V SA/Wa 1352/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Michał Sowiński po rozpoznaniu w dniu 5 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi I. W. na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji.

W treści skargi złożonej na opisaną w komparycji decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej I. W. (dalej: Skarżący) zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Uzasadniając przedmiotowy wniosek Skarżący podkreślił, iż wykonanie decyzji będzie skutkowało wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wyjaśnił, iż zapłata kwoty (...) przekracza jego możliwości. Wskazał, że kwota dofinansowania przeznaczona została na modernizację statku rybackiego i podniesienie rentowności prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w zakresie rybołówstwa morskiego. Zaznaczył, że w celu pozyskania środków na spłatę zmuszony będzie do sprzedaży statku i likwidacji działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2000 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 tej samej ustawy, Sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczne decyzje administracyjne korzystają z domniemania zgodności z prawem i podlegają wykonaniu. Zatem wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu pozwala na uniknięcie wywołania po stronie skarżącego niekorzystnych skutków aktu w sytuacji, gdy nie zostało w sprawie wydane orzeczenie kończące postępowanie sądowoadministracyjne. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Naczelny Sąd Administracyjny, w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 (niepubl.) stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia (który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego) lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to z kolei takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które – jeśli zaistnieją – to powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, Lex Nr 1241556). Podkreślenia zatem wymaga, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wykazanie we wniosku niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postanowienie Sądu wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji ma zatem charakter wyjątkowy, tzn. jest odstępstwem od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji spoczywa na stronie, która domaga się wydania takiego orzeczenia (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 496/04, LEX nr 799468, z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04, LEX nr 1405434 i z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04 – niepubl.). Zaistnienie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji nie może być natomiast przedmiotem domniemań sądu (vide: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Po 1100/08, dostępne w CBOSA). W szczególności strona skarżąca powinna wykazać, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m.in. w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 694/04, niepubl.; z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 52/05, niepubl.). Sąd stanął na stanowisku, że takie okoliczności nie zostały przez stronę skarżącą wykazane. W ocenie Sądu, uzasadnienie wniosku jest zbyt ogólnikowe, a wskazane okoliczności nie dają podstaw do przyjęcia, że w sprawie wystąpiły przesłanki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest bowiem wystarczający sam wywód strony. Strona powinna poprzeć swoje twierdzenia dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 608/14, LEX nr 1465281). Tymczasem obecna sytuacja finansowa i majątkowa Skarżącego nie została zobrazowana. Nie można bowiem ustalić, jakie aktualnie dochody uzyskuje Skarżący i jaki poniósłby uszczerbek w wyniku ewentualnego egzekwowania przez organ ustalonej należności. Skarżący nie przedstawił we wniosku pełnego obrazu swojej sytuacji finansowej. W tej sytuacji Sąd nie miał podstaw, by przyjąć, że wykonanie decyzji poprzez wyegzekwowanie przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania może wyrządzić stronie skarżącej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Podkreślić również trzeba, że każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.