V SA/Wa 1777/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 26 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na działania Poczty Polskiej S.A. w przedmiocie postępowania egzekucyjnego postanawia odrzucić skargę.

[...] (dalej: "skarżący" lub "strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na działania Poczty Polskiej S.A. (dalej także jako "organ") w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych. Okoliczności sprawy są następujące: Poczta Polska S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej wystawił na skarżącego tytuł wykonawczy nr [...] z 21 kwietnia 2022 r. obejmujący zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych. Organ egzekucyjny przekazał Poczcie Polskiej S.A. jako wierzycielowi zarzuty wniesione przez stronę wraz z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. w dniu 20 lutego 2023 r. postanowieniem znak: COF.OUR.6375.802.2023 WR.WG.P 14094336 odmówił przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia zarzutów. W wyniku rozpatrzenia zażalenia strony, postanowieniem z 22 marca 2023 r. znak: COF.OUR.6375.802.2023 ŁD.JJ.ZZ1 14094336 wierzyciel uchylił w całości postanowienie z ww. 20 lutego 2023 r. oraz przywrócić termin do wniesienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Następnie Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. rozpatrzył zarzuty wniesionych przez stronę i postanowieniem z 29 marca 2023 r. znak: COF.OUR.6375.802.2023 ŁD.JJ.P1 14094336 oddalił zarzut nieistnienia obowiązku oraz uznał zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu 3 kwietnia 2023 r. Skarżący nie wniósł zażalenia, wiec stało się ostateczne. Skarżący pismem z 30 maja 2023 r. poinformował wierzyciela, że nie otrzymał postanowienia w sprawie zarzutów, które miały być rozpatrzone odrębnym postanowieniem. Podniósł też, że nie został poinformowany o niezałatwieniu sprawy w terminie, co świadczy o bezczynności organu. Dodał, że nie doręczono mu upomnienia przed wystawieniem tytułu wykonawczego nr [...] , bowiem Poczta Polska S.A. kierowała korespondencję na nieaktualny adres. Pismem z 13 czerwca 2023 r. Poczta Polska S.A. udzieliła odpowiedzi stronie informując, że Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej zajął stanowisko na wniesione zarzuty w ww. postanowieniu z 29 marca 2023 r. znak: COF.OUR.6375.802.2023 ŁD.JJ.P1 14094336. Organ wyjaśnił, że brak wniesienia zażalenia skutkował skierowaniem informacji do organu egzekucyjnego o ostateczności postanowienia. W załączeniu do ww. pisma przekazano stronie odpis postanowienia z 29 marca 2023 r. z zaznaczeniem, że zażalenie już nie przysługuje, gdyż postanowienie stało się ostateczne. Pismem z 12 lipca 2023 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na działania Poczty Polskiej S.A. (dalej także jako "organ") w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych. Wskazał, że skarga jest na działanie Poczt Polskiej S.A. i pokreślił, iż wyczerpał środki zaskarżenia, gdyż nie ma możliwości złożenia zażalenia na postanowienie z 29 marca 2023 r. znak: COF.OUR.6375.802.2023 ŁD.JJ.P1 14094336. Skarżący zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1 i art. 14 § 1a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm.), dalej "Kpa", oraz art. 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1689). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Zdaniem Poczty Polskiej S.A. przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z 29 marca 2023 r. znak: COF.OUR.6375.802.2023 ŁD.JJ.P1 14094336. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: "ppsa", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a ppsa), jak również w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 3, art. 4 ppsa). W świetle powyższych przepisów możliwe jest zaskarżenie do sądu administracyjnego czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, tj. czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Chodzi tu o pojedynczą czynność o charakterze publicznoprawnym, niebędącą decyzją ani postanowieniem, podjętą przez organ administracji publicznej, skierowaną do podmiotu zewnętrznego, która dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Konieczne więc jest odniesienie takiej czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienie lub obowiązek. Nie ma możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego szeroko pojętego działania organu w danej sprawie, rozumianego jako ogół działań, czynności i aktów podjętych przez organ przy rozpoznawaniu/załatwianiu sprawy. A właśnie to jest przedmiotem skargi strony. Skarżący opisuje przebieg całego postępowania (całej sprawy), wskazuje z czym się nie zgadza, gdzie jego zdaniem popełniono błędy i co zarzuca Poczcie Polskiej S.A. Takie szerokie działanie organu może być zaskarżone ale skargą w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 221-240 Kpa). W myśl art. 227 i art. 228 Kpa przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skargi składa się do organów właściwych do ich rozpatrzenia. Organ właściwy do załatwienia skargi powinien załatwić skargę bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca. O sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego. (art. 237 § 1 i 3 Kpa). Zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi powinno zawierać: oznaczenie organu, od którego pochodzi, wskazanie, w jaki sposób skarga została załatwiona, oraz podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby upoważnionej do załatwienia skargi. Zawiadomienie o odmownym załatwieniu skargi powinno zawierać ponadto uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o treści art. 239 (art. 238 § 1 Kpa). Sąd wskazuje również, że skarga podlegałaby odrzuceniu także gdyby jej przedmiotem było postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z 29 marca 2023 r. znak: COF.OUR.6375.802.2023 ŁD.JJ.P1 14094336. Jest to postanowienie I instancji, na które przysługiwało zażalenie. Skarżący jednak nie wniósł zażalenia, zatem nie wyczerpał środków zaskarżenia, które przysługiwały mu w sprawie. Należy wyjaśnić stronie, że skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 1 i § 2 ppsa). Powyższe oznacza, że skargę do sądu wnosi się na akt II instancji. Skarga co do zasady nie przysługuje na akty I instancji, gdyż od tych aktów ustawodawca przewidział inne środki odwoławcze np. odwołanie, zażalenie, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyczerpanie środków zaskarżenia oznacza konieczność skorzystania z wszystkich środków odwoławczych jakie przewidział ustawodawca w danej sprawie. To zaś oznacza, że jeżeli strona np. nie wniosła zażalenia na postanowienie I instancji, to równocześnie utraciła uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Innymi słowy, wyczerpanie środków zaskarżenia to wniesienie odwołania od decyzji I instancji albo wniesienie zażalenia na postanowienie I instancji. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i pkt 6 ppsa Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego jak również jeżeli z przyczyn innych niż określone w pkt 2-5, wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Taka niedopuszczalność ma miejsce zazwyczaj wówczas, gdy do sądu zaskarżono akt I instancji. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.