków ponoszonych w ramach Projektu ze środków budżetowych dysponenta właściwej części budżetowej. W celu rozliczenia wydatków, Beneficjent składa wniosek o płatność. Jeżeli zostanie stwierdzone, że Beneficjent wykorzystał całość lub część dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem, bez zachowania obowiązujących procedur, lub pobrał część lub całość dofinansowania w sposób nienależny albo w nadmiernej wysokości, Instytucja Pośrednicząca nie dokonuje poświadczenia tych wydatków oraz informuje Beneficjenta jak i dysponenta odpowiedniej części budżetowej o wysokości kwoty nieprawidłowo wykorzystanej (§ 5 Porozumienia). Stosownie do zapisów § 7 Porozumienia, Beneficjent jest zobowiązany przestrzegać unijnych i krajowych przepisów oraz postanowień dokumentów, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 5 lit. a i b, które regulują kwestie udzielania zamówień. Kontrola przeprowadzonego przez Beneficjenta postępowania o udzielenie zamówienia jest integralną częścią weryfikacji dokumentacji przedstawianej do dokonania płatności lub poświadczenia wydatku. W przypadku stwierdzenia naruszeń unijnych lub krajowych przepisów lub postanowień wytycznych, o których mowa w ust. 1 Instytucja Pośrednicząca może wymierzać korekty finansowe ustalane na zasadach określonych w art. 24 ustawy wdrożeniowej z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia wydanego na jego podstawie. Na podstawie § 12 Porozumienia, Beneficjent zobowiązuje się poddać kontrolom oraz audytom w zakresie prawidłowości realizacji Projektu, prowadzonym między innymi przez Instytucję Pośredniczącą, Instytucję Zarządzającą POPC. Kontrole mogą także dotyczyć weryfikacji dokumentów w zakresie prawidłowości przeprowadzenia właściwych procedur dotyczących udzielania zamówień, w tym zamówień publicznych. Po zakończeniu kontroli zostanie przekazana Beneficjentowi informacja pokontrolna. W przypadku kontroli przeprowadzanej przez Instytucję Pośredniczącą, Beneficjent ma prawo do zgłoszenia umotywowanych pisemnych zastrzeżeń do tej informacji. Instytucja Pośredniczącą rozpatruje oraz sporządza ostateczną informację pokontrolną zawierającą skorygowane ustalenia kontroli lub pisemne stanowisko wobec zgłoszonych zastrzeżeń. Zastrzeżenia do informacji pokontrolnej mogą zostać zgłoszone przez Beneficjenta tylko raz. Po rozpatrzeniu zastrzeżeń Instytucja Pośredniczącą przekazuje Beneficjentowi ostateczną informację pokontrolną, zawierającą skorygowane ustalenia kontroli lub pisemne stanowisko wobec zgłoszonych zastrzeżeń wraz z uzasadnieniem odmowy skorygowania ustaleń. Informację pokontrolną oraz ostateczną informację pokontrolną w razie potrzeby uzupełnia się o zalecenia pokontrolne lub rekomendacje, w szczególności w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości lub uchybień w realizacji Projektu. Do ostatecznej informacji pokontrolnej oraz do pisemnego stanowiska wobec zgłoszonych zastrzeżeń nie przysługuje możliwość złożenia zastrzeżeń. Zgodnie z § 21 Spór powstały w związku z realizacją Porozumienia, Strony Porozumienia będą się starały rozwiązywać w drodze wzajemnych konsultacji i negocjacji. Spory dotyczące Porozumienia, w tym odnoszące się do istnienia, ważności albo rozwiązania Porozumienia, Strony Porozumienia poddają rozstrzygnięciu sądu powszechnego właściwego miejscowo ze względu na siedzibę Instytucji Pośredniczącej. Skarżący decydując się na podpisanie umowy (Porozumienia) przyjął na siebie obowiązki z niej wynikające, a stosunki łączące strony z chwilą jej podpisania mają charakter cywilny. Strona wyraziła zgodę na poniesienie konsekwencji w formie korekty płatności i niezaakceptowania wniosku w wypadku stwierdzenia przez CPPC naruszeń zapisów Porozumienia. Na podstawie § 8 pkt 6 i 8 Instytucja Pośrednicząca ma prawo do nałożenia korekty finansowej z tytułu niezrealizowania wskaźników produktu i rezultatu bezpośredniego, a Beneficjent zobowiązany jest do zwrotu środków wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych od dnia przekazania środków na zasadach określonych w ustawie o finansach publicznych. Również w przypadku naruszenia trwałości Projektu, Instytucja Pośrednicząca ustala i nakłada względem Beneficjenta korektę finansową. W przypadku nałożenia korekty finansowej, Beneficjent zobowiązany jest do zwrotu środków wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych od dnia przekazania środków na zasadach określonych w ustawie o finansach publicznych. Zatem prawo do "nałożenia korekty" (uznania części wydatków z danego kontraktu za niekwalifikowalne, jako wydatki nieprawidłowo poniesione), podobnie jak inne prawa i obowiązki Beneficjenta wynikają wprost z umowy, a nie z przepisów administracyjnego. W przedstawionym stanie faktycznym brak podstawy prawnej do przeprowadzenia procedury, której wynikiem mogło być wydanie decyzji na podstawie art. 207 u.f.p. Stosownie do art. 207 ust. 13 u.p.f., przepisów art. 207 ust. 1-9 u.p.f., nie stosuje się do państwowych jednostek budżetowych. Tym samym postępowanie w razie nieprawidłowego wykorzystania środków europejskich nie może zostać przeprowadzone wobec [...]. Zgodnie z art. 206 ust. 2 pkt 8 w związku z ust. 5 u.f.p., w przypadku gdy beneficjentem jest państwowa jednostka budżetowa, nie określa się w porozumieniu o dofinansowanie "warunków i terminów zwrotu środków". Jest to konsekwencja faktu, że w tym zakresie beneficjent będący państwową jednostką budżetową jest pozbawiony możliwości podważania decyzji instytucji przyznającej wsparcie o nałożeniu korekty. Przepisy ustawy o finansach publicznych nie przewidują procedury odzyskiwania środków europejskich od beneficjentów będących państwowymi jednostkami budżetowym. Ustawodawca wyłączył w dyspozycji normy art. 207 ust. 13 u.f.p., możliwość kwestionowania przez państwowe jednostki budżetowe rozstrzygnięć jednostek udzielających wsparcia dotyczących ustalenia nieprawidłowości i nałożenia korekty. Prowadzenie w tym zakresie postępowania administracyjnego jest wykluczone, a w konsekwencji również następcza kontrola sądu administracyjnego. Wyłączenie trybu dochodzenia zwrotu dofinansowania w postępowaniu administracyjnym wobec państwowej jednostki budżetowej nie oznacza, że czynności instytucji przyznających wsparcie podejmowane wobec beneficjenta w trakcie realizacji Projektu (np. czynności kontrolne lub nałożenie korekty finansowej w związku z korektą wniosku o płatność) należy zaklasyfikować jako akt prawny o cechach wskazanych w art. 3 ust. 2 pkt 4 p.p.s.a. Zarówno decyzje, jak również akty, czynności o cechach wskazanych w art. 3 ust. 2 pkt 4 p.p.s.a., stanowią prawne formy działania administracji. O ile decyzje stanowią akty sformalizowane wydawane po przeprowadzonym administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym, to akty dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa nie są podejmowane w sformalizowanych postępowaniach. Wyłączenie możliwości zastosowania wobec państwowej jednostki budżetowej procedura odzyskiwania środków europejskich w trybie opisanym w art. 207 ust. 1-9 u.f.p., a w konsekwencji również legitymacji do złożenia skargi do sądu administracyjnego nie oznacza, że państwowa jednostka budżetowa uzyskuje legitymację skargową poprzez możliwość zaklasyfikowania działań organu podejmowanych na etapie realizacji projektu jako akty z kategorii wskazanej w art. 3 ust. 3 pkt 4 p.p.s.a. Wskazać należy, że państwowe jednostki budżetowe ze względu na swój status prawny (brak osobowości prawnej) nie mogą samodzielnie i we własnym imieniu dysponować otrzymanymi środkami finansowymi (dochodami). Jednocześnie z uwagi na to, że prowadzą gospodarkę w pełni budżetową, faktycznie nie mogą stać się bezpośrednio jednostkami otrzymującymi dofinansowanie z budżetu państwa (budżet bowiem przekazuje środki na realizowane przez nie wydatki). Stąd też kierownik jednostki budżetowej nie ma żadnych możliwości zawierania w imieniu tej jednostki umów o dofinansowanie. Zatem aby nie dochodziło do łamania podstawowych prawideł funkcjonowania jednostek budżetowych, postanowiono, że podstawą przekazania środków będzie porozumienie. W treści takiego porozumienia nie ma potrzeby określać formy zabezpieczeń należytego wykonania zobowiązań wynikających z tego porozumienia, warunków oraz terminów zwrotów środków nieprawidłowo wykorzystanych lub pobranych w nadmiernej wysokości lub w sposób nienależny. Nie oznacza to bynajmniej, iż państwowe jednostki budżetowe będą objęte "łagodniejszym" reżimem prawnym wydatkowania środków. Zawieranie jednak tego rodzaju postanowień w ich przypadku jest zbędne, ponieważ obowiązują je zasady określone dla wykonywania budżetu państwa (Joanna M. Salachna. Marcin Tyniewicki. Finanse publiczne. Komentarz). Reasumując, że przedmiot skargi nie dotyczy materii, w której Organ byłby zobligowany na podstawie prawa materialnego do wydania jakiejkolwiek decyzji, czy postanowienia, czy też innego aktu administracyjnego, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Istotne jest również, że [...] nie jest podmiotem legitymowanym do wszczęcia postępowania sądowego w opisanym stanie faktycznym. To zaś oznacza, że merytoryczne rozpoznanie skargi na pisma z dnia 28 lutego 2024 r. nie jest możliwe. Zaprezentowane wyżej stanowisko znalazło aprobatę Naczelnego Sądu Administracyjnego w postanowieniu z dnia 30 września 2025 r. o sygn. akt I GSK 1194/25. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 29 września 2025
- Symbol z opisem
- 6559
- Hasła tematyczne
- Odrzucenie skargi
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Konrad Łukaszewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 58 par. 1 pkt 6 · Dz.U. 2024 poz. 935
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny