V SA/Wa 2106/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę.

Wnioskiem z [...] listopada 2016 r., złożonym w [...] Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], R. Sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "Wnioskodawca") zwróciła się o przyznanie pomocy finansowej na realizację operacji w ramach działania "Tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej", Priorytet 1 "Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy", zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze". Wnioskowi nadano numer [...]. Pismem z [...] listopada 2016 r. Skarżąca złożyła uzupełnienia do wniosku (poz. 2.3, 2.5 i 2.6). Pismem z [...] grudnia 2016 r. nr [...] Kierownik Biura Wsparcia Inwestycyjnego OR ARiMR, w oparciu o art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1358 ze zm.), dalej: "ustawa o wspieraniu rozwoju sektora rybackiego", odmówił przyznania pomocy finansowej Wnioskodawcy, z uwagi na niespełnienie warunków, o których mowa w § 17 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 16 września 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 1. "Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo: zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy", zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" (Dz. U. z 2016 r., poz. 1495 ze zm.), dalej: "rozporządzenie". Pismem z [...] grudnia 2016 r. Skarżąca wezwała ARiMR do usunięcia naruszenia prawa. ARiMR podtrzymała swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przyznania pomocy uznając, iż w sprawie nie doszło do naruszenia prawa przez organ (pismo z [...] grudnia 2017 r.). Na skutek złożonej przez Stronę skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ARiMR pismem z [...] marca 2017 r. zmieniła stanowisko w sprawie negatywnego rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w sprawie z wniosku o dofinansowanie [...] i w konsekwencji przywróciła wniosek do ponownej weryfikacji. W toku postępowania wyjaśniającego, pismem z [...] marca 2017 r. [...] OR ARiMR wystąpił do Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z prośbą o udzielenie informacji odnośnie danych jednostki [...], w tym daty wpisu do rejestru statków rybackich. Po udzieleniu stosownej odpowiedzi, pismem z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] Kierownik Biura Wsparcia Inwestycyjnego [...] OR ARIMR ponownie odmówił przyznania pomocy finansowej R. Sp. z o. o., z uwagi na niespełnienie warunków, o których mowa w § 17 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem Skarżąca wezwała ARiMR do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z [...] lipca 2017 r. numer [...], ARiMR poinformowała Skarżącą o pozytywnym wyniku rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa i przywróceniu wniosku do ponownej weryfikacji. Pismem z [...] września 2017 r. nr [...] Kierownik Biura Wsparcia Inwestycyjnego [...] OR ARIMR ponownie odmówił przyznania pomocy finansowej Wnioskodawcy, z uwagi na niespełnienie warunków, o których mowa w § 17 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia. W uzasadnieniu wskazano, iż z historii zdarzeń jednostki rybackiej [...] wynika, że statek ten był wpisany (bezpośrednio przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej) do ewidencji statków rybackich, która była prowadzona do dnia 30 kwietnia 2004 r. przez Okręgowy Inspektorat Rybołówstwa Morskiego (OIRM) z oznaką [...] jako łódź pomocnicza, tzn. nieobjęta nakładem połowowym polskiej floty rybackiej, określonym w tym czasie liczbą statków uprawnionych do wykonywania rybołówstwa morskiego. Ze względu na brak uprawnień połowowych (brak licencji połowowej) łódź [...] nie została wpisana do RSR prowadzonego przez Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej i nie została uwzględniona w ustalonym na dzień 1 maja 2004 r. limicie zdolności połowowej (określonej parametrami GT i kW) polskiej floty rybackiej. W konsekwencji zaprzestania prowadzenia ewidencji statków rybackich przez OIRM oraz braku wpisu łodzi [...] do [...], Urząd Morski w [...], prowadzący rejestr wszystkich statków morskich nadał w.wym. łodzi, ze względu na jej status oznaczenie [...] (łódź robocza), a decyzją OIRM z [...] października 2009 r. nadano przedmiotowej jednostce oznakę rybacką [...], natomiast wpis łodzi do rejestru statków rybackich nastąpił w terminie późniejszym, tj. [...] października 2011 r. Organ podkreślił, że przedmiotowy statek rybacki nie spełnia jednego z podstawowych warunków przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej", wynikającego z § 17 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia. Zgodnie bowiem z tym przepisem, pomoc z tytułu tymczasowego zaprzestania działalności połowowej przyznaje się: armatorom statków rybackich, których statki zostały wpisane do rejestru statków rybackich po dniu [...] grudnia 2010 r. wskutek: zmiany oznaki rybackiej statku rybackiego lub wymiany statku rybackiego na nowy, lub zmniejszenia albo zwiększenia długości statku rybackiego w wyniku jego modernizacji, lub utraty statku rybackiego w wyniku zdarzenia losowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uznanie uprawnienia Strony do uzyskania wnioskowanej pomocy finansowej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości. Jednocześnie wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów: "Raportu rocznego dotyczącego działań zmierzających do osiągnięcia równowagi pomiędzy zdolnością połowową, a wielkością dopuszczalnych połowów za okres od 1 stycznia 2015 roku do 31 grudnia 2015 roku" (Raport Flotowy) - wraz z Planem Działania, zaświadczenia o rejestracji statku rybackiego i nadaniu oznaki rybackiej z 24 maja 1977 r.; zaświadczenia o rejestracji statku rybackiego i nadaniu oznaki rybackiej z 10 marca 1983 r.; zaświadczenia o rejestracji statku rybackiego i nadaniu oznaki rybackiej z 17 czerwca 1997 r.; zaświadczenia klasyfikacyjnego łodzi nr [...] z [...] maja 2002 r.; świadectwa klasy łodzi nr [...] z [...] marca 2003 r.; karty bezpieczeństwa "Ł" nr [...] z [...] sierpnia 2004 r.; karty bezpieczeństwa "Ł" nr [...] z 9 października 2006 r.; decyzji Urzędu Morskiego w [...] z [...] czerwca 2005 r.; tymczasowego świadectwa klasy łodzi nr [...] z [...] października 2006 r.; karty bezpieczeństwa "Ł" nr [...] z [...] czerwca 2005 r.; karty bezpieczeństwa "Ł" nr [...] z [...] lipca 2002 r.; decyzji Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w [...] z [...] października 2009 r. - na okoliczność wykazania: posiadania przez jednostkę rybacką [...] historii rejestracji w rejestrze statków rybackich od 24 maja 1977 r., faktu kolejnego wpisania jednostki [...] do rejestru statków rybackich po 31 grudnia 2010 r. i okoliczności z tym związanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono: naruszenie art. 24 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju sektora rybackiego w związku z § 17 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia oraz art. 92 ust. 1 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego do wydania aktu normatywnego, w szczególności poprzez ustanowienie przepisu § 17 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia wprowadzającego barierę w dostępie do środków unijnych (na realizację operacji w ramach działania: "Tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej") w postaci daty dokonania wpisu jednostki do rejestru statków, do czego Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej - w świetle delegującego przepisu ustawy - nie był upoważniony; naruszenie art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej - poprzez uwzględnienie w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepisu § 17 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia, co wywołało selektywność przyznawanego wsparcia i uprzywilejowanie określonej grupy armatorów, przy jednoczesnej dyskryminacji innych armatorów, jedynie z uwagi na niespełnienie wykreowanego w rozporządzeniu warunku rejestracji jednostki w określonej dacie; naruszenie przepisu § 87 ust. 2 i 3 rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie i niewezwanie Strony do uzupełnienia wniosku (złożenia wyjaśnień), w szczególności w zakresie okoliczności dotyczących wpisania jednostki Skarżącej do rejestru statków po 31 grudnia 2010 r. oraz wcześniejszej rejestracji statku rybackiego w rejestrze statków; naruszenie przepisu § 25 rozporządzenia, poprzez zaniechanie pozyskania prawidłowych i wyczerpujących danych od ministra właściwego do spraw rybołówstwa o polskiej przynależności statku rybackiego [...] oraz jego wpisie do rejestru statków rybackich przed 1 stycznia 2011 r. i bezpodstawne przyjęcie, że statek rybacki [...] został wprowadzony do rybołówstwa komercyjnego z wykorzystaniem indywidualnej zdolności połowowej występującej, w wyniku zmniejszenia pojemności brutto i mocy silnika głównego statku rybackiego [...]; - naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu poprzez wydanie w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stojącego w sprzeczności z zasadą praworządności, do której przestrzegania i strzeżenia Organ jest zobowiązany oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz.1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie jest zasadna. Zasady przyznawania pomocy finansowej w rozpoznawanej sprawie reguluje rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 16 września 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 1. Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczednego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy, zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" (Dz.U. poz. 1495 z późn. zm.), wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (Dz.U. poz. 1358 z późn. zm.). W myśl art. 92 ust. 1 Konstytucji RP rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Zakres ten oraz wytyczne winny być szczegółowe tak aby nie było wątpliwości jaka materia została przekazana do uregulowania w rozporządzeniu oraz jak ma być ona uregulowana. Upoważnienie nie podlega wykładni rozszerzającej ani celowościowej i nie może się opierać na domniemaniu objęcia swym zakresem materii, która nie jest precyzyjnie w nim wymieniona. Zgodnie z art. 24 ust. 1 powołanej ustawy, minister właściwy do spraw rybołówstwa określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwrotu pomocy na realizację operacji w ramach priorytetów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1–5, lub wysokość stawek tej pomocy, uwzględniając koszty kwalifikowalne oraz kierując się potrzebą zapewnienia prawidłowej realizacji programu operacyjnego, w szczególności przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy zgodnie z warunkami wynikającymi z programu operacyjnego, oraz biorąc pod uwagę istotę i cel poszczególnych działań w ramach tych priorytetów. Należy podkreślić, że co do zasady, w języku prawniczym pojęcie "trybu" jest rozumiane najczęściej jako procedura rozpatrywania określonych spraw, a pojęcie szczegółowych warunków" jako określenie zasad regulujących określone zagadnienie. Zgodnie z § 17 ust. 1 pkt 2 w. wym. rozporządzenia pomoc na realizację operacji w ramach działania: tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej, przyznaje się w formie rekompensaty armatorowi statku rybackiego, przy użyciu którego jest wykonywane rybołówstwo komercyjne oraz którego długość całkowita wynosi poniżej 12 m, przy czym armator ten zaprzestał działalności połowowej na podstawie ustanowionych środków, o których mowa w art. 7 lub art. 13 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1380/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa, zmieniającego rozporządzenie Rady (WE) nr 2371/2002 i (WE) nr 6539/2004 oraz decyzję Rady 2004/585IWE (Dz. Urz. UE L 354 z 28.12.2013. str. 22). Zgodnie natomiast z § 17 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, pomoc z tytułu tymczasowego zaprzestania działalności połowowej przyznaje się armatorom statków rybackich, o których mowa w ust. 1 pkt 2: a) którzy zaprzestali działalności połowowej na podstawie ustanowionych środków, o których mowa w art. 7 lub art. 13 rozporządzenia nr 1380/2013, przez okres określony w przepisach dotyczących wymiarów i okresów ochronnych organizmów morskich oraz szczegółowych warunków wykonywania rybołówstwa komercyjnego oraz b) których statki zostały wpisane do rejestru statków rybackich nie później niż do dnia 31 grudnia 2010 r albo zostały wpisane do rejestru statków rybackich po dniu 31 grudnia 2010 r. wskutek zmiany oznaki rybackiej statku rybackiego lub wymiany statku rybackiego na nowy, lub zmniejszenia albo zwiększenia długości statku rybackiego w wyniku jego modernizacji, lub utraty statku rybackiego w wyniku zdarzenia losowego. Zdaniem Sądu, wskazane przepisy rozporządzenia mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego. Delegacja, w rozpoznawanym przypadku, powinna być odczytywana jako upoważnienie do odpowiadającej celom programu weryfikacji uprawnień podmiotu ubiegającego się o przyznanie, wypłatę i zwrot pomocy finansowej. Ponadto, co istotne, jednym z warunków dostępu do pomocy w ramach zatwierdzonego przez Komisję Europejską Programu Operacyjnego EFMR, w przypadku działania "Tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej", jest wprowadzenie jednostki rybackiej do rejestru statków rybackich od 1 stycznia 2011 r. W Programie Operacyjnym EFMR wskazano, iż szczegółowe warunki przyznania pomocy zostaną dookreślone w prawodawstwie krajowym. Rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 1. Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy, zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze", ma podstawę w art. 24 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju sektora rybackiego, a Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej wydając to rozporządzenie, nie przekroczył udzielonego mu upoważnienia. Wobec powyższego zarzuty skargi dotyczące przekroczenia upoważnienia ustawowego nie znajdują uzasadnienia. Należy podkreślić, że stosownie do art. 11 pkt 3 ustawy o rozwoju sektora rybackiego w ramach programu operacyjnego pomoc jest przyznawana jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art 1 pkt 1, przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 24. W myśl art. 16 ust. 1 ustawy w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy lub został wyczerpany limit środków, o którym mowa w art. 9 ust. 1, 2 lub 3, podmiot właściwy do przyznania danej pomocy informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy, podając przyczyny tej odmowy. Wprowadzenie obiektywnych kryteriów przyznawania wypłaty i zwrotu pomocy finansowej w ramach promowania rybołówstwa zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" realizuje określony wskazanymi wyżej przepisami prawa cel gospodarczy i mieści się w granicach obowiązującego systemu prawa. Brak zatem podstaw do uznania zarzutu naruszenia art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – jak to wskazano w skardze - poprzez selektywność przyznawanego wsparcia i uprzywilejowanie określonej grupy armatorów, przy jednoczesnej dyskryminacji innych armatorów. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd stwierdza, że stan faktyczny w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości. Nie było zatem podstaw do wezwania Skarżącej do uzupełnienia wniosku w trybie określonym w § 87 ust. 2 rozporządzenia - stan faktyczny nie wymagał dalszych wyjaśnień. Z akt sprawy wynika, że statek [...] został wpisany przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej do ewidencji statków rybackich, która była prowadzona do dnia 30 kwietnia 2004 r. przez Okręgowy Inspektorat Rybołówstwa Morskiego (OIRM) z oznaką [...] jako łódź pomocnicza, tzn. nieobjęta nakładem połowowym polskiej floty rybackiej, określonym w tym czasie liczbą statków uprawnionych do wykonywania rybołówstwa morskiego. Ze względu na brak uprawnień połowowych (brak licencji połowowej) łódź [...] nie została wpisana do RSR prowadzonego przez Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej i nie została uwzględniona w ustalonym na dzień 1 maja 2004 r. limicie zdolności połowowej polskiej floty rybackiej. W konsekwencji zaprzestania prowadzenia ewidencji statków rybackich przez OIRM oraz braku wpisu łodzi [...] do RSR, Urząd Morski w [...], prowadzący rejestr wszystkich statków morskich nadał ww. łodzi, ze względu na jej status oznaczenie [...] (łódź robocza), a decyzją OIRM z [...] października 2009 r. nadano przedmiotowej jednostce oznakę rybacką [...], natomiast wpis łodzi do rejestru statków rybackich nastąpił w terminie późniejszym, tj. [...] października 2011 r. Zgodnie z § 17 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia, pomoc z tytułu tymczasowego zaprzestania działalności połowowej przyznaje się: armatorom statków rybackich, których statki zostały wpisane do rejestru statków rybackich po dniu [...] grudnia 2010 r. wskutek: zmiany oznaki rybackiej statku rybackiego lub wymiany statku rybackiego na nowy, lub zmniejszenia albo zwiększenia długości statku rybackiego w wyniku jego modernizacji, lub utraty statku rybackiego w wyniku zdarzenia losowego. Statek rybacki [...] nie spełnia wskazanych kryteriów umożliwiających przyznanie pomocy finansowej, nie wystąpiła bowiem żadna ze wskazanych w powołanym przepisie okoliczności. Sąd, nie będąc związany zarzutami oraz wnioskami skargi, nie dopatrzył się również innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi na podstawie stosownych przepisów p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, organ zasadnie odmówił Skarżącej przyznania pomocy finansowej, stąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.