Sygnatura
V SA/Wa 2228/16
Wyrok WSA w Warszawie z 18 października 2017 r., V SA/Wa 2228/16 – dotacje oraz subwencje z budżetu państwa
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 18 października 2017
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Justyna Mazur (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz- Wóltańska, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2017 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji celowej przypadającej do zwrotu oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Minister Obrony Narodowej (dalej także: "MON", "Minister") decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej: "Kpa"), w związku z art. 152 ust. 3, art. 169 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 5 pkt 2 i ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, ze zm.; dalej: "ustawa o finansach publicznych"), po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] (dalej: "Stowarzyszenie", "skarżący", "strona") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. określającej wysokość kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu państwa od Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] w wyniku realizacji umowy numer [...] z dnia [...] marca 2015 r. na kwotę 4.320,00 zł, a także termin, od którego nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych na dzień 17 lipca 2015 r.- utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2016 r. Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. Minister Obrony Narodowej zobowiązał Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] do zwrotu części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 4.320,00 zł, określił termin, od którego nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych na dzień 17 lipca 2015 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż w dniu [...] marca 2015 r. Minister Obrony Narodowej reprezentowany przez Dyrektora Departamentu Wychowania i Promocji Obronności MON zawarł ze Stowarzyszeniem [...] umowę numer [...] na realizację zadania publicznego pod nazwą [...]. Zawarta umowa była umową na powierzenie realizacji zadania publicznego w rozumieniu art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2014 r. poz. 1118, ze zm.). W § 1 ust. 3 zawartej umowy strony zobowiązały się stosować przy jej realizacji "Zasady przyznawania i rozliczania dotacji przez Ministra Obrony Narodowej na finansowanie lub dofinansowanie zadań związanych z obronnością państwa" (dalej: "Zasady"), które szczegółowo określają sposób wykorzystania i rozliczenia dotacji. Zgodnie z § 3 ust. 1 umowy Stowarzyszenie otrzymało dotację w wysokości 17.000,00 zł, płatną w dwóch transzach z czego I transza w wysokości 10.000,00 zł zgodnie z umową została przekazana Stowarzyszeniu w dniu 9 kwietnia 2015 r., zaś druga w dniu 15 maja 2015 r. Podczas analizy sprawozdania stwierdzono, że wykorzystanie dotacji w kwocie 4.320,00 zł nastąpiło przed terminem realizacji zadania określonego § 2 ust. 1 zawartej umowy, tj. w dniu 12 kwietnia 2015 r. Pismem z dnia 20 lipca 2015 r. Stowarzyszenie zostało poinformowane o stwierdzonych nieprawidłowościach oraz na podstawie przesłanej przy ww. piśmie noty obciążeniowej nr [...] z dnia 17 lipca 2015 r. zostało wezwane do zapłaty kwoty 4.320.00 zł. Oprócz potwierdzenia faktu wykorzystania przed terminem realizacji zadania dotacji w kwocie 4.320,00 zł analiza dokumentacji wykazała także zakup napojów alkoholowych na kwotę 125,01 zł, co było niezgodne z Zasadami. W dniu 28 września 2015 r. Stowarzyszenie uregulowało należność w kwocie 125,01 zł po wystawieniu noty obciążeniowej Nr [...] z 15 września 2015 r. W związku z niewypełnieniem przez Stowarzyszenie warunków, na jakich dotacja została przyznana, organ wszczął postępowanie administracyjne mające na celu określenie kwoty przypadającej do zwrotu do budżetu państwa i terminu, od którego nalicza się odsetki. Uznał, iż warunki realizacji zadania były znane Stowarzyszeniu już na etapie opracowywania oferty realizacji zadania publicznego i winny być przestrzegane. Fakt wykorzystania dotacji na cel, na który została przyznana nie może świadczyć o prawidłowości jej wydatkowania. Stowarzyszenie było bowiem zobowiązane do wykorzystania środków w terminie realizacji zadania. Termin ten, zgodnie z § 2 ust. 1 umowy został ustalony od dnia 15 kwietnia 2015 r. do dnia 31 sierpnia 2015 r. W tych okolicznościach, wszelkie płatności dokonane poza tym okresem stanowią koszty niekwalifikowane i w przypadku dotacji podlegają zwrotowi do budżetu państwa w całości. Wobec tego, iż Stowarzyszenie nie mogło władać dotacją jak właściciel, to jest bez ograniczeń, a przeciwnie mogło ją wykorzystać jedynie w sposób określony przez udzielającego dotację, środki zostały pobrane w nadmiernej wysokości, to jest wyższej niż niezbędna na dofinansowanie zadania. W tych okolicznościach Minister na podstawie art. 152 ust. 3, art. 169 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 5 pkt 2 i ust. 6 ustawy o finansach publicznych określił Stowarzyszeniu wysokość kwoty przypadającej do zwrotu na 4.320,00 zł oraz określił termin, od którego nalicza się odsetki na 17 lipca 2015 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyło Stowarzyszenie. Zarzuciło błędne zastosowanie przepisów ustawy o finansach publicznych oraz wniosło o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu decyzji podniosło, iż nie zaistniała żadna z przesłanek do zwrotu otrzymanej dotacji. Dotacja w całości została przeznaczona na wykonanie zadania publicznego określonego w umowie. W tych okolicznościach decyzja MON z dnia [...] marca 2016 r. jest pozbawiona podstaw prawnych. Minister, decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., opisaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2016 r. W uzasadnieniu decyzji przypomniał przebieg postępowania w sprawie, a rozpoznając sprawę ponownie przytoczył, iż strony niniejszego postępowania zawarły umowę z dnia [...] marca 2015 r., w której zobowiązały się stosować przy jej realizacji "Zasady przyznawania i rozliczania dotacji przez Ministra Obrony Narodowej na finansowanie lub dofinansowanie zadań związanych z obronnością państwa", stanowiące załącznik do ogłoszenia Otwartego Konkursu Ofert, które szczegółowo określają sposób wykorzystania i rozliczenia dotacji. Wskazując na okoliczności i daty otrzymania dotacji i realizacji zadania publicznego, Minister wskazał, iż Stowarzyszenie dokonało wydatkowania środków z dotacji przed terminem realizacji zadania, to jest w dniu 12 kwietnia 2015 r., co było działaniem nieuprawnionym. Załączone do sprawozdania z realizacji zadania publicznego pn. [...] faktury nr [...] i nr [...] miały odpowiednio termin zapłaty do 21 kwietnia 2015 r. i 23 kwietnia 2015 r. Minister wskazał także, iż dokonując zapłaty kwoty 4.320,00 zł dotacji w terminach wskazanych w fakturach Stowarzyszenie uniknęłoby naruszenia § 10 ust. 1 umowy, który wskazuje, że "płatności mogą być dokonywane wyłącznie w terminie realizacji zadania, nie wcześniej niż od dnia rozpoczęcia realizacji zadania". Już na etapie Otwartego Konkursu Ofert ogłoszonego w Biuletynie Informacji Publicznej wskazano termin realizacji zadania publicznego, o którym mowa nie wcześniej niż od 15 kwietnia 2015 r. W § 2 ust. 1 zawartej umowy wskazano termin realizacji zadania zgodny z przedstawioną przez Stowarzyszenie ofertą realizacji zadania publicznego. W tych okolicznościach, w ocenie Ministra zasadne jest podtrzymanie żądania zwrotu do budżetu państwa środków finansowych w kwocie 4.320,00 zł stanowiących naruszenie § 10 ust. 1 zawartej umowy. Środki te stanowią dotację pobraną w nadmiernej wysokości, gdyż stanowią refundację kosztów poniesionych przez Stowarzyszenie przed terminem realizacji zadania, tj. zostały wydatkowane niezgodnie z zawartą umową oraz w sprzeczności z art. 169 ust. 2 ustawy o finansach publicznych. Nieprawidłowości, o których mowa w decyzji, zostały stwierdzone w dniu 17 lipca 2015 r. Zgodnie z art. 169 ust. 5 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, odsetki w razie wykorzystania dotacji w nadmiernej wysokości nalicza się od dnia stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia lub nienależnego pobrania dotacji. Tym samym organ uznał dzień 17 lipca 2015 r. za termin, od którego nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Pismem z dnia 8 lipca 2016 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2016 r. Zarzuciło zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji wydanej z istotnym naruszeniem prawa materialnego, a to art. 152 ust. 3 w zw. z art. 169 ust. 2 ustawy o finansach publicznych poprzez błędne wyłożenie pojęcia pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, a następnie błędną subsumpcję ustalonego w sprawie stanu faktycznego pod przepis naruszonej normy materialnej, 2. art. 10 § 1 Kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na pozbawieniu skarżącego czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności poprzez niezawiadomienie go o zakończeniu czynności dowodowych, przez co skarżący utracił możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, złożenia wyjaśnień co do okoliczności niedochowania terminu wydatkowania środków publicznych oraz przyczyn takiego stanu faktycznego, co z kolei mogło przełożyć się na niewłaściwą subsumpcję stanu faktycznego - w zakresie zakwalifikowania do zakresu pojęciowego dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2016 r. i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż podstawą rozstrzygnięć organów obu instancji stała się nieprawidłowa wykładnia pojęcia dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. Organy uznały bowiem, że jako dotację pobraną w nadmiernej wysokości postrzegać należy wszystkie przypadki naruszenia terminu wydatkowania środków przyznanych tytułem dotacji. Stanowisko to oparte jest na schematycznym, oderwanym od realiów konkretnej sprawy wydedukowaniu przez organ, że każda w zasadzie nieprawidłowość - niezależnie od wagi uchybienia i jej wpływu na realizację obowiązków podstawowych stron umowy o realizację zadania publicznego - skutkuje obowiązkiem zwrotu w całości lub w części przyznanych tytułem dotacji środków publicznych. Skarżący w tej mierze podniósł, że wydatkowanie tego typu środków odbywa się na podstawie umowy cywilnoprawnej, a tą rządzą reguły prawa zobowiązań - równowaga stron i zasady współżycia społecznego, zwłaszcza, że po jednej stronie stosunku zobowiązaniowego stanął profesjonalny podmiot - dysponent środków publicznych, po drugiej zaś - organizacja społeczna jedynie sporadycznie mająca szansę skorzystać z tego typu środków, niekorzystająca z profesjonalnej pomocy prawnej, która działając w dobrej wierze i dla wykonania zobowiązania zawartego w umowie podjęła najsłuszniejsze w jej przekonaniu działania, by cel umowy zrealizować. W ocenie skarżącej przypadek wydatkowania środków, jaki miał miejsce w niniejszej sprawie nie spełnia przesłanek do zaliczenia go do którejkolwiek kategorii wymienionej w art. 169 ustawy o finansach publicznych. Kwota wykorzystanej dotacji odpowiadała koniecznym potrzebom związanym z realizacją zadania w ustalonym terminie. Były to środki niezbędne, bez których realizacja zadania nie byłaby możliwa. Zadanie zostało zrealizowane. W ocenie Stowarzyszenia, w okolicznościach niniejszej sprawy należy się odwołać się w pełnym zakresie do brzmienia art. 65 § 2 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Celem umowy była realizacja zadania publicznego przez zleceniobiorcę, działającego na zlecenie zleceniodawcy, dążącego do poprawy wizerunku Sił Zbrojnych RP i wzrostu akceptacji społecznej dla wojska, przy zaangażowaniu środków publicznych w proporcji określonej w umowie. To z kolei - dla zachowania równowagi interesów stron umowy - determinuje sposób interpretowania zapisów umownych w zakresie wydatkowania środków pochodzących z dotacji. Skoro bowiem cel umowy został osiągnięty, a środki publiczne pochodzące z dotacji zostały wydatkowane właśnie na ten cel (zgodnie z ustalonym przez strony kosztorysem), to żądanie ich zwrotu do budżetu państwa z powodu uchybienia umownemu terminowi płatności narusza zarówno przepis art. 65 § 2 kc, jak i zasady współżycia społecznego, o których mowa w art. 5 kc, i jako takie nie korzysta z ochrony prawa. Skarżący powołał się przy tym na orzecznictwo sądów powszechnych, powstałe na tle wykładni art. 65 § 2 kc. W przekonaniu skarżącego, wobec braku uzasadnienia dla uznania dotacji przyznanej na realizację zadania publicznego nie zachodzą przesłanki do nałożenia obowiązku zwrotu dotacji na podstawie art. 152 ust. 3 ustawy o finansach publicznych, a interpretacja przepisu przez organy obu instancji była niewłaściwa, co przyczyniło się do wydania w pierwszej instancji decyzji naruszającej prawo materialne, utrzymanej następnie w mocy w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy - z uchybieniem przepisom postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o oddalenie skargi, uznając ja za pozbawioną podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm.; dalej ppsa), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 2014, poz. 1647 ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ppsa). Stan faktyczny niniejszej sprawy jest w zasadzie bezsporny. Nie jest bowiem kwestionowane zawarcie przez strony umowy z dnia [...] marca 2015 r. numer [...] na realizację zadania publicznego pod nazwą [...]. Bezsporne jest także to, iż Stowarzyszenie dokonało wydatkowania środków z dotacji w łącznej kwocie 4.320,00 zł przed terminem realizacji zadania określonym w § 2 ust. 1 umowy na okres od 15 kwietnia 2015 r. do 31 sierpnia 2015 r., to jest w dniu 12 kwietnia 2015 r. Minister uznał kwotę 4.320,00 zł za pobraną w nadmiernej wysokości wskutek jej wydatkowania przed terminem realizacji zadania oraz z naruszeniem postanowień § 10 ust. 1 umowy, obligującym Stowarzyszenie do wykorzystania środków finansowych z dotacji w terminie realizacji zadania i dokonywania płatności w terminie realizacji zadania, nie wcześniej niż od dnia rozpoczęcia realizacji zadania i nie później niż do dnia jego zakończenia. W ocenie Ministra było to działanie nieuprawnione, w szczególności, że załączone do sprawozdania z realizacji zadania publicznego pn. [...] faktury nr [...] i nr [...] miały odpowiednio termin zapłaty do 21 kwietnia 2015 r. i 23 kwietnia 2015 r. Minister wskazał także, iż dokonując zapłaty kwoty 4.320,00 zł dotacji w terminach wskazanych w fakturach Stowarzyszenie uniknęłoby naruszenia § 10 ust. 1 umowy. Zdaniem zaś Stowarzyszenia nie każda nieprawidłowość w wydatkowaniu środków przyznanych tytułem dotacji skutkuje obowiązkiem zwrotu. Okoliczności sprawy nie uzasadniają zakwalifikowania sposobu wydatkowania środków przez Stowarzyszenie do któregokolwiek z przypadków wymienionych w art. 169 ust. 2 ustawy o finansach publicznych. Stowarzyszenie nie posiadało bowiem środków finansowych pozwalających na organizację konkursu ze środków własnych, jakiekolwiek działania związane z wydatkowaniem środków podjęło dopiero po przekazaniu dotacji na umówiony cel publiczny. Zadanie zostało wykonane, tym samym cel umowy został osiągnięty, co sprawia, że żądanie zwrotu środków narusza art. 65 § 2 kc, jak i zasady współżycia społecznego, o których mowa w art. 5 kc, i jako takie nie korzysta z ochrony. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji w zakresie uznania wskazanej w decyzji kwoty dotacji 4.320,00 zł, przypadającej do zwrotu jako pobranej w nadmiernej wysokości stanowi art. 169 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych dotacje udzielone z budżetu państwa pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (art. 169 ust. 2 ustawy o finansach publicznych). Jak wynika z § 1 ust. 2 umowy, strona zobowiązała się wykonać zadanie publiczne w zakresie i na warunkach określonych w umowie. W myśl § 2 ust. 2 zdanie pierwsze umowy zleceniobiorca zobowiązał się do wykorzystania przekazanej dotacji, o której mowa w § 3, zgodnie z celem, na jaki ją uzyskał i na warunkach określonych umową. Słusznie zatem Minister wskazał, że wykorzystanie dotacji ze środków publicznych przed wyznaczonym terminem wykonania zadania stanowi naruszenie warunków umowy. Istotne w tej mierze jest, iż zawarta pomiędzy stronami umowa obejmuje realizację zadania publicznego (§1 ust. 1 umowy), a przekazana na ten cel dotacja, o której mowa w § 3 umowy stanowi środki publiczne. Wskazać zatem należy, że dotacja celowa jest przeznaczona na określony cel i powinna być zrealizowana w wyznaczonym terminie. Jej wykorzystanie jest wydatkiem ze środków publicznych, a zatem granice upoważnienia do jej wykonania stanowi zakreślony termin i cel. Zarówno przed wyznaczonym terminem realizacji zadania, jak i po jego upływie nie ma podstaw do dokonania z dotacji określonego wydatku, bowiem środki publiczne stanowiące dotację celową nie pozostają w dyspozycji jednostki, która je otrzymała. Dokonanie wydatku z takich środków jest przekroczeniem zakresu upoważnienia do dokonywania wydatków ze środków publicznych. Środki przyznane w ramach dotacji mają bowiem "znaczony" charakter i podmiot je otrzymujący nie ma swobody w ich wykorzystaniu, chyba że pozwalają mu na to przepisy szczególne, (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2014 r. w sprawie sygn. akt II GSK 159/13 - LEX nr 1485494). Jak już wskazano wyżej bezsporne w niniejszej sprawie jest, iż środki pochodzące z dotacji w części stanowiącej łącznie kwotę 4.320,00 zł zostały przez Stowarzyszenie wydatkowane tytułem zapłaty za towary dokumentowane fakturami nr [...] i nr [...] w dniu 12 kwietnia 2015 r., podczas gdy termin realizacji zadania publicznego ustalono na okres od dnia 15 kwietnia 2015 r. do dnia 31 sierpnia 2015 r. Stowarzyszenie w uzasadnieniu skargi, wskazując na wadliwość oceny Ministra co do zakwalifikowania powyższych środków jako podlegających zwrotowi wskazało, iż jakiekolwiek działania związane z wydatkowaniem środków podjęło po przekazaniu dotacji. Powyższe twierdzenie odbiega jednak od treści wyjaśnienia złożonego przez skarżącego w piśmie z dnia 10 sierpnia 2015 r., dotyczącym przyjęcia sprawozdania z realizacji zadania publicznego, w którym wskazano, iż Stowarzyszenie podpisało umowę na realizację zadania publicznego w dniu 27 marca 2015 r. i po podpisaniu umowy zostały złożone zamówienia m.in. na dyplomy specjalne, których dotyczy faktura [...] na kwotę 1.960,01 zł. Jak wynika z zapisów widniejących na tej fakturze dostawa została wykonana w dniu 7 kwietnia 2015 r., należność została uiszczona przelewem w dniu 12 kwietnia 2015 r. Jednocześnie, jak już była o tym mowa bezsporne jest, iż do zawarcia umowy na realizację zadania publicznego doszło w dniu [...] marca 2015 r. Z powyższego wynika zatem, iż zamówienie dyplomów specjalnych nastąpiło przed zawarciem umowy o dofinansowanie, a ich nabycie wprawdzie po zawarciu umowy, ale przed datą początkową realizacji zadania określoną w umowie i przed datą początkową postawienia środków do dyspozycji beneficjenta. Z treści widniejących na fakturze VAT [...] na kwotę 2.360,00 zł wynika zaś, iż sprzedaż wskazanego w niej towaru (tusz HP No339 BLACK – 1 szt., tusz HP No343 COLOR 1 szt., rejestrator samochodowy TRACER – 7 szt.) nastąpiła w dniu 9 kwietnia 2015 r, zaś przeniesienie własności towaru z datą zapłaty, to jest w dniu 12 kwietnia 2015 r. Tym samym w odniesieniu do tej faktury nabycie wskazanego w niej towaru nastąpiło po zawarciu umowy, ale także przed datą początkową realizacji zadania określoną w umowie i przed datą początkową postawienia środków do dyspozycji beneficjenta. Możliwość dysponowania kwotą dotacji jest bowiem określona w umowie poprzez wyznaczenie datami okresu, w którym może być wykorzystana. Bez znaczenia jest tu faktyczna możliwość dokonania zapłaty z tych środków dlatego, że znajdują się one na rachunku beneficjenta. Nie ulega zatem wątpliwości, iż w odniesieniu do kwoty dotacji, o której mowa w zaskarżonej decyzji Stowarzyszenie naruszyło postanowienia umowy w zakresie § 1 ust. 2, § 10 ust. 1, w zw. z § 2 ust. 1 i 2, albowiem środki pochodzące z dotacji zostały wykorzystane na realizację zobowiązań i zakupy dokonane przed terminem realizacji zadania publicznego i wydatkowane przed tym terminem. Działanie to miało zatem miejsce z przekroczeniem udzielonego upoważnienia do wykorzystania środków publicznych. Przypomnieć bowiem należy, że dotacja celowa jest przeznaczona nie tylko na określony cel, ale powinna być także zrealizowana w wyznaczonym terminie. Wydatkowanie kwoty dotacji przed terminem realizacji zadania z całą pewnością nie jest działaniem prawidłowym i w ocenie Sądu należy środki te zakwalifikować co najmniej jako pobrane w nadmiernej wysokości. W sytuacji bowiem, gdy zadanie zostanie wykonane prawidłowo, to jest zgodnie z celem i terminem realizacji, przy wykorzystaniu części środków na ten cel przeznaczonych, to część wykorzystana przed terminem realizacji zadania, w sytuacji gdy organ nie kwestionuje prawidłowości przeznaczenia tych środków stanowi kwotę dotacji pobraną w nadmiernej wysokości. Tym samym w ocenie Sądu nie zasługują na podzielenie zarzuty naruszenia przez Ministra art. 169 ust. 2 i art. 152 ust. 3 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z art. 65 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380 ze zm.) oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. W umowach zaś należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu (§ 2). Z treści zapisów umowy, także przywoływanych wyżej wynikają niewątpliwie obwiązki obu stron umowy. Niewątpliwy jest też charakter objętego umową zadania i środków na jego wykonanie przekazanych. Naruszenie postanowień umowy, o którym mowa wyżej jest niewątpliwe i w istocie niekwestionowane. Postanowienia te wynikając wprost z treści umowy w sposób zrozumiały nie wymagają stosowania metod interpretacji poza gramatyczną. Z treści skargi nie wynika też, aby naruszenie postanowień umowy, o których była mowa wynikało z problemów z interpretacją jej treści, a było spowodowane skupieniem się na organizacji Gali Finałowej konkursu, z pominięciem szczególnego - publicznego charakteru zadania i szczególnego, bo publicznego charakteru otrzymanych środków, sposobu ich wykorzystania, których został precyzyjnie określony w umowie. Trafny jest zaś zarzut skargi naruszenia przez MON postanowień art. 10 § 1 Kpa. Zgodnie z jego brzmieniem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jak wynika z akt administracyjnych Stowarzyszenie zostało pozbawione czynnego udziału w postępowaniu poprzez brak zawiadomienia o zakończeniu prowadzenia postępowania i umożliwienie złożenia dodatkowych wyjaśnień. Brak jest bowiem w aktach korespondencji, która wskazywałaby na realizację przez Ministra powyższego obowiązku, wynikającego z art. 10 § 1 Kpa. W ocenie Sądu jednak brak jest podstaw do stwierdzenia, aby naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważyć bowiem należy, iż zarówno we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i w skardze nie wskazywano na braki postępowania, które powinny zostać uzupełnione, czy konieczność dodatkowego wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, w szczególności z udziałem Stowarzyszenia. Spór zaś sprowadzał się do oceny ustalonego stanu faktycznego i prawidłowości wykładni zastosowanych przepisów prawa. Brak jest zatem podstaw do uznania, iż powyższe naruszenie art. 10 § 1 Kpa powinno stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji z zastosowaniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. Z tych też względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę, orzekając jak w wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 10 sierpnia 2016
- Symbol z opisem
- 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
- Hasła tematyczne
- Finanse publiczne
- Skarżony organ
- Minister Obrony Narodowej
- Sędziowie
- Beata Blankiewicz-Wóltańska Justyna Mazur /sprawozdawca/ Mirosława Pindelska /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
art. 169 ust. 1 pkt 2 ust. 2; art. 152 ust. 3 · Dz.U. 2016 poz. 1870
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I SA/Bd 615/17 · 18 października 2017
Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 18 października 2017 r., I SA/Bd 615/17 – dotacje oraz subwencje z budżetu państwa
Sygnatura: I SA/Kr 678/17 · 18 października 2017
Wyrok WSA w Krakowie z 18 października 2017 r., I SA/Kr 678/17 – dotacje oraz subwencje z budżetu państwa
Sygnatura: I SA/Bd 830/17 · 18 października 2017
Wyrok WSA w Bydgoszczy z 18 października 2017 r., I SA/Bd 830/17 – dotacje oraz subwencje z budżetu państwa
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny