Sygnatura
V SA/Wa 2720/25
Wyrok WSA w Warszawie z 29 kwietnia 2026 r., V SA/Wa 2720/25 – wyrób
Wynik
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną w części uznającej stanowisko za nieprawidłowe
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 29 kwietnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Siwek (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Asesor WSA - Joanna Dąbrowska, , Protokolant st. spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi H sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 27 czerwca 2025 r. nr 0111-KDSB1-1.4019.9.2025.MF w przedmiocie przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi 1. uchyla interpretację indywidualną w zaskarżonej części, 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz H. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "Spółka", "Wnioskodawca" lub "Skarżąca") pismem z dnia 13 sierpnia 2025 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na dokonaną przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "Organ") indywidualną interpretację przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z dnia 27 czerwca 2025 r. znak 0111-KDSB1-1.4019.9.2025.MF. Kontrolowane rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych: Skarżąca pismem z dnia 16 kwietnia 2025 r. złożyła do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej przepisów ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2023 r. poz. 2151 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o wychowaniu w trzeźwości", "ustawą", w zakresie opłaty od napojów alkoholowych w opakowaniach jednostkowych o ilości nominalnej napoju nieprzekraczającej 300 ml. We wniosku Skarżąca przedstawiła następujące zdarzenie przyszłe: Wnioskodawca należy do globalnej grupy zajmującej się innowacjami, optymalizacją i zarządzaniem łańcuchami dostaw różnego rodzaju produktów, w tym produktów spożywczych. Wnioskodawca jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT prowadzącym działalność w zakresie handlu hurtowego, w tym napojami alkoholowymi, których sprzedaż do punktów sprzedaży detalicznej objęta jest obowiązkiem zapłaty tzw. opłaty alkoholowej, czyli opłaty od napojów alkoholowych w opakowaniach jednostkowych o ilości nominalnej napoju nieprzekraczającej 300 ml, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, o której mowa w art. 92 ust. 11 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Wnioskodawca posiada zezwolenie na obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi o zawartości powyżej 18% alkoholu, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Wnioskodawca posiada również zezwolenie na obrót w kraju napojami alkoholowymi o zawartości do 18% alkoholu, o którym mowa w art. 9 ust. 2 Ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Spółka nie posiada zezwolenia, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia na miejscu lub poza miejscem sprzedaży. Spółka zaopatruje w napoje alkoholowe sprzedawców detalicznych, którzy nie posiadają zezwoleń na obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi. Wnioskodawca zamierza nabywać napoje alkoholowe m. in. od dostawcy (dalej: "Dostawca 1"), który w sprzedawane Spółce napoje alkoholowe zaopatruje się zarówno u dostawców krajowych, jak i zagranicznych. Dostawca 1 przekazał Spółce oświadczenie, w którym wskazał, które ze sprzedawanych Spółce napojów alkoholowych nabył od dostawcy krajowego, a które nabył w drodze importu/wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Dodatkowo, Wnioskodawca zamierza nabywać Napoje alkoholowe od innego dostawcy (dalej: "Dostawca 2"). Niektóre z nabywanych od Dostawcy 2 napoje alkoholowe są produkowane w Polsce, inne zagranicą. Ponieważ Wnioskodawca nie otrzymał od Dostawcy 2 stosownej informacji, nie ma możliwości ustalić, czy Dostawca 2 zakupił napoje alkoholowe od podmiotu krajowego, czy też nabył je w drodze wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (dalej jako "WNT") lub importu. Szczególnie, że możliwe są przypadki, w których takie same Napoje alkoholowe Dostawca nabywa zarówno od podmiotu krajowego jak i w drodze importu, zaś poza Spółką Dostawca zaopatruje w napoje alkoholowe szereg innych nabywców Zarówno Dostawca 1 jak i Dostawca 2 dostarczyli Wnioskodawcy dokumenty potwierdzające, że posiadają oni zarówno zezwolenie na obrót hurtowy, jak i zezwolenie na sprzedaż detaliczną sprzedawanych Spółce Napojów alkoholowych. Dodatkowo, Dostawca 2 dostarczył Wnioskodawcy oświadczenie, zgodnie z którym dodatkowa opłata, o której mowa w art. 92 ust. 11 ustawy o wychowaniu w trzeźwości (dalej: "opłata od napojów alkoholowych"), od wszystkich sprzedanych Spółce napojów alkoholowych, została uregulowana na wcześniejszym etapie łańcucha dostaw. Organ wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku, co nastąpiło pismami z dnia 27 maja 2025 r. Wniosek został uzupełniony o następujące informacje: Wnioskodawca zaopatruje w napoje alkoholowe w opakowaniach jednostkowych o ilości nominalnej napoju nieprzekraczającej 300 ml przedsiębiorców posiadających zezwolenie na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. Z informacji przekazanych Spółce przez Dostawcę 1 wynika, że Dostawca 1 odprowadza opłatę od napojów alkoholowych w opakowaniach jednostkowych o nominalnej objętości nieprzekraczającej 300 ml, zarówno od napojów nabywanych od podmiotów krajowych, jak i zagranicznych. Niemniej jednak, Spółka nie ma możliwości weryfikacji prawdziwości oświadczenia złożonego przez Dostawcę 1. Na tle tak przedstawionego zdarzenia przyszłego, Skarżąca postawiła pytania. 1. Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym w przypadku sprzedaży napojów alkoholowych zakupionych od Dostawcy 1, które ten dostawca nabył w drodze importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, Wnioskodawca zobowiązany jest do uiszczenia Opłaty od napojów alkoholowych, zaś w przypadku sprzedaży Napojów alkoholowych zakupionych od Dostawcy 1, które ten dostawca nabył od dostawców krajowych, Wnioskodawca nie jest zobowiązany do uiszczenia Opłaty od napojów alkoholowych. 2. Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym w przypadku sprzedaży Napojów alkoholowych zakupionych od Dostawcy 2, Wnioskodawca nie jest zobowiązany do uiszczenia Opłaty od napojów alkoholowych W ocenie Wnioskodawcy, w przypadku sprzedaży Napojów alkoholowych zakupionych od Dostawcy 1, które ten dostawca nabył w drodze importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, Wnioskodawca zobowiązany jest do uiszczenia Opłaty od napojów alkoholowych, zaś w przypadku sprzedaży Napojów alkoholowych zakupionych od Dostawcy 1, które ten dostawca nabył od dostawców krajowych, Wnioskodawca nie jest zobowiązany do uiszczenia Opłaty od napojów alkoholowych. Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku sprzedaży Napojów alkoholowych zakupionych od Dostawcy 2, Wnioskodawca nie jest zobowiązany do uiszczenia Opłaty od napojów alkoholowych. Wnioskodawca przywołał treść przepisów art. 92 ust. 11, ust. 12, ust. 13 omawianej ustawy i stwierdził, że Przepisy Ustawy o wychowaniu w trzeźwości nie zawierają regulacji szczególnej dotyczącej obowiązku uiszczenia opłaty od napojów alkoholowych w przypadku ich nabycia w drodze WNT lub importu. W sytuacji zatem, gdy Dostawca 1 zaopatrujący Wnioskodawcę w napoje alkoholowe posiada jednocześnie zezwolenie na sprzedaż hurtową jak i detaliczną napojów alkoholowych, podmiotem zobowiązanym do uiszczenia opłaty od napojów alkoholowych jest podmiot krajowy zaopatrujący Dostawcę 1. Podmiot ten, w celu dokonywania sprzedaży hurtowej Napojów alkoholowych, musi bowiem posiadać stosowne zezwolenie. W konsekwencji, w przypadku sprzedaży napojów alkoholowych zakupionych od Dostawcy 1, a pochodzących zgodnie z oświadczeniem tego dostawcy od podmiotów krajowych, Wnioskodawca - stosownie do art. 92 ust. 13 ustawy o wychowaniu w trzeźwości - nie jest zobowiązany do uiszczenia opłaty od napojów alkoholowych. W przypadku sprzedaży napojów alkoholowych zakupionych od Dostawcy 1, które zgodnie z oświadczeniem tego dostawcy zostały przez niego nabyte w drodze importu lub WNT, podmiotem zobowiązanym do uiszczenia opłaty od napojów alkoholowych jest Wnioskodawca. Na wcześniejszym etapie łańcucha dostaw nie występuje bowiem podmiot, który zgodnie z art. 92 ust. 12 ustawy o wychowaniu w trzeźwości byłby zobowiązany do rozliczenia opłaty od napojów alkoholowych. Jednocześnie Wnioskodawca zwraca uwagę, że nie ma możliwości samodzielnie ustalić, które z zakupionych od Dostawcy 1 Napojów alkoholowych dostawca ten będzie nabywał od podmiotów krajowych, a które w drodze importu/WNT, jedynym źródłem informacji będzie w tym przypadku oświadczenie otrzymane od Dostawcy 1. Spółka stoi na stanowisku, że w sytuacji, gdy Dostawca 2 posiada jednocześnie zezwolenie na obrót hurtowy oraz sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych, a z przekazanego Spółce oświadczenia wynika, że od wszystkich napojów alkoholowych sprzedanych na rzecz Spółki, Opłata od napojów alkoholowych została uiszczona na wcześniejszym etapie łańcucha dostaw, Spółka nie ma obowiązku uiszczenia tej opłaty. Spółka może w tym przypadku założyć, że na wcześniejszym etapie łańcucha dostaw wystąpił podmiot zobowiązany, zgodnie z art. 92 ust. 12 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, do uiszczenia opłaty od napojów alkoholowych. Powyższe zdaniem Spółki wynika z faktu, że przyjęcie odmiennego stanowiska, zgodnie z którym Wnioskodawca byłby zobowiązany rozliczyć opłatę od napojów alkoholowych, które Dostawca 2 nabył w drodze WNT lub importu skutkowałoby nałożeniem na Spółkę obowiązków niemożliwych do wykonania. Nałożenie na Spółkę zobowiązania do zapłaty opłaty od napojów alkoholowych w ww. okolicznościach stanowiłoby jej odpowiedzialność na zasadzie ryzyka, ponieważ zależałoby od okoliczności, o których Spółka nie może mieć wiedzy ani nie ma możliwości ich weryfikacji. Uzyskanie od Dostawcy 2 informacji umożliwiających jednoznaczne ustalenie, które napoje alkoholowe zostały przez niego nabyte od producentów krajowych (posiadających zezwolenie na obrót hurtowy), a które w ramach WNT lub importu, jest w praktyce niemożliwe. Wynika to z faktu, że tego rodzaju informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa Dostawcy 2. Wnioskodawca nie ma również możliwości samodzielnie ustalić, które z zakupionych od Dostawcy 2 napojów alkoholowych pochodzą od dostawców krajowych, a które zostały nabyte w drodze WNT lub importu. Zdarza się bowiem, że Dostawca 2 zaopatruje się w takie same napoje alkoholowe zarówno u dostawców krajowych, jak i w ramach WNT lub importu. Próba ustalenia wysokości należnej opłaty od napojów alkoholowych mogłaby polegać na wyselekcjonowaniu z asortymentu nabywanego od Dostawcy tych napojów alkoholowych, których produkcja odbywa się poza Polską. Kalkulacja ta nie byłaby jednak rzetelna biorąc pod uwagę wskazane powyżej okoliczności. Napoje alkoholowe, jako rzeczy oznaczone co do gatunku, nie podlegają jednoznacznej identyfikacji co do ich tożsamości. W konsekwencji, ustalenie jaka liczba opakowań napojów alkoholowych pochodzi z poszczególnych źródeł jest w praktyce niemożliwe. Spółka nie wie zatem, które z zakupionych od Dostawcy 2 napojów alkoholowych pochodzą z jakiego źródła. Realizacja obowiązku uiszczania opłaty w sposób wymagający różnicowania napojów alkoholowych nabywanych od Dostawcy 2 pod kątem źródła ich pochodzenia, jest obiektywnie niewykonalna. W konsekwencji, odmienna od przyjętej przez Spółkę, interpretacja przywołanych powyżej przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości prowadziłaby do nałożenia na Wnioskodawcę obowiązków niemożliwych do wykonania w postaci zapłaty opłaty od napojów alkoholowych, w sytuacji, gdy Spółka nie ma możliwości uzyskania informacji, czy Dostawca 2 nabył sprzedawane Spółce, poszczególne Napoje alkoholowe od podmiotu krajowego czy też w drodze WNT lub importu. Ponadto, prowadziłaby ona do możliwości podwójnego uiszczenia tej samej opłaty od tych samych napojów alkoholowych. Dodatkowo, wymagałaby od Wnioskodawcy pozyskania od jej Dostawcy 2 informacji, które mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa, a tym samym ich pozyskanie przez Spółkę mogłoby stanowić czyn nieuczciwej konkurencji. W indywidualnej interpretacji przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z dnia 27 czerwca 2025 r. znak 0111-KDSB1-1.4019.9.2025.MF. Organ stwierdził, że stanowisko Spółki w sprawie oceny opisanego zdarzenia przyszłego jest: • w części dotyczącej zobowiązania do uiszczenia opłaty od Napojów alkoholowych w opakowaniach jednostkowych o ilości nominalnej napoju nieprzekraczającej 300 ml w przypadku sprzedaży napojów zakupionych od Dostawcy 1, które ten dostawca nabył w drodze importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów jest prawidłowe. • w pozostałej części jest nieprawidłowe. Organ wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy, obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi o zawartości powyżej 18% alkoholu może być prowadzony tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez ministra właściwego do spraw gospodarki. Stosownie natomiast do art. 9 ust. 2 ustawy obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi o zawartości do 18% alkoholu może być prowadzony tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez marszałka województwa. Wydawanie zezwoleń, decyzji wprowadzających zmiany w tych zezwoleniach oraz duplikatów tych zezwoleń należy do zadań własnych województw. W myśl art. 21 ust. 1 pkt 7 ustawy obrotem hurtowym napojami alkoholowymi jest zakup napojów alkoholowych w celu dalszej ich odsprzedaży przedsiębiorcom posiadającym właściwe zezwolenia. Jak stanowi art. 18 ust. 1 ustawy sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży, zwanego dalej "organem zezwalającym". Zgodnie z art. 92 ust. 11 ustawy opłata za zezwolenie, o którym mowa w art. 9 ust. 1 lub 2, oraz za zezwolenie na wyprzedaż, o którym mowa w art. 95 ust. 4, dla przedsiębiorcy zaopatrującego przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w napoje alkoholowe w opakowaniach jednostkowych o ilości nominalnej napoju nieprzekraczającej 300 ml wynosi dodatkowo 25 zł za każdy pełny litr 100% alkoholu w tych opakowaniach. Dodatkowo, jak wskazuje art. 92 ust. 12 ustawy w przypadku gdy przedsiębiorca posiadający zezwolenie, o którym mowa w art. 9 ust. 1 lub 2, albo zezwolenie na wyprzedaż, o którym mowa w art. 95 ust. 4, zaopatruje przedsiębiorcę posiadającego jednocześnie zezwolenie na obrót hurtowy i zezwolenie na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, odprowadza opłatę od wszystkich napojów objętych opłatą, ustaloną na podstawie ust. 11, w które zaopatrzył tego przedsiębiorcę. W myśl art. 92 ust. 13 ustawy przedsiębiorca dokonujący zaopatrzenia w napoje alkoholowe, od których zapłacono opłatę, o której mowa w ust. 12, nie jest obowiązany do zapłaty opłaty ustalonej na podstawie ust. 11. Organ podniósł, że zgodnie z powołanymi wyżej przepisami ustawy, przedsiębiorca dokonujący zaopatrzenia, o którym mowa w art. 92 ust. 11 albo ust. 12 ustawy zobowiązany jest do uiszczenia dodatkowej opłaty od napojów alkoholowych, o której mowa powyżej. Jedynie w sytuacji, jeśli opłata została odprowadzona na podstawie art. 92 ust. 13 ustawy, przedsiębiorca taki nie jest obowiązany do zapłaty opłaty ustalonej na podstawie ust. 11. Z przedstawionego przez Spółkę opisu wynika, że zarówno Dostawca 1, jak i Dostawca 2, są podmiotami, których zaopatrzenie w Napoje wiąże się z obowiązkiem zapłaty opłaty od napojów alkoholowych. Obowiązek opłaty powstaje więc w momencie zaopatrzenia przez przedsiębiorcę krajowego w napoje Dostawcy 1 oraz Dostawcy 2. Natomiast w przypadku nabycia napojów przez Dostawców od podmiotów zagranicznych, w ramach importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów nie dochodzi do "zaopatrzenia" w myśl przepisów ustawy, co nie rodzi obowiązku zapłaty opłaty. W związku z tym, że Spółka również dokonuje zaopatrzenia przedsiębiorców posiadających pozwolenie na sprzedaż detaliczną napojów przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, na Spółce także spoczywa, stosownie do art. 92 ust. 11 ustawy obowiązek zapłaty opłaty od napojów alkoholowych. Jedyny wyjątek, jak wskazano powyżej, stanowi sytuacja, gdy opłata ta została odprowadzona przez innego przedsiębiorcę na wcześniejszym etapie łańcucha dostaw. Reasumując, skoro Spółka na podstawie zezwolenia na obrót hurtowy będziecie zaopatrywali w napoje alkoholowe w opakowaniach jednostkowych o ilości nominalnej napoju nieprzekraczającej 300 ml przedsiębiorców posiadających zezwolenie na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, od których wcześniej nie zapłacono opłaty, to obowiązek o którym mowa w art. 92 ust. 11 ustawy będzie ciążył na Spółce. Natomiast w przypadku, gdy opłata została uiszczona przez podmiot zobowiązany na wcześniejszym etapie łańcucha dostaw, stosownie do art. 92 ust. 13 ustawy dokonywanie przez Państwa zaopatrzenia, o którym mowa w ust. 11 nie podlega opłacie. Organ zauważył że ustawa nie zawiera regulacji dotyczących sposobu weryfikacji innych przedsiębiorców od kątem posiadanych przez nich zezwoleń, jak i sposobu weryfikacji, czy opłata od napojów alkoholowych została uiszczona na wcześniejszym etapie łańcucha dostaw. Organ wskazał, że podobne kwestie, dotyczące braku uregulowań w ustawach, rozstrzygały Sądy Administracyjne np. w zakresie opłaty od środków spożywczych, o której mowa w art. 12a-12n ustawy z 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1670 ze zm.). Tak przykładowo w wyroku z 1 marca 2023 r., sygn. akt III FSK 1278/22, Naczelny Sąd Administracyjny, odniósł się do zagadnienia związanego z obowiązkiem posiadania wiedzy nt. dokładnego składu surowcowego napojów sprzedanych przez podmioty niebędące producentem wyrobu: Nie zasługuje na aprobatę argumentacja, że nie jest możliwe rozróżnienie źródła pochodzenia cukrów występujących w napoju oraz cukrów dodanych w trakcie procesu produkcji. (...) Nie jest w sprawie sporne, że producent napoju ma możliwość na podstawie posiadanych danych ustalić zawartość w napoju cukrów naturalnych i cukrów dodanych. (...) To, że pozostałe podmioty zobowiązane do zapłaty opłaty nie mają takich możliwości, dysponując jedynie wyrobem gotowym, nie oznacza, że informacje pochodzące od producenta nie są im znane, a tym bardziej nie powinny być im znane. (...) Informacje zawarte na etykiecie produktu powinny zawierać zatem dane rzeczywiste o ilości substancji występujących w napoju naturalnie. Wówczas podmiot zobowiązany do zapłaty opłaty (inny niż producent) nabywający napoje będzie dysponował informacją o składzie napoju, niezbędną do prawidłowego ustalenia opłaty i nie może zasłaniać się brakiem wiedzy na ten temat. Innymi słowy na żądanie właściwego organu musi wykazać jaki jest rzeczywisty skład napoju, którego wprowadzenie na rynek podlega opłacie. Natomiast w odniesieniu do weryfikacji kontrahentów, wypowiedział się np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 czerwca 2023 r., sygn. akt III FSK 29/23, w którym wskazał: Aspekt rzeczywistej aktywności gospodarczej podatnika winien zostać uwzględniony, lecz tylko w ramach postępowania wymiarowego. O okoliczności, jaki rodzaj działalności gospodarczej podatnik rzeczywiście realizuje, nie przesądza natomiast sam wpis do Krajowego Rejestru Sądowego, który w tym zakresie ma charakter deklaratoryjny, na co zasadnie zwraca uwagę strona skarżąca. Natomiast w zakresie opłaty od napojów alkoholowych szeroko swoje stanowisko przedstawił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 30 marca 2022 r. sygn. akt III SA/Po 1311/21. W orzeczeniu tym Sąd wskazała, że na gruncie powołanych przepisów organ prawidłowo przyjął, że na każdym przedsiębiorcy posiadającym zezwolenie na obrót hurtowy napojami alkoholowymi, dokonującym zaopatrzenia w napoje alkoholowe przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, spoczywa obowiązek uiszczenia opłaty alkoholowej za zezwolenie na obrót hurtowy. Wyjątkiem, o którym mowa w art. 92 ust. 13 ustawy, jest sytuacja, gdy zaopatrzenie obejmuje napoje alkoholowe, od których zapłacono już opłatę alkoholową. Powyższe wynika z literalnego brzmienia art. 92 ust. 11-13 ustawy. Z przepisu art. 92 ust. 13 ustawy wynika, że wnioskodawca - jako przedsiębiorca działający na kolejnym etapie obrotu napojami alkoholowymi – nie jest zobowiązany do zapłaty opłaty alkoholowej od dostarczonych mu napojów alkoholowych, ale jedynie od tych, od których opłata alkoholowa została zapłacona. Ustawodawca rozróżnił bowiem sytuację prawną wnioskodawcy nie w zależności od tego, czy jego dostawca był zobowiązany do zapłaty opłaty alkoholowej czy nie, lecz od tego czy ją faktycznie uiścił (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 644/21). Tym samym wbrew twierdzeniom skarżącej z art. 92 ust. 13 ustawy nie wynika, że wnioskodawca jest zwolniony z opłaty, gdy jego dostawca jest do niej jedynie obowiązany. Z przepisu tego wprost wynika, że wnioskodawca nie ma obowiązku regulować przedmiotowej opłaty jedynie wówczas, gdy została ona uiszczona przez dostawcę. Skoro bowiem skarżąca zaopatruje przedsiębiorców posiadających zezwolenie na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w napoje alkoholowe to jest przedsiębiorcą zobowiązanym do uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 92 ust. 11 ustawy. Zgodnie zaś z treścią art. 92 ust. 13 ustawy jedynie w przypadku, gdy podmiot będący dostawcą napojów alkoholowych dla skarżącej opłatę alkoholową uiści, na skarżącej nie będzie ciążył ten obowiązek. Z powyższych względów nie są zasadne zarzuty skargi naruszenia art. 92 ust. 11, 12 i 13 ustawy, przy formułowaniu których skarżąca jako relewantną prawnie okoliczność uznaje brak jej wiedzy o tym, czy przedmiotowa opłata alkoholowa została zapłacona przez dostawcę na wcześniejszym etapie obrotu. Dokonana przez skarżącą wykładnia omawianych przepisów, która prowadzi do stwierdzenia, że to na dostawcy napojów alkoholowych ciąży obowiązek odprowadzenia opłaty alkoholowej od wszystkich napojów alkoholowych, gdyż w ustawie brak jest przepisów, które nakładałyby wprost w takim przypadku obowiązek uiszczenia opłaty alkoholowej na inny podmiot, jest sprzeczna z literalnym brzmieniem art. 92 ust. 13 w zw. z art. 92 ust. 11 i 12 ustawy. W świetle art. 92 ust. 13 ustawy nie budzi wątpliwości Sądu, że przedsiębiorca działający na kolejnym etapie obrotu napojami alkoholowymi nie jest zobowiązany do zapłaty opłaty alkoholowej od dostarczonych mu napojów alkoholowych, ale jedynie od tych, od których opłata ta została opłacona. Skoro zaś w momencie zaopatrzenia spółkę w napoje alkoholowe opłata ta nie została uiszczona, to obowiązek ten będzie ciążył na spółce, jako przedsiębiorcy dokonującego zaopatrzenia (por. wyrok WSA w Poznaniu z 1 marca 2022 r., sygn. III SA/Po 1359/21). Stanowisko skarżącej odnoszące się do niemożności ustalenia, czy dostawca uiścił opłatę alkoholową, a tym samym, czy skarżącą jest zobowiązana ją uiścić należy traktować w kategorii ewentualnego postulatu de lege ferenda. Przepis art. 92 ust. 15 ustawy wskazuje, że obowiązek zapłaty opłaty ustalonej na podstawie ust. 11 powstaje w momencie zaopatrzenia w napoje alkoholowe w opakowaniach jednostkowych o ilości nominalnej napoju nieprzekraczającej 300 ml. Z przepisu tego czytanego łącznie z przepisami art. 92 ust. 11-13 ustawy wynika, że opłata alkoholowa ma charakter jednofazowy, obciąża jeden podmiot. W kontekście powołanego zarzutu należy dodać, że przepis art. 92 ust. 17 ustawy nakazuje dostawcy odrębnie w odniesieniu do każdego zezwolenia składać w postaci elektronicznej informacje oraz obliczenia i wniesienia na rachunek bankowy właściwego urzędu skarbowego opłaty w wysokości, o której mowa w ust. 11 - do końca miesiąca następującego po zakończeniu półrocza. Informacja taka, zgodnie z art. 92 ust. 18 ustawy zawiera m.in. numery faktur lub innych dokumentów potwierdzających zaopatrzenie w napoje alkoholowe, daty ich wystawienia, łączną liczbę litrów 100% alkoholu zawartego w tych napojach, czy łączną liczbę opakowań tychże napojów. Oznacza to, że choć napoje alkoholowe, od których należy opłatę alkoholową oznaczone są co do gatunku, to ich identyfikacja na podstawie numerów faktur lub innych dokumentów potwierdzających zaopatrzenie skarżącej, daty ich wystawienia, czy określoną łączną liczbę ich opakowań, nie powinna przysparzać trudności. Brak jest więc ryzyka dwukrotnego uiszczenia opłaty alkoholowej od tych samych napojów alkoholowych - przez dostawcę, a następnie przez skarżącą. Z przepisów ustawy wynika, że każdy przedsiębiorca posiadający zezwolenie na obrót hurtowy napojami alkoholowymi, dokonujący zaopatrzenia w napoje alkoholowe w opakowaniach jednostkowych o ilości nominalnej napoju nieprzekraczającej 300 ml przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jest zobowiązany do uiszczenia opłaty ustalonej na podst. art. 92 ust. 11 ustawy. To bowiem czynność zaopatrzenia, czyli faktycznego wydania towaru rodzi obowiązek zapłaty, a przedsiębiorca będzie z niej zwolniony wyłącznie wówczas, gdy uiszczono już od niej opłatę ustaloną na podst. art. 92 ust. 11 (art. 92 ust. 13 i 15 ustawy). Końcowo organ podkreślił, że to na Spółce ciąży obowiązek dołożenia wszelkiej staranności w uzyskaniu informacji, które stanowić będą podstawę uznania braku zobowiązania do uiszczenia opłaty na podstawie art. 92 ust. 13 ustawy. Tym samym stanowisko Spółki w zakresie obowiązku uiszczenia opłaty od sprzedaży napojów, zakupionych od Dostawcy 1, które ten dostawca nabył w drodze importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów jest prawidłowe. Pomimo bowiem wskazania, że opłata została uiszczona od wszystkich sprzedawanych przez Dostawcę 1 napojów, Spółka wskazuje, że nie ma możliwości weryfikacji oświadczenia złożonego przez tego Dostawcę. Niezależnie jednak od tego, nabycie napojów przez tego Dostawcę w drodze importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów nie wypełnia definicji zaopatrzenia, więc na wcześniejszym etapie łańcucha dostaw nie występuje, na podstawie art. 92 ust. 15 ustawy, obowiązek zapłaty opłaty ustalonej na podstawie ust. 11. Moment powstania obowiązku zapłaty opłaty powstanie dopiero w momencie zaopatrzenia przez Spółkę w napoje przedsiębiorców posiadających zezwolenie na sprzedaż detaliczną napojów przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. + Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na indywidualną interpretacji przepisów prawa podatkowego z 29 czerwca 2021 r. zaskarżając wyżej wskazaną interpretację w części, w jakiej Organ uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe, tj. w części dotyczącej zobowiązania Skarżącej do uiszczania opłaty od napojów alkoholowych w opakowaniach jednostkowych o ilości nominalnej napoju nieprzekraczającej 300 ml w przypadku sprzedaży napojów zakupionych od Dostawcy 1, które ten nabywa od dostawców krajowych oraz od wszystkich napojów zakupionych od Dostawcy 2 Zaskarżonej interpretacji zarzucono: I. naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm.; dalej: "o.p.") poprzez brak rozstrzygnięcia nie dających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika, podczas gdy przepisy dotyczące opłaty są nieprecyzyjne, a ich literalne odczytanie w praktyce uniemożliwia prawidłowe zastosowanie i prowadzi do nałożenia na Skarżącą obowiązków niemożliwych do realizacji, - co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby Organ dostrzegł obiektywnie istniejące wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego, to powinien przeprowadzić ich wykładnię na korzyść podatnika w taki sposób, aby była możliwa realizacja przez podatnika jego obowiązków wynikających z ustawy; 2) art. 120 oraz art. 121 § 1 w zw. z art. 14h o.p. poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia stanowiska Organu w zaskarżonej interpretacji i wydaniu interpretacji, której prawidłowe wykonanie przez Skarżącą jest w praktyce niemożliwe, z uwagi na brak możliwości weryfikacji przez Skarżącą, czy opłata alkoholowa została faktycznie odprowadzona na wcześniejszym etapie łańcucha dostaw, a także czy została ona odprowadzona w prawidłowej wysokości, podczas gdy rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej interpretacji powinno zostać wydane w sposób umożliwiający Skarżącej prawidłowe wywiązywanie się z obowiązków wynikających z ustawy o wychowaniu w trzeźwości, - co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do błędnego uznania, że Skarżąca jest obowiązana do zapłaty opłaty alkoholowej, pomimo posiadania informacji o jej wcześniejszym uiszczeniu przez inny podmiot oraz braku możliwości zweryfikowania tego faktu w inny sposób niż na podstawie oświadczeń otrzymanych od Dostawców; II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 92 ust. 13 ustawy poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że Skarżąca jest zobowiązana do zapłaty opłaty alkoholowej od napojów alkoholowych nabywanych od Dostawców 1 i 2, które ci nabywają od dostawców krajowych, podczas gdy obowiązek uiszczenia takiej opłaty spoczywa zgodnie z art. 92 ust. 12 ustawy na dostawcach krajowych zaopatrujących Dostawców 1 i 2 w tego rodzaju napoje; - co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do błędnego uznania, że Skarżąca jest obowiązana do zapłaty opłaty alkoholowej, podczas gdy obowiązek ten ciąży na innym podmiocie; 2) art. 92 ust. 11 ustawy poprzez niewłaściwą ocenę co do jego zastosowania i uznanie, że Skarżąca jest zobowiązana do zapłaty opłaty alkoholowej od napojów alkoholowych nabywanych od Dostawcy 2, które ten nabywa w drodze importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, podczas gdy fakt uiszczenia tej opłaty na wcześniejszym etapie łańcucha dostaw wynika z oświadczenia złożonego Skarżącej przez Dostawcę 2 i jednocześnie Spółka nie ma możliwości ustalenia, które z dostarczonych jej napojów alkoholowych Dostawca 2 nabył od podmiotu krajowego, a które w drodze importu lub WNT; - co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do błędnego uznania, że Skarżąca jest obowiązana do zapłaty opłaty alkoholowej, pomimo posiadania informacji o jej wcześniejszym uiszczeniu przez inny podmiot oraz braku możliwości zweryfikowania tego faktu w inny sposób niż na podstawie oświadczenia otrzymanego od Dostawcy 2; 3) art. 92 ust. 11-13 ustawy w zw. z art. 2, 84 i 217 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię przeprowadzoną z pominięciem zasad wynikających z wymienionych przepisów Konstytucji RP, co skutkowało nałożeniem na Skarżącą obowiązku zapłaty opłaty na podstawie przepisów niejasnych i nieprecyzyjnych, niespełniających wymogu określoności regulacji prawnych, które umożliwiałyby Skarżącej jednoznaczne ustalenie zakresu i treści jej obowiązku podatkowego, podczas gdy Organ, stosując zasadę wyłączności ustawowej oraz wymóg dostatecznej określoności przepisów podatkowych, powinien zapewnić, aby obowiązki publicznoprawne były oparte na klarownych i precyzyjnych normach prawnych; co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do błędnego uznania Skarżącej za zobowiązaną do zapłaty opłaty alkoholowej także w sytuacji, gdy będzie ona posiadać informacje o wcześniejszym jej uiszczeniu przez inny podmiot, mimo braku odpowiednio precyzyjnej podstawy prawnej. Z uwagi na tak opisane zarzuty Skarżąca wniosła o 1) uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej w części w jakiej Organ uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe, tj. w części dotyczącej zobowiązania Skarżącej do uiszczania opłaty od napojów alkoholowych w przypadku sprzedaży napojów zakupionych od Dostawcy 1, które ten nabywa od dostawców krajowych oraz od wszystkich napojów zakupionych od Dostawcy 2; 2) zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. W myśl art. 146 § 1 p.p,s,a,, sąd uchyla zaskarżoną interpretację w razie stwierdzenia, że narusza ona przepisy prawa materialnego lub procesowego w sposób - odpowiednio - mający lub mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania. Stosownie natomiast do art. 57a tej ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując zatem kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że akt ten narusza prawo, zatem skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 14b § 1 o.p. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W myśl 14b § 3 o.p. składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. W myśl art. 14c § 1 o.p. interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 2 o.p.). Podkreślenia w tym miejscu wymaga to, że istotą interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego jest stwierdzenie czy wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne, na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego, wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny/zdarzenie przyszłe. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej jest jednak postępowaniem szczególnym, do którego nie mają bezpośredniego zastosowania inne (poza wskazanymi w ustawie) przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności nie obejmuje ono postępowania dowodowego, które może być prowadzone w toku kontroli podatkowej, czy postępowania podatkowego lub czynności sprawdzających. Tym samym organ wydający interpretację indywidualną nie może badać, w sensie merytorycznym, sprawy podatkowej, wynikającej z przytoczonego we wniosku opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Postępowanie interpretacyjne może się zatem opierać wyłącznie na stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym wyczerpująco przedstawionym przez wnioskodawcę i tylko w stosunku do tak określonego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego wyrażana jest ocena prawna, tak przez samego podatnika, jak i przez organ. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że jednym z elementów wniosku o interpretację jest stwierdzenie Skarżącej, że w świetle brzmienia art. 92 ust. 13 ustawy, w myśl którego przedsiębiorca dokonujący zaopatrzenia w napoje alkoholowe, od których zapłacono opłatę, o której mowa w ust. 12, nie jest obowiązany do zapłaty opłaty ustalonej na podstawie ust. 11, przyjęcie stanowiska, zgodnie z którym Wnioskodawca byłby zobowiązany rozliczyć opłatę od napojów alkoholowych, które Dostawca 2 nabył w drodze WNT lub importu skutkowałoby nałożeniem na Spółkę obowiązków niemożliwych do wykonania, albowiem nałożenie na Spółkę zobowiązania do zapłaty opłaty od napojów alkoholowych w ww. okolicznościach stanowiłoby jej odpowiedzialność na zasadzie ryzyka, ponieważ zależałoby od okoliczności, o których Spółka nie może mieć wiedzy ani nie ma możliwości ich weryfikacji. Zdaniem Spółki uzyskanie od Dostawcy 2 informacji umożliwiających jednoznaczne ustalenie, które napoje alkoholowe zostały przez niego nabyte od producentów krajowych (posiadających zezwolenie na obrót hurtowy), a które w ramach WNT lub importu, jest w praktyce niemożliwe. Wynika to z faktu, że tego rodzaju informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa Dostawcy 2, a tym samym ich pozyskanie przez Spółkę mogłoby stanowić czyn nieuczciwej konkurencji. Napoje alkoholowe, jako rzeczy oznaczone co do gatunku, nie podlegają jednoznacznej identyfikacji co do ich tożsamości. W konsekwencji, ustalenie jaka liczba opakowań napojów alkoholowych pochodzi z poszczególnych źródeł jest w praktyce niemożliwe. Ponadto, prowadziłaby ona do możliwości podwójnego uiszczenia tej samej opłaty od tych samych napojów alkoholowych. W zaskarżonej interpretacji organ odniósł się do powyższej argumentacji Skarżącej, obszernie przytaczając treść prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 marca 2022 r. sygn. akt III SA/Po 1311/21 oraz z dnia 1 marca 2022 r. sygn. akt III SA/Po 1359/21. Wskazał także, że wyrok o sygn. akt odwoływał się do wyroku WSA w Łodzi z dnia 4 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Łd 644/21. Jednakże, jak słusznie wskazała Skarżąca w rozpatrywanej skardze, omawiany wyrok WSA w Łodzi o sygn. akt I SA/Łd 644/21 został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2023 r. sygn.. akt III FSK 249/22. Uchylona została także interpretacja indywidualna będąca przedmiotem skargi i orzeczenia WSA w Łodzi. W ocenie Sądu treść stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego będącego przedmiotem interpretacji indywidualnej kontrolowanej przez WSA w Łodzi i NSA jest niemalże identyczny jak stan faktyczny/zdarzenie przyszłe zawarte we wniosku Skarżącej. Nie uległo zmianie także brzmienie przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w zakresie opłaty od napojów alkoholowych w opakowaniach jednostkowych o ilości nominalnej napoju nieprzekraczającej 300 ml. Wskazać należy, że NSA w omawianym wyroku stwierdził cyt.: "Należy podzielić pogląd skarżącej, że skoro dostawca jest podmiotem inicjującym łańcuch dostaw napojów alkoholowych (lub będącym podmiotem znajdującym się wyżej od skarżącej w łańcuchu dostaw), o którym mowa w art. 9² ust. 12 u.w.t.p.a., a tym samym przedsiębiorcą obarczonym obowiązkiem odprowadzenia opłaty od wszystkich napojów alkoholowych, w które zaopatruje skarżącą jako nabywcę, to organ interpretacyjny niezasadnie przyjął, a Sąd pierwszej instancji zaaprobował, jakoby obowiązek odprowadzenia opłaty ciążył na skarżącej po myśli ww. przepisu. Prawodawca nie wprowadził regulacji pozwalającej na przypisanie solidarnej odpowiedzialności skarżącej, a tylko takie rozwiązanie prawne uzasadniałoby stanowisko przyjęte przez organ interpretacyjny oraz Sąd pierwszej instancji, zważywszy na zastrzeżenie dokonane w art. 369 ustawy z 23.04.1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2019 r. poz. 1145 ze zm.), w myśl którego zobowiązanie jest solidarne jedynie w sytuacji, gdy wynika to z ustawy lub z czynności prawnej. Jakkolwiek przy tym wprowadzenie ustawowej solidarności biernej może przybrać zarówno formę wyraźną (normy bezwzględnie obowiązujące), jak również dorozumianą przez zastosowanie konstrukcji występowania "braku odmiennych postanowień umownych" (normy względnie obowiązujące) - tu również rozróżnienie na zastrzeżenie wprost lub poprzez odwołanie się do charakteru przepisu dyspozytywnie normującego określony stosunek prawny (M. Sychowicz [w:] red. J. Gudowski, Kodeks cywilny. Komentarz, t. 1, Zobowiązania. Część ogólna, LEX 2018, art. 369, poz. 3), analizy art. 9² ust. 11-13 u.w.t.p.a. pod kątem potencjalnej dopuszczalności stosowania instytucji solidarnej odpowiedzialności podmiotów obrotu gospodarczego winno się dokonywać nie tylko przez pryzmat ich wykładni językowej, lecz również z uwzględnieniem charakteru opłaty, za której nieuiszczenie odpowiedzialność taka byłaby przewidziana, tj. daniny publicznoprawnej. Powyższe przesądzało uznanie, że solidarność bierna nie może wynikać z rozszerzającej interpretacji przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Wprawdzie art. 9² ust. 13 u.w.t.p.a. stanowi wyjątek od zasady polegającej na obowiązku uiszczenia opłaty w przypadku dokonania określonych rodzajów dostaw napojów alkoholowych przez przedsiębiorcę dysponującego stosownym zezwoleniem wydanym na podstawie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, niemniej nie można podzielić poglądu, że niewywiązanie się z obowiązku uiszczenia opłaty w prawidłowej wysokości przez dostawcę zaopatrującego w napoje alkoholowe nabywcę, a więc podmiot znajdujący się niżej w łańcuchu dostaw, w sytuacji spoczywającego nań obowiązku uiszczenia takiej opłaty zgodnie z art. 9² ust. 12 u.w.t.p.a., prowadzi do przerzucenia na przedsiębiorcę-nabywcę obowiązku poniesienia tej opłaty (tudzież objęcia go solidarną odpowiedzialnością za jej uiszczenie), tym samym wyłączając zwolnienie nabywcy od obowiązku zapłaty opłaty przewidzianej w ust. 13 tego artykułu. Taka interpretacja art. 9² ust. 13 u.w.t.p.a. prowadzi do nałożenia na skarżącą jako nabywcę obowiązku, którego realizacja jest w praktyce niemożliwa. Trafnie zwraca uwagę skarżąca na jednoczesny brak faktycznej możliwości dokonania weryfikacji oraz pozyskania informacji o tym, czy dostawca odprowadzi opłatę, a także czy została ona odprowadzona w prawidłowej wysokości, zważywszy że dostawca nie ma obowiązku udzielenia takiej informacji skarżącej, ponieważ okoliczności związane z regulowaniem należności publicznoprawnych są poufną informacją handlową. W przypadku dostawy napojów alkoholowych do skarżącej i ich późniejszej odsprzedaży przez skarżącą w tym samym półroczu, termin na uregulowanie opłaty od dostarczonych napojów alkoholowych upływa przy tym tego sama dnia, tj. z końcem miesiąca następującego po półroczu, w którym dostarczono napoje alkoholowe. Słusznie akcentuje skarżąca, że zazwyczaj nie jest ona jedynym kontrahentem, którego zaopatruje dany dostawca, a zatem z tego powodu nawet udostępnienie skarżącej informacji składanej do organu podatkowego zgodnie z przepisami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (informacja ALK) nie umożliwi sprawdzenia, czy w stosunku do otrzymanych napojów alkoholowych została zapłacona opłata, gdyż informacja ta zawiera zbiorcze dane o wszystkich transakcjach, które w ocenie podmiotu zobowiązanego (dostawcy) podlegały w danym okresie sprawozdawczym opłacie. Nie można pominąć, że napoje, które są rzeczami oznaczonymi co do gatunku, nie pozwalają na ich identyfikację co do tożsamości i tym samym jednoznaczne stwierdzenie przez skarżącą, czy w stosunku do tych konkretnych napojów alkoholowych opłata została uiszczona, co czyni niemożliwym ewentualne wywiązanie się z obowiązku uiszczenia opłaty w sposób wskazany w interpretacji i zaaprobowany przez WSA w Łodzi. Wykładnia ww. przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przedstawiona przez organ interpretacyjny i zaaprobowana przez WSA w Łodzi prowadzi więc do sytuacji, w której zobowiązanie skarżącej do zapłaty opłaty stanowi jej odpowiedzialność na zasadzie ryzyka, ponieważ sprowadza się do jej nałożenia niezależnie od okoliczności pozostających w sferze dyspozycji skarżącej, co do których skarżąca nie ma informacji ani narzędzi do ich weryfikacji (uiszczenia, nieuiszczenia lub uiszczenia opłaty tylko w części), co jest nie do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Prawidłowe regulowanie zobowiązań publicznoprawnych może następować jedynie na podstawie prawidłowo skonstruowanych regulacji z zakresu danin publicznych (art. 217 Konstytucji RP). Zasada wyłączności ustawowej w prawie podatkowym wynika już z art. 84 Konstytucji RP, jednak dopiero art. 217 Konstytucji RP określa te elementy konstrukcji podatku, które objęte są obowiązkiem uregulowania w ustawie. Ustawa podatkowa powinna być dostatecznie określona w sposób pozwalający podatnikowi na określenie na jej podstawie treści swojego obowiązku podatkowego. Wymóg ustawowej regulacji naruszają przepisy niejasne i nieprecyzyjne, które pozostawiają organom je stosującym nadmierną swobodę (zob. M. Florczak-Wątor [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, red. P. Tuleja, LEX 2023, art. 217). Przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w zakresie opłaty nie są regulacją kompleksową, zaś ich wprowadzenie budziło liczne wątpliwości i kontrowersje. Wątpliwości budzi również wykładnia poszczególnych artykułów tej ustawy, a ich dosłowne odczytywanie prowadzi do wniosków, które zdają się przeczyć intencji ustawodawcy. W związku z tym przy interpretowaniu zakresu obowiązku zapłaty opłaty organ interpretacyjny powinien był kierować się także regulacją art. 2a o.p. Zasada rozstrzygania wątpliwości przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika, uregulowana w ww. przepisie, ma na celu zwiększenie ochrony podatnika zwłaszcza w sytuacjach wprowadzania przepisów podatkowych, których jakość legislacyjna budzi wątpliwości. Podatnik nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji związanych z funkcjonowaniem wadliwych przepisów (zob. M. Popławski [w:] Ordynacja podatkowa, t. 1, Zobowiązania podatkowe. Art. 1-119zzk. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX 2023, art. 2a). Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku stwierdził, że przy stosowaniu analizowanych przepisów organ interpretacyjny nie napotkał niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa w rozumieniu art. 2a o.p. i zastosował ich wykładnię akceptowaną przez ten Sąd. Trudno uznać to stanowisko za wystarczające w sytuacji, w której skarżąca wyeksponowała istotne problemy wiążące się z zastosowaniem przepisów prawa materialnego, o których interpretację się zwróciła, w szczególności z uwagi na wskazane ograniczenia i trudności praktyczne. Organ interpretacyjny całkowicie pominął wskazane we wniosku o wydanie interpretacji realne aspekty wynikające z uczestnictwa w obrocie gospodarczym, uniemożliwiające skarżącej (tudzież ogólnie każdy podmiot zainteresowany będący przedsiębiorcą-nabywcą) weryfikację spełnienia w realiach konkretnego układu gospodarczego spełnienia przesłanki wyszczególnionej w hipotezie art. 9² ust. 13 u.w.t.p.a., tj. zapłaty opłaty od sprzedawanych napojów alkoholowych. Warto odnotować, że do zbliżonych konstatacji doszedł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7.06.2023 r., III FSK 29/23. Jakkolwiek orzeczenie to zapadło na kanwie kontroli instancyjnej badania legalności interpretacji indywidualnej w przedmiocie opłaty od środków spożywczych, uwagi wyrażone w wywodach prawnych tam sformułowanych, dotyczące ryzyka nakładania na podatnika obowiązku niemożliwego do realizacji, pozostają jednak adekwatne także w odniesieniu do opłaty od napojów alkoholowych w zakresie objętym badaniem w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z art. 120 o.p. organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. W myśl zaś art. 121 § 1 o.p. postępowanie podatkowe (w tym postępowanie dotyczące wydania interpretacji, do którego stosuje się te przepisy odpowiednio na podstawie art. 14h o.p.), powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Brak odniesienia się w sposób kompleksowy do opisanego przez skarżącą zdarzenia przyszłego, a także pozostawienie tak wielu wątpliwości prawnych związanych z właściwym rozumieniem i stosowaniem prawa materialnego oraz oderwanie twierdzeń zawartych w zaskarżonej interpretacji od faktycznych możliwości weryfikacji, czy dostawca uiścił opłatę (pomijając aspekt, czy przez uiszczenie opłaty można rozumieć wywiązanie się z tego obowiązku w ustawowym terminie, chociaż po dokonaniu dostawy), spowodowało wydanie interpretacji, której prawidłowe wykonanie przez skarżącą jest w praktyce niemożliwe, a w konsekwencji stanowiło także naruszenie dyrektyw postępowania wyrażonych w art. 120 i 121 § 1 o.p. Przyjęcie przez Sąd pierwszej Instancji takiego stanowiska doprowadziło do tego, że również rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym wyroku narusza art. 14c § 1 i 2 w związku z art. 120, art. 121 § 1 oraz art. 14h o.p. Z tych względów WSA w Łodzi z naruszeniem art. 151 p.p.s.a. niezasadnie nie wyeliminował z obrotu prawnego wadliwą interpretację pomimo istotnych uchybień organu ją wydającego.". W ocenie Sądu wyżej przytoczony wyrok NSA z dnia1 grudnia 2023 r. zawiera przeciwną argumentację odnośnie wykładni art. 9² ust. 13 ustawy o wychowaniu w trzeźwości niż argumentacja Organu zawarta w zaskarżonej interpretacji. Nie jest wystarczające stanowisko Organu zawarte w odpowiedzi na skargę, że powołane w interpretacji indywidualnej wyroki stanowią wyroki prawomocne i potwierdzają stanowisko przedstawione przez Organ. Wyczerpują one również kwestię stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie, dlatego Organ ponownie przytacza treść wyroku o sygn. akt III SA/Po 1311/21. Wskazać należy, że obydwa wyroki WSA w Poznaniu nie przeszły kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Niezrozumiała dla Sądu w składzie tu orzekającym jest próba Organu całkowitego pominięcia www. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazującego wprost, że analogiczne zapisy jak zawarte w kontrolowanej interpretacji indywidualnej zostały uznane za naruszające art. 14c § 1 i 2 w związku z art. 120, art. 121 § 1 oraz art. 14h o.p. Oczywiście Sąd ma świadomość, że zasadniczym celem ustawy z dnia 14 lutego 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z promocją prozdrowotnych wyborów konsumentów (Dz.U. poz. 1492 ze zm.), którą wprowadzono z dniem 1 stycznia 2021 r. przedmiotowa opłatę, jak wynika z uzasadnienia projektu, jest wykorzystanie polityki fiskalnej jako narzędzia służącego promocji prozdrowotnych wyborów konsumentów. Jak wskazano, wprowadzanie dodatkowej opłaty za zakup tego rodzaju produktów, które są łatwo dostępne pod względem ekonomicznym, może wpływać na indywidualne wybory konsumentów. W przypadku napojów alkoholowych istnieje potrzeba kontrolowania dostępności ww. produktów oraz wprowadzania ograniczeń ekonomicznych oraz fizycznych w ich sprzedaży. Podkreślono również, że w ocenie WHO ograniczenie dostępności ekonomicznej napojów alkoholowych, tj. oddziaływanie na cenę tych produktów, jest uważane za jedną z najskuteczniejszych metod mających na celu ograniczenie nadmiernego spożywania alkoholu, szczególnie w najbardziej wrażliwych grupach społecznych, w tym wśród ludzi młodych i tych, którzy piją najwięcej. Te dwie grupy są najbardziej wrażliwe na zmiany cen alkoholu. Inne alternatywne, mniej restrykcyjne metody osiągnięcia celu, w postaci działalności edukacyjnej i profilaktycznej, w ocenie projektodawcy nie są w odniesieniu do niego adekwatne. Bez wsparcia regulacyjnego i ograniczania dostępności ekonomicznej zmiana zachowań konsumentów jest mało prawdopodobna. Oczywistym dla Sądu jest, że wprowadzenie omawianej opłaty, zwanej potocznie "podatkiem od małpek", jest, przy skali sprzedaży tychże "małpek" słuszne, potrzebne i może być skuteczną metodą mającą na celu ograniczenie nadmiernego spożywania alkoholu, szczególnie w najbardziej wrażliwych grupach społecznych, w tym wśród ludzi młodych i tych, którzy piją najwięcej. Jednakże podmioty działające na rynku obrotu alkoholami winny opierać się na jasnych i przejrzystych zasadach, w tym także dotyczących obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 92 ust. 11 omawianej ustawy. W ocenie Sądu Organ naruszył art. 2a, art. 120 oraz art. 121 § 1 w zw. z art. 14h o.p., a w konsekwencji dokonał błędnej wykładni art. 9² ust. 13 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W ponownym postępowaniu Organ w przedstawionej ocenie stanowiska Wnioskodawcy ustosunkuje się do twierdzeń zawartych w wyroku NSA z dnia 1 grudnia 2023 r. sygn. akt III FSK 249/22. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 146 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 18 września 2025
- Symbol z opisem
- 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami 657
- Skarżony organ
- Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
- Sędziowie
- Andrzej Siwek /przewodniczący sprawozdawca/
Powiązane dokumenty
Sygnatura: V SA/Wa 5088/21 · 26 października 2022
Wyrok WSA w Warszawie z 26 października 2022 r., V SA/Wa 5088/21 – wyrób
Sygnatura: V SA/Wa 4435/21 · 13 lipca 2022
Wyrok WSA w Warszawie z 13 lipca 2022 r., V SA/Wa 4435/21 – wyrób
Sygnatura: VI SA/Wa 2220/17 · 3 stycznia 2018
Wyrok WSA w Warszawie z 3 stycznia 2018 r., VI SA/Wa 2220/17 – wyrób
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny