V SA/Wa 2149/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Zwolenik po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 lipca 2023 r. nr DZN.64070.200.2023.AR w przedmiocie cofnięcia dokonanych potrąceń postanawia: odrzucić skargę.

Decyzją z 7 kwietnia 2022 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, dalej: "Prezes ARiMR", ustalił Spółdzielczej Grupie Producentów Owoców [...], dalej: "Grupa", "Skarżąca" lub "Strona" kwotę nienależnie pobranych środków finansowych w wysokości 23 759 420,51 zł. Na powyższą decyzję Strona złożyła skargę do WSA w Warszawie oraz wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarga otrzymała sygn. akt V SA/Wa 1383/22. Na podstawie art. 31 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 1199), Prezes ARiMR potrącił w dniu 28 lipca 2022 r. kwotę 343 347,52 zł należną ARiMR z tytułu decyzji z 7 kwietnia 2022 r. z płatności przyznanych Grupie decyzją z 25 lipca 2022 r. nr PDS/Dr/RZ/000502/07/2022 oraz z płatności zaliczkowych przyznanych Grupie w dniu 21 listopada 2022 r. na podstawie wniosku złożonego 11 maja 2022 r. O powyższych potrąceniach Grupa została poinformowana oświadczeniami ARiMR z 15 września 2022 r. oraz z 22 listopada 2022 r. W dniu 9 grudnia 2022 r. WSA w Warszawie wydał postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji Prezesa ARiMR z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt. V SA/Wa 1383/22. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 21 marca 2023 r., sygn. akt I GZ 55/23, oddalił zażalenie Prezesa ARiMR na wskazane powyżej postanowienie WSA w Warszawie. W związku z powyższym Grupa pismem z 19 czerwca 2023 r. wniosła o wypłacenie na jej rzecz należności przyznanych w dniu 25 lipca 2022 r. w kwocie 343 347,52 zł oraz w dniu 11 maja 2022 r. w kwocie 612,02 zł. Pismem z 21 lipca 2023 r. znak: DZN.64070.200.2023.AR, Prezes ARiMR poinformował Grupę o braku podstaw prawnych do cofnięcia dokonanych potrąceń. Skarżąca wniosła skargę na pismo z 21 lipca 2023 r. W ocenie Strony organ administracji odmawiając cofnięcia dokonanych potrąceń i wypłaty zajętych należności odmówił zastosowania się do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 marca 2023 r. sygn. akt I GZ 55/23 oddalającego zażalenie Prezesa ARiMR na postanowienie WSA w Warszawie z 9 grudnia 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 1383/22 wstrzymujące wykonanie decyzji Prezesa ARiMR z 7 kwietnia 2022 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Z uwagi na przedmiot skargi oraz wniosek organu o jej odrzucenie Sąd uznał, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy należy w pierwszej kolejności rozważyć, czy skarga podlega ocenie przez sąd administracyjny. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. 3 § 2 - 3 oraz art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), dalej: "p.p.s.a.", jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiotem skargi jest pismo Prezesa ARiMR informujące o braku podstaw do cofnięcia potrącenia nienależnie pobranych płatności z płatności przyznanych Grupie. Pismo to stanowi odpowiedź na wniosek Strony o wypłatę należności wynikających z decyzji przyznających Stronie płatności, w związku z prawomocnym zakończeniem przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych środków finansowych. Sprawa niniejsza zawisła przed tut. Sądem w konsekwencji złożenia przez ARiMR na podstawie art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 1199), oświadczenia o potrąceniu kwoty 343 347,52 zł oraz kwoty 612,02 zł, należnych ARiMR z tytułu decyzji z 7 kwietnia 2022 r. z kwoty płatności oraz płatności zaliczkowych przyznanych Stronie na podstawie decyzji z 25 lipca 2022 r. i jej wniosku z 11 maja 2022 r. oraz wstrzymania przez tut. Sąd postanowieniem z 9 grudnia 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 1383/22 wykonania decyzji Prezesa ARiMR z 7 kwietnia 2022 r. wydanej w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych. Z powyższych zdarzeń Strona wysnuwa wniosek, że dokonane potrącenia powinny zostać cofnięte. Stanowiące odpowiedź na wniosek Strony pismo Prezesa ARiMR, nie podlega kognicji sądu administracyjnego, podobnie jak wypłata środków określonych w decyzjach o przyznaniu płatności, jak również pisemne oświadczenie, które na podstawie art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa skutkuje potrąceniem nienależnie pobranych środków lub pobranych w nadmiernej wysokości. Nie ma wątpliwości, że w sprawie brak podstaw do wydania sformalizowanego aktu administracyjnego (np. decyzji lub postanowienia). Zaskarżone pismo nie stanowi również aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Akt lub czynność (podlegająca kognicji sądu administracyjnego), musi dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Konieczne więc jest odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienie lub obowiązek. W ocenie Sądu zaskarżone pismo ma charakter stricte wyjaśniający, informujący i jako takie nie posiada cech aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 18/16). Stwierdzić należy, że przedmiot skargi nie dotyczy materii, w której organ byłby zobligowany na podstawie prawa materialnego do wydania jakiejkolwiek decyzji, czy postanowienia, czy też innego aktu lub podjęcia czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. To zaś oznacza, iż merytoryczne rozpoznanie skargi na pismo z 21 lipca 2023 r. nie jest możliwe. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.