V SA/Wa 1865/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2018 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia części zaległości z tytułu opłat abonamentowych i umorzenie postępowania administracyjnego w pozostałym zakresie oddala skargę.

W dniu [...] maja 2015 r. K.L. (dalej: "Skarżąca") złożyła do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej: "KRRiT" lub "organ") wniosek o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych wraz z odsetkami za zwłokę, który uzasadniła swoją trudną sytuacją zdrowotną. Do wniosku załączyła m.in. kartę leczenia szpitalnego z dnia [...] marca 2004 r., wynik densytometrii z dnia [...] lipca 2005 r. oraz upomnienie z dnia [...] stycznia 2015 r. wzywające do zapłaty zaległego abonamentu. Po rozpatrzeniu wniosku KRRiT, decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] umarzyła postępowanie administracyjne w części dotyczącej okresu od [...] stycznia 2010 r. do [...] grudnia 2011 r. oraz odmówiła umorzenia zaległości w płatności opłaty abonamentowej za okres od [...] stycznia 2012 r. do [...] grudnia 2014 r. w wysokości 677,40 zł wraz z odsetkami w wysokości 246,04 zł. W uzasadnieniu swojej decyzji organ podał, że w przypadku postępowań w przedmiocie przyznania ulg w spłacie zobowiązań publicznoprawnych, ciężar dowodu co do okoliczności warunkujących umorzenie bądź rozłożenie na raty należności, spoczywa w dużej mierze na wnioskodawcy. KRRiT wezwała Skarżącą do przedstawienia materiału dowodowego wskazującego na spełnienie przesłanek występujących w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1204), dalej jako "u.o.a.". Strona miała przesłać w szczególności decyzję organu emerytalno-rentowego o wysokości pobieranej przez nią renty lub emerytury albo kserokopię zeznania podatkowego PIT za ostatni rok, zaświadczenie o dochodach lub bezrobociu osób prowadzących z nią wspólne gospodarstwo domowe, zaświadczenie potwierdzające liczbę osób w jej gospodarstwie domowym (z urzędu gminy, wydziału meldunkowego, administracji, wyliczeń czynszowych, od sołtysa, oświadczenie) oraz ewentualnie zaświadczenie z ośrodka pomocy społecznej o korzystaniu z pomocy finansowej lub rzeczowej. Wobec braku odpowiedzi na to wezwanie organ rozpatrzył żądanie Skarżącej w oparciu o znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy i stwierdził, że nie wykazała spełnienia przesłanek z art. 10 ust. 1 u.o.a. Opierając się na informacjach przekazanych przez P. S.A. KRRiT ustaliła, że zaległości objęte wnioskiem o umorzenie za okres od [...] stycznia 2010 r. do [...] grudnia 2011 r. uległy przedawnieniu. Z tego względu postępowanie w tej części organ uznał za bezprzedmiotowe, a zatem podlegające umorzeniu. K.L. zaskarżyła powyższą decyzję KRRiT do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc jej uchylenie w całości. Jej zdaniem w toku postępowania wykazała, że nie mieszkała pod adresem rejestracji odbiornika, a więc nie mogła z niego korzystać. Z tego powodu ustalenia organu uważa za niewłaściwe, a decyzję za błędną. W odpowiedzi na skargę KRRiT wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rozpoznawana sprawa zainicjowana została wnioskiem Skarżącej o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych wraz z odsetkami za zwłokę. Wobec tak sformułowanego żądania zastosowanie w sprawie miał art. 10 ust. 1 u.o.a. stanowiący, że KRRiT może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe. Wobec treści skargi w pierwszej kolejności należy wyjaśnić Skarżącej, że w ramach postępowania o udzielenie ulgi w spłacie należności o charakterze publicznoprawnym nie bada się zasadności istnienia samej należności. Ubieganie się o umorzenie takich należności traktowane jest jako uznanie ich istnienia. Tym samym skoro przedmiotem skargi jest decyzja odmawiająca umorzenia zaległości z tytułu opłat abonamentowych, Sąd będzie badał sprawę tylko w zakresie możliwości ich umorzenia, pod kątem spełniania przez Skarżącą wymogów wynikających z art. 10 ust. 1 u.o.a. Podnoszona zatem przez Skarżącą argumentacja wskazująca, że nie mieszkała pod adresem rejestracji odbiornika i z niego nie korzystała, wymyka się spod kontroli Sądu w niniejszej sprawie. Z treści art. 10 ust. 1 u.s.o. wynika, że decyzje wydawane na jego podstawie mają charakter decyzji uznaniowych. Uznanie administracyjne charakteryzuje się tym, że organ administracji publicznej ma możliwość wyboru pozytywnego lub negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Jednakże uprawnienie to aktualizuje się jedynie w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanek umorzenia, co w rozpoznawanej sprawie było w przeważającej mierze uzależnione od materiału dowodowego dostarczonego przez Skarżącą. Trzeba bowiem pamiętać, że w postępowaniu o udzielenie ulgi w spłacie należności Skarbu Państwa obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji, ale przede wszystkim obarcza stronę. To strona w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazać dbałość o przedstawienie odpowiednich środków dowodowych. Inicjatywa w tym zakresie musi być zasadniczo przejawiona przez wnioskodawcę. Z przyczyn oczywistych argumenty przedstawione przez Skarżącą we wniosku o umorzenie były niewystarczające do jego uwzględnienia. Skarżąca skupiła się głównie na opisaniu swoich problemów zdrowotnych, co niestety nie świadczy o niemożności zapłaty zaległych opłat abonamentowych. W przypadku żądania umorzenia należności o charakterze pieniężnym zawsze bada się sytuację finansową wnioskodawcy. Dopiero rzetelne jej ustalenie i odniesienie do ogółu sytuacji życiowej strony (w tym problemów zdrowotnych) pozwoliłoby na ocenę, czy za umorzeniem obciążających Skarżącą zaległości przemawiają szczególne względy społeczne lub przypadki losowe. Niestety Skarżąca pozbawiła organ możliwości dokonania takiej oceny całkowicie ignorując wezwanie KRRiT do nadesłania ww. dokumentów finansowych. Wezwanie zostało doręczone Skarżącej w dniu [...] kwietnia 2017 r., a zaskarżona decyzja wydana w dniu [...] sierpnia 2017 r. Organ czekał więc kilka miesięcy na odpowiedź Skarżącej. Wobec jej braku KRRiT zasadnie uznała, że Skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek umorzenia z art. 10 ust. 1 u.o.a. W ocenie Sądu prawidłowe było również umorzenie postępowania w części dotyczącej zaległości w płatności opłat abonamentowych za okres od [...] stycznia 2010 r. do [...] grudnia 2011 r. Od organu uprawnionego do pobierania opłat KRRiT uzyskała informację, że należności za ten okres uległy przedawnieniu. Skoro zatem zobowiązanie z tego tytułu przestało istnieć, to nie było możliwości jego umorzenia. Postępowanie administracyjne w tej części stało się więc bezprzedmiotowe, a obowiązkiem organu było jego umorzenie. Z wyłożonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).