V SA/Wa 2382/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy ze środków unijnych; uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. koło L. nr [...] z dnia [...] maja 2012 r.

Decyzją z dnia [...] maja 2012r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia [...] września 2011 r., nr [...] o przyznaniu W. K. pomocy z zastrzeżeniem dopełnienia warunków z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w związku z niespełnieniem przez niego w terminie 180 dni warunku określonego w § 17 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013 – tj. nie złożeniem wniosku o płatność w terminie określonym w § 16 ust.1 powołanego Rozporządzenia. Organ wskazał, iż w powstałej sytuacji decyzja z dnia [...] września 2011 r. o przyznaniu pomocy stała się bezprzedmiotowa. W odwołaniu z dnia [...] czerwca 2012 r. W. K. podniósł, iż nie otrzymał decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z dnia [...] września 2011 r. o przyznaniu mu pomocy z zastrzeżeniem dopełnienia warunków z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" a zatem termin 180 dni na złożenie wniosku o płatność nie zaczął w stosunku do niego płynąć. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., Nr [...], Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji z dnia [...] maja 2012 r. o wygaśnięciu decyzji o przyznaniu pomocy stojąc na stanowisku, iż decyzja z dnia [...] września 2011 r., nr [...], o przyznaniu W. K. pomocy z zastrzeżeniem dopełnienia warunków z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" została mu prawidłowo doręczona w trybie doręczenia zastępczego przewidzianego w art. 44 kpa. Liczony od dnia jej doręczenia 180 dniowy termin upłynął, zdaniem organu, w dniu 10 kwietnia 2012 r. i w tym czasie Strona nie złożyła wniosku o płatność. Prawidłowość doręczenia wynika, zdaniem organu, z adnotacji umieszczonych na zwróconej przesyłce, iż w dniu 28 września 2011 r. przesyłkę awizowano, w dniu 5 października 2011 r. awizowano powtórnie a w dniu 13 października 2011 r. opatrzono stemplem "Zwrot. Nie podjęto w terminie". Prezes Agencji podniósł, iż termin 180 dni jest terminem prawa materialnego i jako taki nie może ulec przywróceniu. W skardze z dnia 14 września 2012 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. K. wnosił o uchylenie decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2012 r., Nr [...], oraz powtórzył swoje stanowisko, iż decyzja o przyznaniu pomocy z dnia [...] września 2011 r., nr [...], nie została mu nigdy doręczona a o jej wydaniu dowiedział się dopiero w chwili otrzymania zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji o wygaśnięciu decyzji o przyznaniu pomocy. Podkreślił, iż decyzji z dnia [...] września 2011 r. nie odebrał nikt z członków jego rodziny ani też on sam nie otrzymał awiza pocztowego. W odpowiedzi z dnia 15 października 2012 r., na skargę W. K., Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa powtórzył swoje dotychczasowe stanowisko. Na żądanie Sądu do akt dołączona została oryginalna koperta wraz z przesyłaną w niej decyzją z dnia [...] września 2011 r. (k - 27 do 29 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga W. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2012 r., Nr [...], jest zasadna. W ocenie Sądu Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymując w mocy decyzję Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji z dnia [...] maja 2012 r. o wygaśnięciu decyzji o przyznaniu pomocy - stał na błędnym stanowisku, iż decyzja z dnia [...] września 2011 r., nr [...], o przyznaniu W. K. pomocy z zastrzeżeniem dopełnienia warunków z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" została mu prawidłowo doręczona, w trybie doręczenia zastępczego przewidzianego w art. 44 kpa. Kwestie związane z prawidłowością doręczenia zastępczego zostały jednoznacznie rozstrzygnięte w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 44 kpa w przypadku, gdy nie jest możliwe doręczenie w sposób wskazany w art. 42 i 43 kpa doręczyciel powinien pozostawić pismo w urzędzie pocztowym. Zawiadomienie o tym fakcie wraz z informacją o możliwości odbioru przesyłki powinien on umieścić w oddawczej skrzynce pocztowej, na drzwiach mieszkania, biura lub innego pomieszczenia albo przy wejściu na posesję adresata w widocznym miejscu. Naczelny Sąd Administracyjny w swych licznych orzeczeniach wskazuje, iż przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dokładnie przewidują rodzaj podejmowanych czynności oraz kolejność podejmowania ich przez doręczyciela w celu skutecznego doręczenia przesyłki. NSA podkreśla przy tym, że dochowanie przewidzianych zasad doręczenia zastępczego ma niezwykle doniosłe znaczenie, jako że instytucja ta stwarza domniemanie doręczenia skutecznego tzn. wywiera określone skutki prawne. Dlatego też zasady stosowania doręczenia zastępczego winny być ściśle przestrzegane. Samo zawiadomienie o tym, że przesyłka została złożona w placówce danego urzędu pocztowego (urzędu gminy), doręczyciel powinien umieścić zgodnie z zasadami przewidzianymi w przepisach prawnych. Takie zawiadomienie musi zawierać informację o miejscu pozostawienia pisma oraz informację o możliwości jego odbioru. Zdaniem NSA pieczątka urzędu pocztowego z datą na kopercie czy też dowodzie doręczenia, jak również wzmianka o awizowaniu przesyłki nie spełniają wymogów informacji o możliwości odbioru przesyłki, stąd też nie spełniają przesłanek doręczenia zastępczego. Tak więc aby mówić o skutecznie dokonanym doręczeniu zastępczym, przewidzianym w kodeksie postępowania administracyjnego, muszą być spełnione wszystkie przesłanki wskazane w przepisach prawnych. Jedną z tych przesłanek jest zamieszczenie informacji odnośnie miejsca, w którym przesyłka ta została pozostawiona w związku z niemożliwością doręczenia jej adresatowi lub wskazanym osobom. Brak takiej informacji oznacza, iż doręczyciel nie spełnił wymogów określonych w kodeksie postępowania administracyjnego, przez co nie ma podstawy, aby przyjąć fikcję doręczenia zastępczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazuje, iż skuteczne podniesienie zarzutu wadliwie doręczonej korespondencji sprawia, że nie wchodzi ona do obrotu prawnego a przez to nie rodzi dla strony żadnych skutków prawnych. Skuteczność takiego zarzutu jest więc bardzo istotna dla ochrony interesów strony. Dlatego przy przyjęciu fikcji doręczenia decyzji organ musi mieć pewność, że doręczyciel dochował wymogów z art. 44 kpa, w tym wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż organ z tej formy korzystający nie będzie mógł skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. O fakcie złożenia przesyłki na określony czas w placówce pocztowej musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. Samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma pieczęci urzędu pocztowego i daty, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma ustanowione w art. 44 kpa. Bezwarunkowo konieczna jest wyraźna adnotacja, że doręczyciel zawiadomił adresata o przesyłce w sposób określony w art. 44 kpa. W rozpoznawanej sprawie z adnotacji poczty na przesyłce, która zawierała decyzję z dnia [...] września 2011 r., nr [...], o przyznaniu W. K. pomocy z zastrzeżeniem dopełnienia warunków z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" wynika, iż po raz pierwszy awizowano ją w dniu 28 września 2011 r. Drugie awizo nastąpiło w dniu 5 października 2011 r. Zwrot do nadawcy nastąpił w dniu 13 października 2011 r. Analiza oryginału koperty i złączonego z nią " Potwierdzenia odbioru" jednoznacznie wskazuje, iż mimo tego, że przesyłka była pozostawiona w placówce pocztowej przez okres ponad 14 dni i była dwukrotnie awizowana, to jednak - jak wynika z koperty - przy powtórnym zawiadomieniu o możliwości odbioru przesyłki brak jest podpisu listonosza oraz jego informacji o miejscu doręczenia awiza. Brak także zamieszczenia informacji odnośnie miejsca, w którym przesyłka ta zostanie pozostawiona w związku z niemożliwością doręczenia jej adresatowi. Uwzględniając wskazane braki Sąd stwierdził, iż nie było podstaw do przyjęcia fikcji doręczenia zastępczego, na którym to założeniu opiera się zarówno decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z dnia [...] maja 2012r., nr [...], stwierdzająca wygaśnięcie decyzji z dnia [...] września 2011 r., nr [...] o przyznaniu W. K. pomocy z zastrzeżeniem dopełnienia warunków z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" jak też utrzymująca ją w mocy decyzją Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2012 r., Nr [...]. Tym samym Sąd uznał zarzuty skargi za usprawiedliwione. Wyrażona powyżej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ocena prawna, z mocy art. 153 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wiąże organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.