V SA/Wa 1355/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 września 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. L. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia ... maja 2017r. nr ... w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 rok p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji

Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną w komparycji decyzję Ministra Rozwoju i Finansów, Powiat L. (dalej jako: "Skarżący") złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając powyższy wniosek Skarżący wskazał, że kwota określona tą decyzją w wys. 2.102.785,00 zł stanowi znaczne obciążenie budżetu Powiatu i może spowodować problemy z wykonywaniem podstawowych obowiązków nałożonych na jednostkę, jak również może prowadzić do niewykonywania budżetu określonego na rok 2017. Postanowieniem z [...] lipca 2017r. Minister Rozwoju i Finansów odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, z uwagi na fakt, że w jego ocenie wykonanie decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010, nie spowoduje zakłóceń w prowadzeniu gospodarki finansowej Powiatu L. W piśmie z 24 sierpnia 2017 r. Skarżący ponownie wskazał na okoliczności, które w jego ocenie przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że zwrot tak wysokiej kwoty jest z punktu widzenia skarżącego na tym etapie postępowania jest przedwczesny, biorąc pod uwagę, że spór zaistniały na tle decyzji podlegać będzie rozstrzygnięciu przez sąd administracyjny. Wnioskodawca podkreślił, że wykonanie decyzji, co do której podnoszone są w skardze podstawowe błędy proceduralne takie jak przedawnienie stanowi dodatkowy argument do wstrzymania wykonania tak wadliwie wydanej decyzji. Podobnie jak fakt, że tut. Sąd wyrokiem z 20 września 2016r. sygn. akt: V SA/Wa 3619/15 już raz uchylił decyzję Ministra dotyczącą zwrotu kwoty subwencji za rok 2010. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd zauważa, że na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu nie bada zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do zaskarżonej decyzji. Zagadnienie przedawnienia zobowiązań ciążących na Skarżącym nie może być w świetle art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. dalej p.p.s.a.) podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowości zastosowania przez organ przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, Sąd dokona dopiero po przeprowadzeniu rozprawy. Dlatego też Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł brać pod uwagę merytorycznych zarzutów dotyczących zaskarżonej decyzji oraz przekonania Skarżącego o jej wydaniu z naruszeniem przepisów prawa. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Złożony w niniejszej sprawie wniosek zasługuje na uwzględnienie. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 (dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak inne przywołane w postanowieniu orzeczenia) NSA stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Dokonując oceny wniosku Skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Powiat uprawdopodobnił bowiem w wystarczający sposób, że wykonanie decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Żądaniem wstrzymania wykonania w niniejszym przypadku została objęta decyzja, którą zobowiązano Skarżącego do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010r. Akt ten jest rozstrzygnięciem wymagającym ze strony skarżącej powinnego zachowania, polegającego na zwrocie ww. kwoty. Wobec tego Sąd przyjął, że przedmiot wniosku o wstrzymanie nadaje się do wykonania, a zatem Skarżący mógł wnieść o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd podkreśla, iż co do zasady świadczenie pieniężne jest z natury rzeczy świadczeniem odwracalnym, jednakże rozważając skutki zapłaty wskazanej należności, tj. 2.102.785,00 zł należało mieć na uwadze, że jest to kwota znaczna i trudna do zebrania, zwłaszcza dla jednostki samorządu terytorialnego. Sąd miał na względzie, że Skarżący jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa oraz uchwałą budżetową, a zatem jej swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej (por. postanowienia NSA z 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ 371/11, z 26 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 72/13). Zatem wobec ww. specyfiki skarżącego oraz oświadczenia, iż kwota określona zaskarżoną decyzją stanowi znaczne obciążenie budżetu Skarżącego, może również spowodować problemy z wykonywaniem podstawowych obowiązków nałożonych na jednostkę oraz prowadzić do niewykonania budżetu określonego na rok 2017, Sąd uznał, że obowiązek natychmiastowego uregulowania tak znacznej kwoty spowodowałby zakłócenie w finansach Powiatu skutkujące dokonaniem w tym zakresie istotnych przesunięć, koniecznością zaciągania zobowiązań finansowych i w konsekwencji zachwianiem płynnością finansową Powiatu, co w przypadku jednostki samorządu terytorialnego ma istotne znaczenie. Nie ulega również wątpliwości, że potencjalna egzekucja należności w sytuacji Skarżącego, związanego przecież dyscypliną budżetową, mogłaby pozbawić Powiat środków na wykonywanie zadań oraz doprowadzić do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z tych względów zasadne było wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozpoznania skargi przez Sąd, który na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.