V SA/Wa 1165/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 9 października 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi i. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów (obecnie Minister Inwestycji i Rozwoju) z dnia ... kwietnia 2017 r. nr ... w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania postanawia: - utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 9 października 2017 r.

Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż kapitał zakładowy Spółki wynosi 3.000.000,00 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 9.109.766,82 zł, natomiast wysokość straty za ostatni rok obrotowy wyniosła 482.455,84 zł. Skarżąca wskazała ponadto, iż posiada rachunek bankowy z ujemnym saldem 82.597,22 zł. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż z uwagi na trudną sytuację finansową, Spółka nie posiada środków na poniesienie kosztów sądowych w sprawie, jak również opłacenie udziału profesjonalnego pełnomocnika. Zarządzeniem z dnia 8 sierpnia 2017 r. wezwano Skarżącą do złożenia dodatkowego oświadczenie poprzez udzielenie odpowiedzi na jedno pytanie oraz poprzez nadesłanie wskazanych dokumentów. Pismo sporządzone w wykonaniu powyższego zarządzenia zostało doręczone Skarżącej w dniu 1 września 2017 r. (potwierdzenie na k. 43 akt sądowych). W odpowiedzi skarżąca nadesłała pismo z dnia 8 września 2017 r., w którym odpowiadając na pytanie zawarte w ww. zarządzeniu wyjaśniła, iż formalnie nie zawiesiła prowadzenia działalności gospodarczej, jednakże w rzeczywistości tej działalności nie prowadzi i nie osiąga zysków. Jednocześnie Skarżąca podniosła, iż z uwagi na "krótki termin" wyznaczony do nadesłania dokumentów, zostaną one "dosłane w ciągu kolejnych 14 dni". Postanowieniem z dnia 9 października 2017 r. referendarz sądowy odmówił przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że Skarżąca ani w pierwotnie zakreślonym terminie, ani też w terminie zadeklarowanym przez Skarżącą, nie nadesłała ona dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową. Z tego względu brak było możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych, z jakimi Spółka powinna się liczyć w postępowaniu sądowym z jej rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji wniosek Strony nie mógł zostać uwzględniony. W sprzeciwie na ww. postanowienie, Skarżąca wniosła o jego uchylenie zarzucając, iż zostało ono wydane w oparciu na jej hipotetyczną, a nie rzeczywistą zdolność finansową. Skarżąca zwróciła uwagę na problemy z przepływem korespondencji w Spółce oraz niemożność uzyskania kompletu dokumentów finansowych od poprzedniego prezesa Spółki. Większości tych dokumentów nie udało się uzyskać do dnia wniesienia sprzeciwu. Jednocześnie Skarżąca zaznaczyła, że jej aktualna sytuacja finansowa została przedstawiona w oświadczeniu o majątku i dochodach. Okoliczności tam wskazane potwierdzają, że Skarżąca nie posiada majątku na opłacenie wpisu i skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca podkreśliła również, że jej trudna sytuacja finansowa nie wynika z dokonywanych przez nią dobrowolnych rozporządzeń majątkiem, lecz jest konsekwencją działań podejmowanych indywidualnie przez byłego prezesa zarządu Spółki. Na koniec Skarżąca wskazała, że rozważa podjęcie działań zmierzających do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej. W sprzeciwie na ww. postanowienie, skarżący wniósł o jego zmianę i zwolnienie go od kosztów sądowych w całości. Wskazała, że wbrew twierdzeniom referendarza znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Nie ma obecnie zdolności kredytowej, a zobowiązania, które spłaca zaciągną dawno temu. Musi je spłacać, aby nie narazić się na postępowania sądowe czy egzekucyjne, które powiększyłyby jego długi. Skarżący dodał ponadto, że zobowiązania te nie zostały zaciągnięte na cele prywatne (zbytkowne, czy poprawiające standard życia), lecz na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą – zapewnienie odpowiedniej jakości obsługi medycznej pacjentów przychodni oraz wypłacania wynagrodzenia pracownikom tej przychodni. Wojewódzki sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) – dalej jako: "p.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Na wstępie wskazać należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, dlatego powinnością wnioskodawcy jest dokładne i zgodne z prawdą, przedstawienie własnej sytuacji majątkowej oraz wykazanie, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W ocenie Sądu należało się zgodzić z referendarzem sądowym, że Skarżąca niedopełniła obowiązku złożenia dodatkowych dokumentów obrazujących jej sytuację finansową. Brak tych dokumentów – w szczególności odpisów zeznań podatkowych, rocznego sprawozdania finansowego, wyciągów z rachunków bankowych oraz kopii raportów kasowych i aktualnego wykazu środków trwałych – uniemożliwił rzetelne porównanie wysokości obciążeń finansowych ciążących na Skarżącej z tytułu postępowania sądowego z jej faktycznymi możliwościami płatniczymi. Odnosząc się do treści sprzeciwu wskazać należy, że obecny Prezes Zarządu Skarżącej, który podpisał zarówno skargę jak i sprzeciw został wpisany do KRS w dniu 19 lutego 2016 r. W tej sytuacji twierdzenie o braku możliwości uzyskania dokumentów, o których mowa w wezwaniu z dnia 8 sierpnia 2017 r. od byłego Prezesa Zarządu nie zasługuje na uwzględnienie. Dodać też należy, że wezwanie do nadesłania ww. dokumentów doręczono Skarżącej w dniu 1 września 2017 r., lecz pomimo upływu ponad miesiąca (licząc do dnia wydania postanowienia przez referendarza) żaden z tych dokumentów nie został do Sądu nadesłany. W tej sytuacji całkowicie zasadne było stanowisko referendarza, iż Skarżąca nie dąży do przedstawienia swojej sytuacji finansowej. W związku z powyższym Sąd stwierdza, że referendarz sądowy w sposób zgodny z prawem dokonał oceny wniosku Skarżącej, a ocena ta nie została skutecznie podważona w sprzeciwie. Z przedstawionych powodów Sąd na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.