V SA/Wa 2600/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, , Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym i umorzenie postępowania; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Warszawie na rzecz J.W. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sadu administracyjnego w Warszawie przez J. W. jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] uchylająca w całości decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i umarzająca postepowanie w sprawie. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 9 marca 2011r. J. W. (dalej: Skarżący) złożył do Naczelnika Urzędu Celnego w W. wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie 3. 459,40 zł. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011r. organ odmówił stwierdzenia nadpłaty wraz z odsetkami. W wyniku złożonego przez Skarżącego odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 2012r. nr [...] Dyrektor IC uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie. Stwierdził, iż z uwagi na brak odnotowania wpłaty na rachunkach bankowych IC, brak jest podstaw do stwierdzenia nadpłaty. Po zaskarżeniu tejże decyzji do WSA w Warszawie, Sąd ten wyrokiem z dnia 12.11. 2012r sygn.. akt: III SA/Wa 1596/12 uchylił zaskarżoną decyzję. Wobec tego, decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] Dyrektor IC uchylił w całości decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu organ wskazał, że przeprowadzone postepowanie dowodowe wskazuje, ze Skarżący w dniu [...] października 2008r. nie uiścił należnej kwoty, a dokument potwierdzający zapłatę podatku akcyzowego został mu niesłusznie wydany. Dyrektor przyjął, iż skoro nie doszło do uiszczenia podatku, to Skarżący wniósł nieuprawnione żądanie stwierdzenia nadpłaty, a zatem postepowanie powinno być umorzone. W skardze powyższej decyzji zarzucono: 1. Naruszenie art. 122 w zw. z art. 191 Ordynacji Podatkowej w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na: a) Nieuzasadnionym przyjęciu, iż Skarżący dokonał wpłaty w dniu [...] października 2008r., podczas gdy w rzeczywistości płatność ta została dokonana, a z przyczyn nieznanych nie została zaksięgowana, co doprowadziło do wydania decyzji umarzającej postępowanie w sprawie; b) Nieuzasadnionym przyjęciu, iż Skarżący nie dokonał wpłaty w dniu [...] października 2008r., podczas gdy z dokumentu urzędowego ,,dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu osobowego w nabyciu wewnątrzwspólnotowym za nr : [...] wynika jednoznacznie, iż wpłaty dokonano w dniu [...] października 2008r., co doprowadziło do wydania decyzji umarzającej w sprawie; c) Niewłaściwej ocenie akt postepowania dyscyplinarnego prowadzonego wobec funkcjonariusza celnego M. B., w szczególności znajdujących się w aktach: protokołu przesłuchania świadka J. W. z dnia [...] sierpnia 2010r oraz protokołu przesłuchania świadka W. M. I. z dnia [...] sierpnia 2010r., poprzez uznanie, iż wpłata nie została przez Skarżącego dokonana, co doprowadziło do wydania decyzji umarzającej postępowanie w sprawie; d) Ocenę materiału dowodowego z pominięciem zeznań pozostałych podatników, w szczególności zeznań świadka W. M. I., który także stwierdził, iż dokonał wpłaty podatku, a z których to zeznań wynika, iż we wszystkich 13 przypadkach podatnicy uiścili podatek, który nie został prawidłowo zaksięgowany, co doprowadziło do wydania decyzji umarzającej postepowanie w sprawie; e) Niewłaściwym ustaleniu stanu faktycznego poprzez przyjęcie, iż w przypadku Skarżącego płatność nie została dokonana, tak jak u 11 innych Podatników oraz uznanie, iż płatności dokonał jedynie 1 z 13 Podatników (razem ze Skarżącym) tj. osoba dysponująca dowodem kasa przyjęła, podczas gdy prawidłowa ocena stanu faktycznego prowadzi do wniosku, iż 13 Podatników dokonało wpłaty, która z przyczyn Skarżącemu nieznanych nie została właściwie zaksięgowana, jedynie jedna z ww. osób zachowała dowód kasa przyjęła, co doprowadziło do wydania decyzji umarzającej postepowanie w sprawie; 2. Naruszenie art. 72 § 1 pkt 1 w zw. z art. 73 § 1 pkt 1 oraz pkt 5 w zw. z art. 75 § 1 Ordynacji Podatkowej, polegające na: a) Błędnym zastosowaniu ww. norm ze względu na poczynienie niewłaściwych ustaleń, co do stanu faktycznego, polegających na przyjęciu, iż wpłata kwoty 2.625,00 zł w dniu [...] października 2008r. nie nastąpiła, co doprowadziło do uznania, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nadpłaty, a w konsekwencji wydania decyzji umarzającej postepowanie w sprawie; 3. Naruszenie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 208 § 1 Ordynacji Podatkowej, polegające na: a) nieuzasadnionym umorzeniu postepowania w sprawie jako bezprzedmiotowego, podczas gdy stwierdzenie, iż stronie nie przysługuje uprawnienie do zwrotu nadpłaty nie jest tożsame z bezprzedmiotowością postepowania, tj. brak podstaw prawnych do uwzględnienia żądania nie pozbawia Skarżącego uprawnienia do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, co skutkowało wydaniem decyzji umarzającej postepowanie w sprawie zamiast decyzji orzekającej co do istoty sprawy. W związku z powyższym, Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Szczegółowo opisał przebieg postepowania administracyjnego podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto podkreślił, iż przy uwzględnieniu stanu faktycznego sprawy i oceny prawnej i wskazań co do dalszego postepowania wyrażonych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 listopada 2012r. sygn.. akt: III SA/Wa 1596/12, doszedł do przekonania, iż Skarżącemu nie przysługiwało uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, o którym mowa w art. 75 § 1 OP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. WSA, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, nie zajmował się kwestią prawidłowości ustalenia przez organ stanu faktycznego sprawy i nie badał zasadności zarzutów skargi wyrażonych w pkt. 1 i 3. Przedmiotem badania była zasadność zastosowania w sprawie przepisu art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 208 § 1 OP. Sąd doszedł do przekonania, iż ten zarzut jest zasadny. Przepis art. 208 § 1 OP stanowi, iż gdy postepowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Podstawowe znaczenie w ustaleniu zakresu stosowania art. 208 § 1 OP ma treść pojęcia ,,bezprzedmiotowości postepowania’’. Celem postepowania administracyjnego jest konkretyzacja praw i obowiązków indywidualnego podmiotu, więc powyższe pojęcie należy odnieść do elementów materialnego stosunku prawnego, o którym należy orzec w decyzji kończącej postepowanie w sprawie. Zgodnie z § 2 tegoż artykułu, decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończy postepowanie w danej instancji. Umorzenie z tej przyczyny (bezprzedmiotowość) postępowania podatkowego jest przypadkiem szczególnym. Nie można tu stosować wykładni rozszerzającej. Ugruntowany jest pogląd, że przykłady wadliwego stosowania przepisów o umorzeniu postępowania mogą mieć źródło w pomieszaniu przyczyn bezprzedmiotowości z oceną zasadności żądań stron nie znajdujących podstaw w stanie prawnym lub faktycznym sprawy. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż nie zachodzi tu przypadek bezprzedmiotowości postepowania administracyjnego. Oprócz twierdzeń Strony, iż uiściła podatek akcyzowy w dniu [...] października 2008r., w wyniku postepowania egzekucyjnego doszło do wydania tytułu wykonawczego nr [...] na podstawie którego ponownie zapłacono podatek akcyzowy. Strona twierdzi, iż wobec tego uiszczona kwota stanowi nadpłatę. Niezależnie od zasadności twierdzeń Skarżącego czy dokonał pierwszej wpłaty podatku czy też nie – miał uprawnienie do złożenia wniosku w trybie art. 75 § 1 OP. Ten wniosek powinien zostać merytorycznie rozpatrzony i powinna zostać wydana decyzja – orzekająca co do istoty - w sprawie o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym wraz z oprocentowaniem. Decyzją organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2011r. odmówiono stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie 3.549,40 zł wraz z odsetkami i w tej sytuacji organ podatkowy II instancji ponownie powinien zbadać sprawę merytorycznie i wydać orzeczenie. Sad zauważa także, iż z uzasadnienia wyroku o sygn. III SA/Wa 1596/12 nie można – jak czyni to Dyrektor IC – wyciągnąć wniosku, że Skarżącemu nie przysługiwało uprawnienie przewidziane w art. 75 § 1 OP. Uchylając decyzję Dyrektora IC z dnia [...] lutego 2012r we wskazanej wyżej sprawie, WSA – jako podstawę rozstrzygnięcia – przyjął braki w materiale dowodowym sprawy nie rozstrzygające, czy kwota podatku akcyzowego została pobrana czy nie. Z tych wszystkich względów, WSA w Warszawie na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach rozstrzygnięto na zasadzie art. 200 p.p.s.a..