V SA/Wa 2006/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 lipca 2019 r. sprawy ze skargi [...] przy udziale uczestnika postępowania [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego: 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] września 2018 r. 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz [...] kwotę [...] zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] prowadził postępowanie egzekucyjne wobec [...] na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...] z dnia [...] 08.2012 r. wystawionego przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy, obejmującego zaległość z tytułu opłaty dodatkowej (za nieuiszczenie opłaty w strefie parkowania) za okres 2010 r. w wysokości [...] zł. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego, stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą. Nadto zawiadomieniem z dnia [...] 07.2014 r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności, będącego bankiem. Postanowieniem z dnia [...].09.2018 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec [...]. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, iż zgodnie z art. 40d pkt 3 ustawy o drogach publicznych zobowiązanie z tytułu opłaty dodatkowej przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłata lub kara powinna zostać uiszczona. Prezydent Miasta Stołecznego W. wniósł w terminie ustawowym zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...].09.2018 r. Postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. znak: [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podnosząc m.in., iż kwestia przedawnienia obowiązku objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym została uregulowana w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2222 ze zm.). Zgodnie z art. 13f ust. 1 wyżej wspomnianej ustawy, za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, korzystający z dróg publicznych ponoszą opłatę dodatkową, której wysokość określa rada gminy (rada miasta) i której wysokość nie może przekroczyć 50 zł. Stosownie zaś do art. 40d ust. 3 tej ustawy, obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 13f ust 1 i art. 40 ust. 12, oraz kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k ust. 1 i 2, art. 29a ust. 1 i 2 oraz w art. 40 ust. 12, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty lub kary powinny zostać uiszczone. Zatem, przepisy ustawy o drogach publicznych zawierają regulację ustanawiającą 5-cio letni termin przedawnienia w zakresie obowiązku uiszczenia opłat, o których mowa w art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Przyjąć zatem należy, że gdyby zamiarem ustawodawcy było objecie opłat dodatkowych instytucją przewidującą możliwość przerwania biegu terminu ich przedawnienia, to taka wola znalazłaby swój wyraz poprzez wyraźny zapis w ustawie o drogach publicznych. Wyżej opisane postanowienie zaskarżył Prezydent Miasta Stołecznego W. – Zarząd Dróg Miejskich, zarzucając mu: a) Naruszenie art. 40 d ust. 3 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2222) – poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, b) Naruszenie art. 70 § 4 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 t.j.) – poprzez niezastosowanie tego przepisu, a w rezultacie powyższych uchybień naruszenie: c) Art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 17.06.1966 r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) – poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji. Wskazując powyższe zarzuty, skarżący wniósł: a) Na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...].09.2018 r. b) Na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Skarżącego (w tym kosztów zastępstwa procesowego) wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył, co następuje: Wniesienie skargi skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia, jak również utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji. Na wstępie sąd podkreśla, iż zmiana dotychczasowej linii orzeczniczej wypracowanej w tutejszym sądzie w bliźniaczo podobnych sprawach jest konsekwencją stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, który rozpoznając skargi kasacyjne od wyroków, które zapadły w tychże sprawach, uchylał je, a nadto uchylał postanowienia organów podjęte w obu instancjach. Stanowisko NSA, o którym mowa, zdaje się być jednolite i ugruntowane (por. m.in. wyroki w sprawach: I GSK 41/19, I GSK 57/19, I GSK 42/19). W uzasadnieniach wyroków zapadłych w sprawach o sygnaturach wyżej wskazanych, NSA podniósł m.in., że zagadnienie prawne przedawnienia określonej w art. 13f ust. 1 u.d.p. dodatkowej opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania oraz odpowiedniego stosowania art. 70 § 4 o.p. do tej opłaty jest przedmiotem rozbieżności interpretacyjnych. W tym zakresie w judykaturze i doktrynie można wyróżnić dwa nurty interpretacyjne. Wedle pierwszego z nich, a prezentowanego m.in. w kontrolowanym wyroku i przywołanych w jego uzasadnieniu orzeczeniach, "przepisy u.d.p. nie zawierają żadnych regulacji dotyczących przerwania prolongowania biegu pięcioletniego terminu przedawnienia opłat, o których mowa w art. 13f ust. 1 ww. ustawy. Oznacza to, że przedmiotowe należności przedawniają się z upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty lub kary powinny zostać uiszczone, a przerwanie czy też prolongowanie biegu terminu przedawnienia, nawet na skutek zastosowania skutecznych środków egzekucyjnych, wymienionych w u.p.e.a. jest niemożliwe". Zwolennicy tego poglądu podnoszą, że "przepis art. 40d ust. 3 u.d.p. stanowi samodzielną, wystarczającą podstawę do uznania, iż z upływem terminu wskazanego w tym przepisie, przedawnia się obowiązek zapłaty między innymi opłaty wskazanej w art. 13f u.d.p. Tym samym nie istnieje żadna podstawa prawna, zgodnie z którą do należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie, miałyby zastosowanie przepisy Działu III o.p., w tym art. 70 § 4, dotyczący przerwania biegu terminu przedawnienia". Zdaniem przedstawicieli tego nurtu interpretacyjnego uregulowanie zawarte w art. 40d ust. 3 u.d.p. stanowi odrębną i całościową regulację kwestii przedawnienia tych należności, w u.d.p., jak i w jakiejkolwiek innej ustawie, brak jest bowiem w tym zakresie odesłania do przepisów o.p. (oprócz poddania wymienionych obowiązków przepisom o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Podstawy prawnej do stosowania do tych należności art. 70 § 4 o.p. nie stanowi także - jak argumentują - obowiązujący od dnia 1 stycznia 2010r. art. 67 w zw. z art. 60 pkt 7 u.f.p., ponieważ zawarte w tych przepisach odesłanie do stosowania - między innymi - przepisów o.p. odnosi się tylko do spraw nieuregulowanych w u.f.p. Podkreślają oni, że jakkolwiek u.f.p. nie zawiera żadnej regulacji odnośnie przedawnienia należności wymienionych w jej art. 60 i w tym zakresie mogłyby mieć zastosowanie przepisy o.p., to jednak odrębne uregulowanie przedawnienia w u.d.p. ma pierwszeństwo jako przepis szczególny. W konsekwencji uważają, że wynikająca z art. 67 u.f.p. zasada stosowania do niepodatkowych należności budżetowych przepisów działu III O.p. nie może mieć zastosowania wobec szczególnej regulacji, zawartej w u.d.p. (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 maja 2018r., I SA/Po 197/2018, Lex nr 2503279, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 7 marca 2018r., I SA/Ol 95/2018, LEX nr 2472215, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 grudnia 2016r., I SA/Gl 644/16, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 maja 2018r., I SA/Po 197/18, a nadto przywołany w zaskarżonym wyroku - wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 marca 2018r., I SA/Gd 96/18, LEX nr 2478587, oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 lipca 2018r., I SA/Po 410/18; a także T. Brzeziński, W. Morawski, Przedawnienie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" nr 7-8/2011, s. 25; R. Stachowska, Komentarz do art. 40d u.d.p., Lex; K. Sobieralski, Dodatkowa opłata za parkowanie w strefie płatnego parkowania, "Nowe Zeszyty Samorządowe" nr 2/2009, s. 22, P. Zaborniak, Komentarz do art. 40(d) ustawy i drogach publicznych, Lex z dnia 10 maja 2010r.) Wedle drugiego (przeciwstawnego) nurtu, skoro "znowelizowane przepisy wprost w ustawie o drogach publicznych określają termin przedawnienia opłaty, jednocześnie nie regulują pozostałych kwestii związanych z tą materią, to mając na uwadze zawarte przez ustawodawcę w art. 67 u.f.p. odesłanie do "przepisów działu III o.p." - należy przyjąć, że takie odesłanie odsyła do zastosowania zawartych tam regulacji, które kompleksowo regulują kwestię przedawnienia, w tym kwestie zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Użyte w art. 67 u.f.p. sformułowanie "odpowiednie stosowanie" oznacza stosowanie tych przepisów z pewnymi modyfikacjami. W tym przypadku "odpowiedni" należy odczytywać jako: przydatny, właściwy, nadający się, należyty. Ustawodawca określając zasadę odpowiedniego stosowania przepisów o.p. do spraw dotyczących dochodów pobieranych przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw, wprowadza obowiązek stosowania przepisów o.p. z uwzględnieniem istoty i celu tego postępowania. Zatem stosując odpowiednio przepisy o.p. należy je odpowiednio zmodyfikować, aby nadawały się do zastosowania w ramach prowadzonego postępowania" (tak wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 marca 2018r., I SA/Gd 82/18, LEX nr 2466429, czy wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 22 września 2015r., III SA/Wr 267/15, analogicznie wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2019r., II FSK 2600/18). Naczelny Sąd Administracyjny dostrzegając fakt, że pierwszy z nurtów jest dominujący w dotychczasowym orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych - podziela jednakże drugi z zaprezentowanych nurtów interpretacyjnych art. 40c ust. 3 w zw. z art. 13f ust.1 u.d.p. i art. 70 § 1 i § 4 o.p. Mając zatem na względzie powyższe, sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.