V SA/Wa 1672/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Tomczak po rozpoznaniu w dniu 6 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia grudnia 2021 r., nr w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej postanawia: odrzucić skargę

Skarżący M. W. pismem z 20 czerwca 2022 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z (...) grudnia 2021 r., nr (...), w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego PROW 2014-2020 z zastrzeżeniem dopełnienia warunków. Decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 23 grudnia 2021 r. Pismem z 31 grudnia 2021 r. (data nadania w dniu 9 stycznia 2022 r.) skarżący złożył odwołanie. Pismem z 14 kwietnia 2022 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z (...) maja 2022 r. nr (...) Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako Prezes ARiMR) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 13 maja 2022 r. Następnie, postanowieniem z (...) maja 2022 r. nr (...) Prezes ARiMR stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 13 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. dalej: p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W skardze skarżący wskazał na decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej tj. decyzję z (...) grudnia 2021 r., nr (...) wydaną przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. działającego jako organ I instancji. Zgodnie z zawartym w tej decyzji pouczeniem, przysługiwało stronie prawo złożenia odwołania do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Z uprawnienia tego skarżący skorzystał występując z pismem z 31 grudnia 2021 r. (data nadania w dniu 9 stycznia 2022 r.) oraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Organ odwoławczy postanowieniami z (...) maja i (...) maja 2022 r. odmówił przywrócenia terminu i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy mimo wyczerpania przez skarżącego środka zaskarżenia, dopuszczalne było wniesienie skargi na decyzję organu I instancji. Punktem wyjścia dla wyjaśnienia tego zagadnienia jest przepis art. 16 § 2 k.p.a., który stanowi, że decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonym w odrębnych ustawach. Zasady i tryb wniesienia skargi regulują przepisy ustawy p.p.s.a. Na uwagę zasługuje przede wszystkim powołany na wstępie przepis art. 52 § 1 oraz art. 53 § 1 p.p.s.a., określający termin złożenia skargi do sądu. Z zestawienia powyższych unormowań wywnioskować można, iż skarga do sądu winna być złożona na decyzję ostateczną, kończącą postępowanie administracyjne, skoro obligatoryjną ku temu przesłanką jest wyczerpanie środków zaskarżenia oraz zachowanie 30-dniowego terminu od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W tym kontekście przez "rozstrzygnięcie w sprawie" rozumieć należy końcowy "wynik" postępowania administracyjnego, tj. ostatnią decyzję jaką organ wydał realizując instancyjny tok postępowania w ramach tej samej sprawy. Rozważana w powyższych wywodach kwestia wymaga także odniesienia się do zakresu kontroli sądowoadministracyjnej, którą określają przepisy art. 134 i 135 p.p.s.a. Z pierwszego z wymienionych przepisów wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z drugiego zaś, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W ocenie Sądu, analiza tych unormowań prowadzi do wniosku, że sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, natomiast jest związany wskazanym w skardze przedmiotem zaskarżenia (zindywidualizowanym aktem prawnym lub czynnością), który wyznacza rodzaj sprawy sądowoadministracyjnej podlegającej kontroli. Stanowisko takie jest prezentowane zarówno w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 1988 r., sygn. akt IV SA 170/88, ONSA 1988/1/44; wyrok NSA z dnia 12 grudnia 1988 r., sygn. akt IV SA 470/88, GAP 1989/18/74), jak również w literaturze przedmiotu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, wyd. II, str. 300-301). Decyzją podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego jest więc zawsze decyzja kończąca postępowanie w sprawie administracyjnej, ponieważ decyzja wydana w "pierwszej instancji" odnosi się tylko do części sprawy administracyjnej. Z powołanych przepisów wynika, że kontrola sądowoadministracyjna obejmuje decyzje wydane "w pierwszej i drugiej instancji" oraz inne decyzje zapadłe wcześniej w granicach danej sprawy, jednakże zaskarżeniem powinno być objęte ostatnie z rozstrzygnięć wydanych w administracyjnym toku instancji. Reasumując stwierdzić należy, iż wniesienie skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z (...) grudnia 2021 r., nr (...), w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej, jest niedopuszczalne. Przedmiot zaskarżenia mogły stanowić postanowienia Prezesa ARiMR z (...) maja i (...) maja 2022 r., którymi odmówiono przywrócenia terminu i stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W obu postanowieniach skarżący został prawidłowo pouczony, gdyż wskazano sposób, termin i tryb wniesienia skargi do tut. Sądu. Z wyłożonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.