Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

V SA/Wa 2081/22

V SA/Wa 2081/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-05-11

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
11 maja 2023
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Asesor WSA - Iwona Kozłowska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2023 r. sprawy ze skargi [...] w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 24 czerwca 2022 r. nr 1401-IEE2.711.1.81.2022.3.MS w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi Województwa [...] (dalej: skarżący lub strona) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: Dyrektor IAS lub organ) z 24 czerwca 2022 r. znak 1401-IEE2.711.1.81.2022.3.MS utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piasecznie (dalej: organ egzekucyjny) z 5 kwietnia 2022 r. umarzające postępowanie egzekucyjne zobowiązań należnych od D. S. (dalej: zobowiązany). Jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego z 4 lipca 2012 r. o nr [...] (kwota należności głównej to 297 zł). Zawiadomieniem z 28 sierpnia 2013 r. nr 1418-EA/XI/957/2013/DK organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. w Raiffeisen Bank Polska S.A. W odpowiedzi na zawiadomienie pismem z 23 września 2013 r. nr [...] bank poinformował organ egzekucyjny, że na rachunku zobowiązanego wystąpił zbieg egzekucji z egzekucjami komorniczymi. Zawiadomieniem z 28 sierpnia 2013 r. nr 1418-EA/XI/965/2013/DK organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. w PKO BP S.A. W odpowiedzi PKO BP S.A. pismem z 14 stycznia 2014 r. nr [...] poinformował organ egzekucyjny, że na rachunku zobowiązanego wystąpił zbieg egzekucji z egzekucjami administracyjnymi i komorniczymi. Zawiadomieniem z 6 kwietnia 2014 r. nr 1418-EA.711.1527584.2017.1.LEA organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku Millennium S.A. W odpowiedzi na dokonane zajęcie Banku Millennium S.A. pismem z 14 stycznia 2021 r. poinformował organ egzekucyjny, że zajęcie nie może zostać zrealizowane bowiem saldo zajętych rachunków wynosi 5,60 zł, zaś wykorzystana kwota wolna wynosi 0,00 zł. Ze sporządzonego 18 października 2019 r. protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego wynika, że zobowiązany utrzymuje się z prowadzonej działalności gospodarczej, z której osiąga dochód miesięczny w wysokości ok. 2.000 zł, jest w 1/2 części współwłaścicielem (wraz z żoną) nieruchomości oznaczonej jako tereny mieszkalne, w księdze wieczystej o nr [...] położonej w miejscowości [...] ul. [...], dodatkowo jest współwłaścicielem w 1/16 części nieruchomości oznaczonej księgą wieczystą o nr [...], położonej w [...] przy [...] i jest posiadaczem samochodu marki [...] rok produkcji 1993. Przy pomocy e-ORUS Otwarte niestandardowe Raporty US Poltax (EGA) 24 października 2019 r. organ egzekucyjny ustalił, że ostatni dochód zobowiązanego miał miejsce w 2016 r. i wynosił 34.801,55 zł. Organ egzekucyjny ustalił, że zobowiązany nie figuruje w bazie danych JPK, a obowiązki podatkowe VAT realizowane były do 31 maja 2017 r. W ramach poszukiwania majątku spółki 15 lutego 2022 r., organ egzekucyjny skierował zapytania do systemu elektronicznego OGNIVO o rachunki bankowe prowadzone na rzecz zobowiązanego. Z uzyskanych informacji wynikało, że rachunek bankowy dla zobowiązanego prowadzony jest tylko przez Bank Millennium S.A. Dodatkowo 28 marca 2022 r. organ egzekucyjny ustalił, że zobowiązany jest współwłaścicielem nieruchomości gruntowej oznaczonej księgą wieczystą nr [...], nieruchomości gruntowej oznaczonej księgą wieczystą nr [...] oraz nieruchomości gruntowej oznaczonej księgą wieczystą nr [...]. Postanowieniem z 5 kwietnia 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piasecznie – na podstawie art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2022 poz. 479, dalej: upea) –umorzył postępowanie egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...]. W motywach rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wskazał, że z uzyskanych informacji wynika, iż zobowiązany ostatnią deklarację PIT-36L złożył za rok 2017, w deklaracji tej nie wykazano dochodów. Dostępne organowi egzekucyjnemu systemy informatyczne (Ognivo, Poltax, SERCE KEP, WROSYSTEM) również nie doprowadziły do ujawnienia majątku z którego można by skutecznie prowadzić egzekucję. Organ egzekucyjny podkreślił, że przeprowadził szczegółową analizę możliwości zastosowania nowych środków egzekucyjnych zmierzających do wyegzekwowania dochodzonych obowiązków, jednakże z uzyskanych informacji oraz zebranego materiału dowodowego wynika, że nie jest on w stanie przeprowadzić tej egzekucji skutecznie. Odnosząc się do poszczególnych składników majątku zobowiązanego organ egzekucyjny wskazał, że w przypadku samochodu osobowego marki [...] rok produkcji 1993 prowadzenie egzekucji nie zaspokoiłoby poniesionych kosztów. Jak wynika z ustaleń poborcy skarbowego pojazd jest uszkodzony i nie przedstawia wartości handlowej. Brak jest zatem ekonomicznego uzasadnienia do podejmowania działań zmierzających do zajęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze wspomnianego środka transportu. Uzyskane środki nie pokryłyby nawet części dochodzonej należności oraz kosztów egzekucyjnych powstałych w związku z podjętymi czynnościami. Organ egzekucyjny wskazał, że dokonał analizy danych z Centralnej Bazy Ksiąg Wieczystych, gdzie zobowiązany jest wpisany jako współwłaściciel w 1/2 części nieruchomości oznaczonej jako tereny mieszkalne, w księdze wieczystej o nr [...] położonej w miejscowości [...] ul. [...], o powierzchni [...] m2. W trakcie postępowania ustalono, że szacunkowa wartość nieruchomości znajdujących się w miejscowości [...] kształtuje się w okolicach 1.000,00 zł m2. Zatem wartość przedmiotowej nieruchomości to łącznie kwota ok. 1.285.000,00 zł, udziału w ½ części to wartość ok. 642.500,00 tyś zł. Organ egzekucyjny podkreślił jednak, że w dziale IV księgi wieczystej zostały ustanowione hipoteki przymusowe na łączną kwotę 1.347.597,58 zł. Zgodnie z przepisami prawa w przypadku egzekucji z nieruchomości czy też udziału w nieruchomości, z kwoty uzyskanej z przeprowadzonej licytacji publicznej, w pierwszej kolejności zostają zaspokojeni wierzyciele hipoteczni, a dopiero po pełnym zaspokojeniu, pozostała kwota zostaje podzielona na pozostałych wierzycieli. W ocenie organu egzekucyjnego należało zatem uznać, że prowadzenie egzekucji z udziału w ww. nieruchomości będzie nieekonomiczne i wygeneruje jedynie dodatkowe koszty egzekucyjne, powiększając tym samym kwotę dochodzonej należności. Zdaniem organu egzekucyjnego również egzekucja z nieruchomości oznaczonej księgą wieczystą o nr [...], położonej w [...] przy [...] o pow. [...] m2, nie doprowadzi do uzyskania środków na pokrycie dochodzonych należności. Organ egzekucyjny wskazał, że zobowiązany jest współwłaścicielem nieruchomości w 1/16 części, co oznacza, że jego udział w nieruchomości będzie stanowił wartość przypisaną do powierzchni 13,56 m2. Szacunkowa wartość nieruchomości znajdujących się w miejscowości [...] kształtuje się w okolicach 5.000,00 zł m2, wartość przedmiotowej części nieruchomości to łącznie kwota ok. 67.800,00 zł. Organ egzekucyjny zauważył, że ze względu na licznych udziałowców, nieznaczną własność nieruchomość z uwzględnieniem jej całkowitej powierzchni, należało uznać, że nie będzie popytu na wskazany udział. Kwota dochodzonej należności jest niewspółmierna do wartości nieruchomości, a prowadzenie egzekucji z nieruchomości wygeneruje jedynie dodatkowe koszty powiększając tym samym dochodzone należności. Organ egzekucyjny wskazał, że zobowiązany jest współwłaścicielem w 1/14 części nieruchomości oznaczonej księgą wieczystą o nr [...], położonej w W. o powierzchni 800 m2, przybliżona wartość udziału zobowiązanego stanowi równowartość kwoty możliwej do uzyskania z powierzchni 57,14 m2. Szacunkowa wartość nieruchomości położonej w podobnym rejonie w W. wskazuje, iż za 1 m2 gruntów ornych należy zapłacić ok. 50 zł. Wartość przedmiotowej nieruchomości to łącznie kwota ok. 40.000,00 zł, co oznacza, że udział zobowiązanego wynosi ok. 2.857,00 zł. Organ egzekucyjny podkreślił, że fakt uzyskania wskutek prowadzenia egzekucji drobnych kwot nie czyni egzekucji prowadzonej wobec zobowiązanego skuteczną. Ma to szczególnie znaczenie gdy kwota uzyskiwana w toku egzekucji byłaby niewspółmierna do wysokości zaległości i nie pozwalała na zaspokojenie kosztów egzekucji i koszów upomnienia. Wszczęte w stosunku do zobowiązanego postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do wyegzekwowania należności oraz nie ujawniło majątku podlegającego egzekucji. Z uwagi na to organ egzekucyjny uznał, że uzyskanie środków pieniężnych pozwalających zaspokoić chociażby koszty egzekucyjne nie będzie możliwe. Organ egzekucyjny dokonał kalkulacji dotychczasowych wydatków egzekucyjnych określając ich wysokość na kwotę 501,06 zł. Dodatkowo organ egzekucyjnych przeprowadził (przykładowo) kalkulację przyszłych wydatków określając ich wysokość na 39,39 zł (biorąc pod uwagę korespondencję związaną z poszukiwaniem majątku oraz delegację poborcy, tj. dwa wyjazdy w celu ujawnienia majątku w miejscu zamieszkania). Dyrektor IAS postanowieniem z 24 czerwca 2022 r. – wydanym na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, ze zm.; dalej: kpa), art. 18, art. 59 § 2 i § 5 upea – utrzymał w mocy ww. postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że skorzystanie z trybu regulowanego przez art. 59 § 2 upea, poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego należy do wyłącznej kompetencji organu egzekucyjnego, który po przeprowadzeniu odpowiedniej kalkulacji i biorąc wzgląd na zasadę celowości oraz ekonomikę postępowania egzekucyjnego, może skorzystać z tegoż uprawnienia i umorzyć postępowanie egzekucyjne i rozstrzygnięcie w powyższym trybie ma charakter uznaniowy. Dyrektor IAS podkreślił, że z akt sprawy wynika, że przed podjęciem rozstrzygnięcia organ egzekucyjny rozważył celowość prowadzonej egzekucji uznając, że nie przyniesienie ona spodziewanego rezultatu, jedynie spowoduje dodatkowe koszty. W ocenie organu stanowisko to było słuszne. Dyrektor IAS wskazał, że składnikami, z których można by było przeprowadzić egzekucję w celu wyegzekwowania należności dochodzonych przedmiotowym tytułem wykonawczym są nieruchomości: gruntowa oznaczona księgą wieczystą nr [...], gruntowa oznaczona księgą wieczystą nr [...] oraz gruntowa oznaczona księgą wieczystą nr [...]. Organ podkreślił, że w przypadku egzekucji z nieruchomości niezbędnym jest sporządzenie przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego, którego koszt wynosił nawet kilka tysięcy złotych. Ponadto ww. nieruchomości nie są wyłączną własnością zobowiązanego (zobowiązany jest współwłaścicielem przedmiotowych nieruchomości). Dyrektor IAS podkreślił, że podjęcie w takim przypadku egzekucji z nieruchomości (udziału w nieruchomości) w istocie zwiększy zarówno czasochłonność prac organu egzekucyjnego, jak i spowoduje zwiększenie wydatków związanych z prowadzeniem egzekucji (np. koszty korespondencji/zawiadomień kierowanych do współwłaścicieli nieruchomości). Zatem skoro dotychczas podejmowane czynności egzekucyjne (zajęcia rachunków bankowych) nie przyniosły żadnego rezultatu, zaś podjęcie egzekucji z nieruchomości wiązałoby się z czasochłonnością oraz nadmiernymi kosztami egzekucyjnymi, to podjęcie egzekucji z nieruchomości, byłoby niewspółmierne do dochodzonej należności. Skarżący zaskarżył ww. postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie art. 59 § 2 upea poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że dalsza egzekucja jest bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucji. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zobowiązany posiada majątek, z którego można by było zaspokoić roszczenie wierzyciela. Strona utrzymywała, że art. 59 § 2 upea nie daje organowi dowolności w zakresie umorzenia egzekucji. Ponadto przesłanką do umorzenia postepowania egzekucyjnego nie są utrudnienia w prowadzeniu tego postępowania. W ocenie skarżącego organ mógł umorzyć postępowanie jedynie w sytuacji, gdyby wierzyciel nie złożył wniosku o przeprowadzenie egzekucji z nieruchomości. Z uwagi na powyższe strona wniosła o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego przepisu jest art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej: ppsa), w którym wskazano, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Sąd podkreśla również to, że wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy, jednak – na mocy art. 134 ppsa – nie są związane zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że dotyczyło ono umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 upea, zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Warto zauważyć, że podjęcie przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego – na zasadzie uznania administracyjnego – w trybie art. 59 § 2 upea wymaga oceny, czy egzekucja należności pieniężnej będzie celowa, tzn. wymaga ustalenia, czy koszty egzekucji byłyby wyższe od kwoty możliwej do wyegzekwowania (zob. wyrok NSA z 13 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2373/11, dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe cytowane orzeczenia tamże). Umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 59 § 2 upea może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy ustalono, że zobowiązany nie posiada żadnego majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego (zob. wyrok NSA z 12 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2115/11). W świetle postanowień art. 59 § 2 upea to organowi egzekucyjnemu pozostawiono swobodę prowadzenia egzekucji lub umorzenia postępowania. Co więcej to organowi egzekucyjnemu ustawa pozostawiła ocenę sensowności wszczętego z inicjatywy wierzyciela postępowania egzekucyjnego i wybór: prowadzenie egzekucji lub umorzenie postępowania. Przy czym zaniechanie wyjaśnienia istnienia przesłanki pozwalającej na umorzenie postępowania egzekucyjnego na dzień podejmowania postanowienia czyni wydane rozstrzygniecie dowolnym, co implikuje konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Zgodnie bowiem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z art. 18 upea organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). Z ustalonych przez organ egzekucyjny w sposób prawidłowy okoliczności sprawy wynika, że zobowiązany jest w 1/2 części współwłaścicielem (wraz z żoną) nieruchomości położonej w miejscowości [...] ul. [...], o powierzchni [...] m2, współwłaścicielem w 1/16 części nieruchomości położonej w [...] przy [...] o pow. [...] m2 oraz współwłaścicielem nieruchomości w 1/14 części położonej w W. o powierzchni 800 m2. Ponadto zobowiązany jest posiadaczem samochodu marki [...] rok produkcji 1993. Zajęcie rachunków bankowych okazało się bezskuteczne z uwagi na brak środków płatniczych oraz wystąpienie zbiegu egzekucji z egzekucjami administracyjnymi i komorniczymi. Ostatni dochód zobowiązanego miał miejsce w 2016 r. i wynosił 34.801,55 zł. Organ egzekucyjny ustalił ponadto, że zobowiązany nie figuruje w bazie danych JPK, a obowiązki podatkowe VAT realizowane były do 31 maja 2017 r. Zaległość objęta tytułem wykonawczym nr [...] wynosi łącznie 1.264,28 zł w tym należność główna wynosi 297,00 zł, odsetki 426,83 zł (stopa procentowa w wysokości 13%, odsetki naliczane od 24 kwietnia 2012 r.), koszty egzekucyjne 540,45 zł. Ustalony stan faktyczny nie był miedzy stronami sporny, sporne było jedynie czy w świetle tych ustaleń zachodzi sytuacja opisana w art. 59 § 2 upea, a więc czy stan sprawy umożliwiał zastosowanie umorzenia. WSA wskazuje, że poczynione przez organy ustalenia pozwalały na stwierdzenie, iż w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, a stan ten, jest na tyle trwały, że prowadził do uznania, iż w bliskiej perspektywie czasowej nie ulegnie zmianie. Nie zostały bowiem ujawnione jakiekolwiek dostępne i nadające się egzekucji dochody czy też ich źródła albo majątek dający szansę na ściągnięcie dochodzonych przez wierzyciela należności. Należy podkreślić, że jedynym warunkiem skorzystania z przewidzianego w art. 59 § 2 upea uznania jest stwierdzenie, w dacie wydania stosownego postanowienia, niemożliwości uzyskania opisanych tam kwot tak w chwili obecnej jak i w dającej się przewidzieć przyszłości. Bezskuteczność egzekucji ustalona na podstawie dostępnych organowi egzekucyjnemu danych i dokonanej przez ten organ analizy stanu sprawy, po przeprowadzeniu właściwego postępowania wyjaśniającego, wykluczającego celowość prowadzenie postępowania egzekucyjnego, stanowi wypełnienie dyspozycji art. 59 § 2 upea. Przez bezskuteczność egzekucji należy rozumieć sytuację, gdy po wszczęciu egzekucji okaże się, że egzekwowana należność pieniężna nie będzie mogła być zaspokojona ze znanego majątku zobowiązanego ani też z jego wynagrodzenia za pracę lub z przypadających mu okresowo świadczeń za okres sześciu miesięcy. Dla stwierdzenia bezskuteczności egzekucji niezbędne jest zatem zastosowanie środków egzekucyjnych wobec całego majątku zobowiązanego, co nie oznacza konieczności zrealizowania zajęcia. Bezskuteczność egzekucji może być bowiem stwierdzona już w momencie zajęcia majątku zobowiązanego – po porównaniu wartości szacunkowej zajętych składników majątku z wysokością egzekwowanej należności. Jak wynika z akt sprawy, zajęcie rachunków bankowych okazało się bezskuteczne z uwagi na brak środków płatniczych oraz zbieg z innymi egzekucjami administracyjnymi i komorniczymi. Należało zatem rozważyć, czy organ powinien przeprowadzić egzekucję z ruchomości i nieruchomości należących do zobowiązanego. WSA stwierdza, że brak było podstaw do wszczęcia egzekucji z ruchomości wchodzącej w skład majątku zobowiązanego, tj. samochodu marki [...]. Jak zostało to już wcześniej wskazane samochód ten został wyprodukowany w 1993 r. i nie przedstawia wartości handlowej, zatem egzekucja z tego składnika majątkowego byłaby bez wątpienia bezskuteczna. Odnosząc się do nieruchomości będących własnością zobowiązanego należy wskazać, że zajęcie nieruchomości nie jest konieczne dla stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. W przypadku stwierdzenia w toku postępowania egzekucyjnego, że dłużnik jest właścicielem nieruchomości, niezbędne będzie natomiast dokonanie oceny długotrwałości egzekucji z nieruchomości i ustalenie, czy prognozowane koszty egzekucyjne w przypadku wszczęcia takiej egzekucji z nieruchomości nie przekroczą uzyskanych wpływów pozwalających na pokrycie długu. Warto mieć na względzie, że fakt posiadania nieruchomości nie oznacza pewności czy nawet przypuszczenia, że przy dalszym prowadzeniu przedmiotowej egzekucji uzyska się kwoty przewyższające wydatki egzekucyjne. Nieruchomość położona w miejscowości [...] ul. [...], pow. [...] m2, zgodnie z obliczeniami organu ma wartość ok. 1.285.000,00 zł, udział w ½ zobowiązanego ma wartość ok. 642.500,00 zł, przedstawia zatem znaczną wartość. Jednakże na nieruchomości tej zostały ustanowione hipoteki przymusowe na łączną kwotę 1.347.597,58 zł. Zgodnie z przepisami prawa w przypadku egzekucji z nieruchomości czy też udziału w nieruchomości, z kwoty uzyskanej z przeprowadzonej licytacji publicznej, w pierwszej kolejności zostają zaspokojeni wierzyciele hipoteczni, a dopiero po pełnym zaspokojeniu, pozostała kwota zostaje podzielona na pozostałych wierzycieli. Słusznie zatem uznał organ, że prowadzenie egzekucji z udziału w ww. nieruchomości będzie nieekonomiczne i wygeneruje jedynie dodatkowe koszty egzekucyjne. Zobowiązany jest ponadto właścicielem nieruchomości położonej w [...] przy [...], pow. [...] m2, o wartości ok. 1.085.000,00 zł (udział w 1/16 o wartości ok. 67.800,00 zł.) oraz nieruchomości położonej w W., pow. 800 m2, o wartości ok. 40.000,00 zł. (udział w 1/14 o wartości ok. 2.857,00 zł). Należy podkreślić, że egzekucja z udziału w nieruchomości to proces czasochłonny i kosztowny. Konieczne jest poinformowanie wszystkich współwłaścicieli i przygotowanie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, dodatkowo do kosztów trzeba wliczyć obwieszczenie o licytacji wywieszane w siedzibach urzędu skarbowego oraz urzędu właściwej jednostki samorządu, przy czym jeżeli wartość nieruchomości została oszacowana na kwotę wyższą niż 83.600 zł – obwieszczenie musi zostać wywieszone także w dzienniku poczytnym w danej miejscowości. Jak słusznie zauważył organ koszt sporządzenia operatu szacunkowego przez rzecznika majątkowego to wydatek rzędu kilku tysięcy złotych. Jest to zatem skomplikowana procedura pociągająca za sobą znaczne koszty. Wartość udziału zobowiązanego w nieruchomości położonej w W. wynosi ok. 2.857,00 zł, koszty egzekucji byłyby zatem wyższe niż wartość wspomnianego udziału, egzekucja z tego składnika majątkowego jest w związku z tym daremna. Za bezskuteczną należy uznać również egzekucję z nieruchomości położonej w [...]. Co prawda wartość udziału będącego własnością zobowiązanego wynosi ok. 67.800,00 zł, co dawałoby możliwość zaspokojenia roszczenia wierzyciela oraz spłacenia kosztów egzekucji. Podkreślić jednakże trzeba, że za bezskuteczny należy rozumieć proces niedający oczekiwanych rezultatów, żadnych skutków, wyników, nieskuteczny, bezowocny. W przypadku omawianej nieruchomości egzekucja nie doprowadzi najprawdopodobniej do uzyskania środków na pokrycie dochodzonych należności ze względu na licznych udziałowców oraz nieznaczną własność nieruchomość z uwzględnieniem jej całkowitej powierzchni, z uwagi na to należy uznać, że nie będzie popytu na wskazany udział a egzekucja nie przyniesie żądanych efektów. Mając powyższe na uwadze WSA wskazuje, że działanie organów administracji oparte było na zasadzie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a poczynione ustalenia zawarto w uzasadnieniu postanowienia. W kontekście należności głównej, dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego, generowałoby jedynie koszty postępowania związane z dokonaniem kolejnych czynności egzekucyjnych, w tym koszty przejazdu egzekutora, sporządzenie dokumentów, koszty uzyskania informacji o zobowiązanym, koszty operatu szacunkowego nieruchomości sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, korespondencja z innymi współwłaścicielami, koszty obwieszczenie o licytacji wywieszone w siedzibach urzędu skarbowego oraz urzędu właściwej jednostki samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 110w upea, a także koszty pracodawcy związane z czasem pracy osoby prowadzącej postępowanie. Sąd stwierdza zatem, że skoro zobowiązany nie posiada żadnego majątku, z którego możliwe byłoby realne przeprowadzenie egzekucji obecnie, tak jak i w dającej się przewidzieć przyszłości, to biorąc pod uwagę spodziewaną wysokość regulowanych w pierwszej kolejności kosztów egzekucyjnych, zachodzą przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 upea. Bowiem przy tak czasochłonnych i wysokich kosztach postępowania egzekucyjnego następuje brak celowości dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, z uwagi na fakt, że w jego toku nie uda się efektywnie zastosować żadnego środka egzekucyjnego i tym samym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Z tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ppsa, oddalił skargę. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ppsa.

Informacje o sprawie

Data wpływu
29 sierpnia 2022
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Sędziowie
Iwona Kozłowska Michał Sowiński Piotr Kraczowski /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny