V SA/Wa 2860/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Bożena Zwolenik po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Naczelnika Urzędu Celnego ... w W. z dnia ... kwietnia 2016 r. o numerze ... w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... sierpnia 2016 r. nr ... w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego ... w W. z dnia ... kwietnia 2016 r. o numerze ...

B. S. wystąpiła z wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2017 r. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, okoliczność obciążenia strony znacznymi zobowiązaniami finansowymi uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazano przy tym, iż skarżąca miesza u córki, nie posiada żadnego majątku, zaś jedynym źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości 875,83 zł. Ponadto spłaca ona zobowiązania w postaci pożyczek i kredytu oraz partycypuje w bieżących kosztach związanych z eksploatacją zajmowanego wraz z córką mieszkania. Całkowita kwota miesięcznych wydatków skarżącej wynosi 862 zł. W konsekwencji powoduje to, iż wnioskodawczyni nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać i korzysta ze wsparcia córki w codziennej egzystencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazana instytucja ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w razie stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Tym samym rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej co oznacza, że wnioskodawca, dążąc do wstrzymania wykonania aktu, musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2014 r. o sygn. akt I OZ 363/14 orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przez pojęcie "znacznej szkody" należy rozumieć taką szkodę – majątkową, a także niemajątkową – która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2014 r. o sygn. akt II OSK 106/14). Tak jak sama szkoda ma wystąpić po stronie wnioskodawcy, tak jej wielkość określana jako "znaczna" musi być oceniana na tle kondycji finansowej wnioskodawcy, czyli całościowej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Natomiast za "trudne do odwrócenia skutki" należy uznać skutki faktyczne lub prawne które raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 27 sierpnia 2013 r. o sygn. akt I GZ 211/13, z dnia 26 listopada 2013 r. o sygn. akt II GZ 671/13). Przenosząc powyższe reguły na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, skarżąca uprawdopodobniła, iż w sprawie zachodzi przesłanka do zastosowania ochrony tymczasowej. Wprawdzie autor wniosku nie podnosi, iż skarżąca obawia się wszczęcia wobec niej postępowania egzekucyjnego, jednakże wniosek taki wydaje się być naturalnym następstwem przytoczonych przez niego argumentów, skoro w uzasadnieniu koncentruje się wyłącznie na trudnej sytuacji materialnej strony. Wobec tego przypomnieć trzeba, iż instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienia NSA: z dnia 26 listopada 2011 r. o sygn. akt I FZ 424/14, z dnia 18 września 2014 r. o sygn. akt II OZ 942/14, z dnia 5 marca 2015 r. o sygn. akt I FZ 15/15, z dnia 23 marca 2016 r. o sygn. akt II GZ 253/16). Z przedłożonej do akt sprawy wierzytelnej kopii decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2017 r. o waloryzacji emerytury wynika, iż od dnia 1 marca 2017 r. przysługuje skarżącej emerytura w wysokości 1.483,08 zł. Świadczenie to podlega jednakże zmniejszeniu z powodu egzekucji administracyjnej o kwotę 370,77 zł. W konsekwencji skarżącej wypłacana jest od dnia 1 marca 2017 r. emerytura w wysokości 872,83 zł. Wobec powyższego stwierdzić należało, iż w przypadku ewentualnego przystąpienia przez organ do próby egzekucji kary pieniężnej w wysokości 36.000 zł, wynikającej z wydanych w sprawie decyzji, zastosowanie znajdą przepisy art. 8 - 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.). Zgodnie z art. 10 § 1 tej ustawy, świadczenia pieniężne przewidziane w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym podlegają egzekucji w zakresie określonym w tych przepisach. W myśl art. 139 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2016, poz. 887 ze zm.), ze świadczeń pieniężnych określonych w ustawie – po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki i innych należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych – podlegają potrąceniu sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne. Stosowanie natomiast do art. 141 ust. 1 pkt 1 lit. c) tej ustawy, emerytury i renty są wolne od egzekucji i potrąceń w części odpowiadającej 50% kwoty najniższej emerytury lub renty – zależnie od rodzaju pobieranego przez emeryta (rencistę) świadczenia – przy potrącaniu należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 5, wraz z kosztami i opłatami egzekucyjnymi. Od dnia 1 marca 2016 r. kwota najniższej emerytury wynosi 882,56 zł miesięcznie (komunikat Prezesa ZUS z dnia 15 lutego 2016 r., opublikowany w Monitorze Polskim z dnia 19 lutego 2016 r. pod poz. 168). Reasumując powyższe, kwota wolna od egzekucji wynosiłaby w przypadku skarżącej – 441,28 zł brutto miesięcznie. W takich okolicznościach można bez wątpliwości przyjąć, że ewentualne wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, skoro pozostałaby jej kwota znacznie niższa, niż wskazane przez nią wydatki związane z niezbędną egzystencją. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że skarżąca wykazała przesłanki warunkujące wstrzymanie wykonania zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej i na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.