Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

V SA/Wa 1627/25

Wyrok WSA w Warszawie z 23 grudnia 2025 r., V SA/Wa 1627/25 – środki farmaceutyczne i materiały medyczne oraz nadzór farmaceutyczny

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
23 grudnia 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Madalińska-Urbaniak, Asesor WSA Paweł Gorajewski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 21 marca 2025 r. nr POWIII.503.85.2024.EU.1 w przedmiocie udzielenia interpretacji indywidualnej oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej jako: Wnioskodawca, Strona, Skarżąca, Przedsiębiorca) jest decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego (dalej jako: GIF, Inspektor, Organ) z dnia 21 marca 2025 r., znak sprawy: POWIII.503.85.2024.EU.1, uchylająca w całości decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 22 listopada 2024 r., znak sprawy: POWI.024.21.2024.SK.2 oraz udzielająca interpretacji indywidulanej zgodnie z wnioskiem z dnia 7 października 2024 r. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: W dniu 7 października 2024 r. Skarżąca zwróciła się do Organu z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej na podstawie art. 34 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, w zakresie interpretacji art. 39 oraz art. 41 ust. 4 Prawa farmaceutycznego. We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny. Wnioskodawca prowadzi hurtownię farmaceutyczną na podstawie zezwolenia wydanego przez GIF (dalej: Zezwolenie). W hurtowni zapewnione są warunki zgodne z wymaganiami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie wymagań Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej, co zostało potwierdzone certyfikatem Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej. Zezwolenie posiadane przez Wnioskodawcę obejmuje swoim zakresem następujące produkty lecznicze: 1. posiadające pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym; 2. nieposiadające pozwolenia na dopuszczenie do obrotu wydanego w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym i przeznaczone do obrotu wyłącznie w tych państwach; 3. nieposiadające pozwolenia na dopuszczenie do obrotu wydanego w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym i przeznaczone do eksportu; oraz następujące czynności: 1) nabywanie; 2) przechowywanie; 3) zaopatrywanie; 4) eksport. Wnioskodawca inwestuje w rozwój infrastruktury do wytwarzania produktów leczniczych na różnych rynkach zagranicznych. W związku z tymi inwestycjami ma możliwość zakupu produktów leczniczych w wielu państwach - również w krajach trzecich. Chcąc korzystać z tej możliwości Wnioskodawca rozważa uczestnictwo w obrocie produktami leczniczymi (dalej również jako: "produkty"), które; 1) będą zakupione od podmiotu uprawnionego z kraju członkowskiego UE i będą przeznaczone na rynek kraju trzeciego; 2) będą zakupione od podmiotu uprawnionego z kraju członkowskiego UE i będą przeznaczone na rynek innego kraju członkowskiego UE (ale nie Polski); 3) będą zakupione od podmiotu uprawnionego z kraju trzeciego i będą przeznaczone na rynek innego kraju członkowskiego UE (ale nie Polski); 4) będą zakupione od podmiotu uprawnionego z kraju trzeciego i będą przeznaczone na rynek innego kraju trzeciego. W żadnym z powyższych scenariuszy produkty te nie będą przeznaczone na rynek polski. Co więcej, Wnioskodawca nie będzie fizycznie wchodził w posiadanie produktów leczniczych, tj. nie będą one przechowywane czy magazynowane w prowadzonej hurtowni farmaceutycznej. Dodatkowo, produkty te w większości nie będą nawet transportowane przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskodawca w ww. scenariuszach będzie jedynie występował jako nabywca, a następnie sprzedający określone produkty lecznicze. Celem niniejszego wniosku jest ustalenie przez Wnioskodawcę, czy poszerzenie jego działalności (jako przedsiębiorcy) o obrót produktami leczniczymi w sposób określony w 4 zadanych pytaniach może być prowadzony w ramach posiadanego już przez Wnioskodawcę zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, czy też wymagałoby uzyskania nowych zezwoleń i, co za tym idzie, wniesienia opłaty za udzielenie takich zezwoleń. Na kanwie przedstawionego stanu faktycznego, Spółka sformułowała następujące pytania: (a) "Czy w celu prowadzenia działalności polegającej na dokonywaniu zakupu produktów leczniczych (nieprzeznaczonych na polski rynek) od producenta lub dystrybutora tych produktów mającego siedzibę w innym kraju członkowskim Unii Europejskiej (dalej: UE) w celu dalszej bezpośredniej sprzedaży (tj. bez fizycznego przyjęcia i magazynowania ich w magazynie hurtowni farmaceutycznej Wnioskodawcy) tych produktów na rynek państwa innego niż państwa członkowskie UE oraz państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (dalej: kraju trzeciego), Wnioskodawca powinien uzyskać zezwolenie na import tych produktów leczniczych, tj. złożyć wniosek, o którym mowa w art. 39 u.p.f. i uiścić opłatę, o której mowa wart. 41 ust. 4 u.p.f.?"; (b) "Czy w celu prowadzenia działalności polegającej na dokonywaniu zakupu produktów leczniczych (nieprzeznaczonych na polski rynek) od producenta lub dystrybutora tych produktów mającego siedzibę w innym kraju członkowskim UE w celu dalszej bezpośredniej sprzedaży (tj. bez fizycznego przyjęcia i magazynowania ich w magazynie hurtowni farmaceutycznej Wnioskodawcy) tych produktów na rynek innego kraju członkowskiego UE, Wnioskodawca powinien uzyskać zezwolenie na import tych produktów leczniczych, tj. złożyć wniosek, o którym mowa w art. 39 u.p.f. i uiścić opłatę, o której mowa w art. 41 ust. 4 u.p.f. ?"; (c) "Czy w celu prowadzenia działalności polegającej na dokonywaniu zakupu produktów leczniczych (nieprzeznaczonych na polski rynek) od producenta lub dystrybutora tych produktów mającego siedzibę w kraju trzecim w celu dalszej bezpośredniej sprzedaży (tj. bez fizycznego przyjęcia i magazynowania ich w magazynie hurtowni farmaceutycznej Wnioskodawcy) tych produktów na rynek innego kraju członkowskiego UE, Wnioskodawca powinien uzyskać zezwolenie na import tych produktów leczniczych, tj. złożyć wniosek, o którym mowa w art. 39 u.p.f. i uiścić opłatę, o której mowa w art. 41 ust. 4 u.p.f. ?"; (d) "Czy w celu prowadzenia działalności polegającej na dokonywaniu zakupu produktów leczniczych (nieprzeznaczonych na polski rynek) od producenta lub dystrybutora tych produktów mającego siedzibę w kraju trzecim w celu dalszej bezpośredniej sprzedaży (tj. bez fizycznego przyjęcia i magazynowania ich w magazynie hurtowni farmaceutycznej Wnioskodawcy) tych produktów na rynek kraju trzeciego, Wnioskodawca powinien uzyskać zezwolenie na import tych produktów leczniczych, tj. złożyć wniosek, o którym mowa w art. 39 u.p.f. i uiścić opłatę, o której mowa w art. 41 ust. 4 u.p.f. ?". Skarżąca przedstawiła również własne stanowisko w sprawie, spełniła tym samym wymagania, o których mowa w art. 34 ust. 3 Prawa Przedsiębiorców. Decyzją z dnia 22 listopada 2024 r., znak sprawy POWI.024.21.2024.SK.2, Organ odmówił wydania interpretacji indywidualnej, zarzucając przy tym Skarżącej, że zmierza ona do nadużycia tej instytucji, a udzielenie odpowiedzi na zadane pytania sprowadzałoby się do pozyskania przez przedsiębiorcę pomocy prawnej. W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzeniu sprawy Organ decyzją z dnia 21 marca 2025 r., znak sprawy: POWIII.503.85.2024.EU.1, uchylił powyższą decyzję w całości i udzielił interpretacji indywidualnej i wyjaśnił w niej, że każde działanie polegające na sprowadzaniu produktu leczniczego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej spoza terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym (w tym ich magazynowanie, kontrola jakości przy zwalnianiu serii i dystrybucja), stanowi import produktu leczniczego, w zakresie którego podjęcie działalności gospodarczej wymaga uzyskania zezwolenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego na import produktu leczniczego. W uzasadnieniu Organ wskazał, że przedmiotem analizowanego wniosku jest żądanie wyjaśnienia art. 39 ust. 1 u.p.f. w kontekście obowiązku uzyskania przez Wnioskodawcę w przedstawionym stanie faktycznym zezwolenia na wytwarzanie lub import produktu leczniczego i konieczności uiszczenia opłaty za jego złożenie. Zgodnie z art. 38 ust. 1 u.p.f. podjęcie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania lub importu produktu leczniczego wymaga uzyskania zezwolenia na wytwarzanie lub import produktu leczniczego. Organem właściwym do wydania, odmowy wydania, stwierdzenia wygaśnięcia, cofnięcia, a także zmiany zezwolenia na wytwarzanie lub import produktu leczniczego, w drodze decyzji, jest GIF (art. 38 ust. 2 u.p.f.). Wnioskodawca ubiegający się o zezwolenie na wytwarzanie lub import produktu leczniczego składa, w postaci pisemnej lub elektronicznej, wniosek o wydanie zezwolenia (art. 39 ust. 1 u.p.f.). Za złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na wytwarzanie lub import produktu leczniczego albo o zmianę zezwolenia na wytwarzanie lub import produktu leczniczego jest pobierana opłata, która stanowi dochód budżetu państwa (art. 41 ust. 4 u.p.f.). Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 lipca 2015 r. w sprawie wysokości oraz sposobu pobierania opłat za złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na wytwarzanie lub import produktu leczniczego albo o zmianę zezwolenia na wytwarzanie lub import produktu leczniczego (Dz. U. z 2015 r. poz. 986), za złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na wytwarzanie lub import produktu leczniczego pobiera się opłatę w wysokości 2.300 zł w zakresie importu produktu leczniczego. W kontekście treści ww. unormowań i stanu faktycznego objętego żądaniem wydania interpretacji indywidualnej, wniosek Strony skarżącej z dnia 7 października 2024 r. mieści się w zakresie przedmiotowym interpretacji indywidualnej, ponieważ odnosi się do przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej w jego indywidualnej sprawie. W rozpatrywanym wniosku Strona wyjaśniła, że: "zdaniem przedsiębiorcy nie będzie on zobowiązany do uzyskania zezwolenia na import produktów leczniczych, ale równocześnie Wnioskodawca zdaje sobie sprawę, że Organ może - po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i opisem przyszłych działań zamieszczonych we wniosku - ocenić, że przepisy ustawy Prawo Farmaceutyczne powinny zostać inaczej zastosowane. Stąd też zwrócenie się ku wnioskowi o interpretację indywidualną, by uzyskać informację, w jaki sposób przepisy powinny być stosowane w opisanym stanie przyszłym". Przenosząc stanowisko Wnioskodawcy na grunt rozpoznawanej sprawy, GIF wskazał, że na podstawie art. 2 pkt 7a u.p.f. każde działanie polegające na sprowadzaniu produktu leczniczego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej jako RP) spoza terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w tym ich magazynowanie, kontrola jakości przy zwalnianiu serii i dystrybucja, stanowi import produktu leczniczego. Przedsiębiorca, który zamierza podjąć działalność gospodarczą w zakresie importu produktu leczniczego, winien uzyskać zezwolenie GIF na import produktu leczniczego, o którym mowa w art. 38 ust. 1 u.p.f. A contrario w ocenie GIF działalność gospodarcza, która nie wiąże się ze sprowadzaniem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej produktu leczniczego spoza terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym (w tym ich magazynowaniem, kontrolą jakości przy zwalnianiu serii i dystrybucją), nie stanowi importu produktu leczniczego. Organ wskazał, że Strona w każdym z zadanych pytań podkreśla, że nabywane produkty lecznicze nie będą sprowadzane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym stan faktyczny przedstawiony we wniosku nie mieści się w definicji importu produktu leczniczego, w zakresie którego podjęcie działalności gospodarczej wymaga uzyskania zezwolenia GIF. Organ zaznaczył jednakże, że niniejsza interpretacja - zgodnie z zadanymi GIF pytaniami - odnosi się jedynie do obowiązku uzyskania zezwolenia na import produktu leczniczego i abstrahuje od oceny legalności przedstawionego we wniosku stanu faktycznego w zakresie obrotu produktami leczniczymi. Wskazano, że kwestie te wykraczają poza analizowany wniosek i nie mogą być przedmiotem wyjaśnienia w niniejszej decyzji. W skardze na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z 21 marca 2025 r. Skarżąca wniosła o jej uchylenie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 34 ust. 1 i 5 Prawa przedsiębiorców, poprzez uchylenie się przez Organ od ciążącego na nim obowiązku interpretacji przepisów Prawa farmaceutycznego, dotyczących obowiązku ponoszenia przez przedsiębiorcę opłat oraz brak odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku Skarżącej o udzielenie interpretacji indywidualnej, wskutek czego zaskarżona Decyzja faktycznie nie zawiera obligatoryjnych elementów, o których mowa w art. 34 ust. 5 Prawa przedsiębiorców, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) art. 34 ust. 5 zd. 2 Prawa przedsiębiorców w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.5 i art. 11 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia w zaskarżonej Decyzji podstawy prawnej rozstrzygnięcia i brak wyjaśnienia czy i dlaczego Organ uznał zawarte we wniosku stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe, co mogło mieć istotny wpływ na wynik spawy; W uzasadnieniu wskazano na argumenty przemawiające za stanowiskiem Skarżącej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn.zm.; dalej jako: p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach. Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Wyrok został wydany zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 120 p.p.s.a., według których to przepisów jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Mając na uwadze powyższe, na tej właśnie podstawie, sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organ administracji publicznej nie naruszył przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego, przedstawiony w części historycznej uzasadnienia, uznaje za ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonej decyzji. W sprawie mają przede wszystkim zastosowanie ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2024 r., poz. 686 z p. zm.) dalej jako "u.p.f.", ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r., poz. 236, z p. zm.; dalej jako: "p.p."), jak również przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z p.zm.) dalej "k.p.a.". W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii, czy w sprawie zaistniały przesłanki do wydania interpretacji indywidulanej. Zgodnie z art. 34 ust. 1 p.p., przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu lub właściwej państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie (interpretacja indywidualna). Skład orzekający w sprawie w całości podziela wypracowane w wielu orzeczeniach sądów administracyjnych stanowisko odnoszące się do interpretacji zwrotu "danina publiczna", które wskazuje, że co do zasady interpretowanym zwrotom należy przypisywać znaczenia, jakie prawodawca nadał im za pomocą definicji legalnej. Użyte w przytoczonym przepisie pojęcie daniny publicznej nie zostało jednak w ustawie - Prawo przedsiębiorców zdefiniowane. W myśl reguły wykładni językowej interpretowanym zwrotom przypisuje się takie znaczenie, jakie posiadają one w języku potocznym. Pod pojęciem daniny - według Słownika języka polskiego PWN - rozumie się obowiązkowe świadczenie nie tylko w pieniądzach, ale też w naturze (danina osobista, rzeczowa). Należy jednak mieć na względzie, że uzasadnieniem do odstąpienia od znaczenia potocznego jest interpretacyjna reguła domniemania języka prawnego, według której chodzi o poszukiwanie znaczenia zwrotów językowych ustalonych w języku prawniczym. Reguły wykładni systemowej nakazują przy tym uwzględniać, że przepisy prawne tworzą system i terminom języka prawnego należy przypisywać znaczenia pozostające w zgodzie z zasadami określonej gałęzi prawa lub systemu prawa. W doktrynie zauważa się, że występujące w porządku prawnym pojęcie danin publicznych nie zostało w żadnym z aktów prawnych zdefiniowane w sposób uniwersalny i jednoznaczny - za pomocą definicji klasycznej. Ustalenie cech danin publicznych - jako świadczeń o określonym charakterze - można dokonywać na podstawie tytułu aktu prawnego, w którym pojawia się to pojęcie oraz jego miejsca w systemie prawa. Pojęcie danin publicznych funkcjonuje w przepisach różnych aktów prawnych i obejmuje różnego rodzaju świadczenia (np. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, ustawa z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska) i niewątpliwie stanowi kategorię języka prawnego. Mając na uwadze wskazaną już interpretacyjną regułę domniemania języka prawnego należy wskazać na pogląd, że wśród danin publicznych w pierwszej kolejności - obok powszechności - wymienia się funkcje fiskalną, a w doktrynie formułowane są definicje o charakterze opisowym, zgodnie z którymi daniną publiczną w rozumieniu konstytucyjnym jest świadczenie pieniężne pobierane na rzecz podmiotów publicznych. Akcentowana jest zatem forma pieniężna danin. Stanowisko to uzasadniane jest umiejscowieniem przepisu dotyczącego danin publicznych w rozdziale Konstytucji zatytułowanym "Finanse publiczne", co pozwala na klasyfikację daniny publicznej jako instytucji przynależnej do finansów publicznych (v. B.M. Antonów - Cechy danin publicznych w polskim systemie prawa; Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, Lublin 2016). NSA wielokrotnie wskazywał w swoich wyrokach, że w obrębie danej gałęzi prawa tym sam zwrotom nie należy przypisywać odmiennego znaczenia. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy o finansach publicznych dochodami publicznymi są: daniny publiczne, do których zalicza się: podatki, składki, opłaty, wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa oraz banków państwowych, a także inne świadczenia pieniężne, których obowiązek ponoszenia na rzecz państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych funduszy celowych oraz innych jednostek sektora finansów publicznych wynika z odrębnych ustaw. Z tych względów za trafne uznać należy stanowisko, że znaczenie pojęcia daniny publicznej, o którym mowa w art. 34 ust. 1 p.p., jest tożsame z definicją zakresową tego zwrotu, zawartą w art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy o finansach publicznych (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2022 r., sygn. II GSK 2542/21, jak i wyroki tam powołane; wszystkie cyt. w treści uzasadnienia wyroki dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko zawarte we wskazanych orzeczeniach i przyjmuje je za własne. NSA wskazał, że ustawodawca - stanowiąc, iż do postępowań o wydanie interpretacji indywidualnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej (art. 34 ust. 1 pkt 16 p.p.), natomiast tryb udzielania interpretacji przepisów prawa podatkowego reguluje Ordynacja podatkowa - podkreślił odrębność regulacji związanych z prawem podatkowym. Znaczy to, że te daniny publiczne, do których nie znajdują zastosowania przepisy działu I ustawy - Ordynacja podatkowa mogą być przedmiotem indywidualnych interpretacji daninowych na podstawie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Interpretacje dotyczące przepisów prawa podatkowego będą wydawane w oparciu o postanowienia ordynacji podatkowej (por. B. Draniewicz - Indywidualne interpretacje w zakresie prawa daninowego po nowelizacji; Opublikowano: PP 2009/3/31-37). Podkreślenia wymaga w ocenie NSA, że skoro w treści art. 34 ust. 1 p.p., ustawodawca wskazał, że przedsiębiorca może złożyć wniosek o wydanie wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie - to znaczy, że wyraźnie ograniczył prawo przedsiębiorcy do wnioskowania o indywidualną interpretację tylko do przepisów określonych powołanym przepisem. W grupie tych przepisów nie mieszczą się zatem wszelkie regulacje dotyczące obowiązków przedsiębiorców (nakazów, zakazów), szczególnie jeśli mieć na uwadze, że cechą norm powszechnie obowiązującego materialnego prawa administracyjnego jest to, że normy te określają bezpośrednio treść praw i obowiązków (zachowanie się) ich adresatów (tamże). W ocenie Sądu zasadnie zatem GIF udzielił interpretacji indywidualnej objętej wnioskiem Strony z uwagi na fakt, że wniosek Skarżącej z dnia 7 października 2024 r. mieści się w zakresie przedmiotowym interpretacji indywidualnej, ponieważ odnosi się do przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej w jego indywidualnej sprawie (art. 41 ust. 4 u.p.f. w zw. z § 1 pkt 4 cyt. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 lipca 2015 r. w sprawie wysokości oraz sposobu pobierania opłat za złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na wytwarzanie lub import produktu leczniczego albo o zmianę zezwolenia na wytwarzanie lub import produktu leczniczego). Przechodząc do udzielonej interpretacji indywidualnej należy wskazać, że istota zawisłego w niniejszej sprawie sporu skoncentrowała się wokół zasadności przedstawionego przez Przedsiębiorcę stanowiska, że w opisywanych stanach faktycznych nie będzie zobowiązany do uzyskania zezwolenia na import produktów leczniczych. Trzeba przy tym podkreślić, że Wnioskodawca – jak to wynika z treści wniosku - zdaje sobie sprawę, że Organ może - po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i opisem przyszłych działań zamieszczonych we wniosku - ocenić, że przepisy ustawy Prawo Farmaceutyczne powinny zostać inaczej zastosowane. W ocenie Sądu należy przyznać rację Głównemu Inspektorowi Farmaceutycznemu, które zaprezentował w zaskarżonej interpretacji. Postępowanie, którego przedmiotem jest wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w trybie art. 34 ustawy Prawo przedsiębiorców może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych przedstawionego przez wnioskodawcę. Tylko w stosunku do tak określonego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) wyrażana jest ocena prawna, tak przez samego wnioskodawcę, jak i przez organ. Przy czym granice oceny prawnej stanowiska wnioskodawcy zawartej w indywidualnej interpretacji zakreślone są treścią pytania postawionego we wniosku o interpretację oraz stanowiska wnioskodawcy. To treść wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wyznacza przedmiotowy zakres postępowania interpretacyjnego. W sprawach o wydanie pisemnej interpretacji specyfika postępowania sprowadza się między innymi do tego, że organ rozpatruje sprawę w ramach przedstawionego przez wnioskodawcę stanu faktycznego oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej. Opisany we wniosku stan faktyczny nie musi prezentować zdarzeń już zaistniałych, może również odnosić się do działań planowanych przez wnioskodawcę. Z tego powodu organ nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych tylko okoliczności wyraża swoje stanowisko, które musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Rolą organu rozpatrującego wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej nie jest więc polemizowanie z każdym argumentem wnioskodawcy, czy rozstrzyganie wątpliwości co do zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku, lecz wydanie, jak stanowi art. 34 ust. 5 p.p., decyzji zawierającej wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym oraz z pouczeniem o prawie wniesienia środka zaskarżenia. W ocenie Sądu GIF prawidłowo wskazał, że na podstawie art. 2 pkt 7a u.p.f. każde działanie polegające na sprowadzaniu produktu leczniczego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej spoza terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w tym ich magazynowanie, kontrola jakości przy zwalnianiu serii i dystrybucja, stanowi import produktu leczniczego. Jednocześnie przedsiębiorca, który zamierza podjąć działalność gospodarczą w zakresie importu produktu leczniczego, winien uzyskać zezwolenie GIF na import produktu leczniczego, o którym mowa w art. 38 ust. 1 u.p.f. Rację ma zatem Organ, że działalność gospodarcza, która nie wiąże się ze sprowadzaniem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej produktu leczniczego spoza terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym (w tym ich magazynowaniem, kontrolą jakości przy zwalnianiu serii i dystrybucją), nie stanowi importu produktu leczniczego. Skoro Strona skarżąca w każdym z zadanych pytań podkreślała, że nabywane produkty lecznicze nie będą sprowadzane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tym samym stan faktyczny przedstawiony we wniosku nie mieści się w definicji importu produktu leczniczego, w zakresie którego podjęcie działalności gospodarczej wymaga uzyskania zezwolenia GIF. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt. 7a) ustawy Prawo farmaceutyczne importem produktu leczniczego - jest każde działanie polegające na sprowadzaniu produktu leczniczego spoza terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w tym ich magazynowanie, kontrola jakości przy zwalnianiu serii i dystrybucja. Sąd podziela takie stanowisko, albowiem przepisy ustawy Prawo farmaceutyczne w jasny sposób – przedstawiony przez Organ – określają co należy rozumieć przez import produktu leczniczego, co nie nastąpi w przedstawionych stanach faktycznych. W ocenie Sądu w sprawie w żaden sposób nie doszło też do naruszenia przepisów dot. postępowania w toku wydawania interpretacji indywidualnych, w tym wskazywanych w zarzutach skargi zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy w rozpatrywanej sprawie działał na podstawie przepisów prawa i dokonał oceny w oparciu o stanowisko Strony, przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Organ w sposób kompletny i zrozumiały wyjaśnił także zasadnicze powody podjętego rozstrzygnięcia, wypełniając kryteria wskazane w ustawie Prawo przedsiębiorców. Interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym oraz z pouczeniem o prawie wniesienia środka zaskarżenia (art. 34 ust. 5 p.p.).Wbrew zarzutom skargi, zdaniem Sądu, działanie organu nie stanowi w tym zakresie naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Zebrany materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia wystąpienia przesłanek zawartych w cyt. przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, Prawa przedsiębiorców oraz ustawy Prawo farmaceutyczne, nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 11 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a., jak to zostało zarzucone w skardze. Sąd uznał, że organ wydając zaskarżoną interpretację odniósł się do stanowiska Strony skarżącej. Spowodowało to - zdaniem Sądu - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad postępowania w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy Jak już wyżej wskazano, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że został on wydany z naruszeniem przepisu prawa materialnego wpływającym na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 litera a-c p.p.s.a.). Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa materialnego czy procesowego na treść decyzji, a więc ukształtowanych w niej stosunków administracyjnoprawnych materialnych lub procesowych. Sąd, uchylając z tych powodów decyzję, musi zatem wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (patrz: wyrok NSA z 19 października 2011r., sygn. akt I OSK 915/11; dostępny tamże). Dlatego też zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i uchylenie decyzji może nastąpić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie przepisów miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w takim wypadku rzeczą Sądu jest wykazanie, że uchybienie przepisom prawa przez organ orzekający było tak istotne, że przy poprawnym ich zastosowaniu brzmienie osnowy decyzji byłoby lub mogłoby być inne. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź innych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
22 maja 2025
Skarżony organ
Inspektor Farmaceutyczny
Sędziowie
Beata Blankiewicz-Wóltańska /przewodniczący sprawozdawca/ Krystyna Madalińska-Urbaniak Paweł Gorajewski.

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny