V SA/Wa 105/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Arkadiusz Tomczak po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2018 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Ł.-S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 11 lipca 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 105/17

Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącej A. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w wysokości 36000 zł. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małoletnim synem, nie posiada nieruchomości, oszczędności, wartościowych przedmiotów. Źródłem dochodu skarżącej są alimenty na rzecz syna w wysokości 700 zł, świadczenie wychowawcze - 500 zł, zasiłek rodzinny - 124 zł, natomiast zobowiązania to: 500 zł - mieszkanie, 200 zł – media, 2079 zł - spłaty na rzecz 3 banków. Do wniosku skarżąca załączyła kopię decyzji przyznających świadczenie wychowawcze w kwocie 500 zł miesięcznie oraz zasiłek rodzinny w kwocie 124 zł miesięcznie. Z uwagi, iż oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączone dokumenty były niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, skarżąca została wezwana, stosownie do treści przepisu 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a.") do złożenia dodatkowych dokumentów źródłowych oraz stosownych oświadczeń. W odpowiedzi na powyższe do akt sprawy zostały złożone: PIT 11A za rok 2016, wyciąg z konta bankowego prowadzonego przez [...], PIT-36L zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2016 r., PIT/B za 2016 r., niepodpisane oświadczenie skarżącej, PIT-11 za 2016 r., PIT 11 za 2017 r., PIT 37 za 2017 r., PIT 39 zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2017 r., umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie dotycząca samochodu osobowego KIA Venga. Postanowieniem z 11 lipca 2018 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia. W sprzeciwie pełnomocnik skarżącej wskazał, że referendarz błędnie ocenił aktualną sytuację majątkową i rodzinną skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1309, dalej "p.p.s.a.") - w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono po dniu 14 sierpnia 2015 r. - rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Stosownie do art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść art. 246 § 1 p.p.s.a. nie pozostawia zatem wątpliwości, że ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie ubiegającej się o przyznanie tego prawa. W interesie strony leży przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Rozstrzygnięcie bowiem będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Ocena zasadności wniosku o prawo pomocy polega na porównaniu wysokości obciążeń finansowych w postępowaniu sądowym z rzeczywistymi możliwościami płatniczymi wnioskującej strony, biorąc pod uwagę jej wydatki niezbędne dla utrzymania siebie oraz rodziny. Na wstępie podkreślenia również wymaga, iż jest do ponowny wniosek skarżącej (reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika) dotyczący zwolnienia od kosztów sądowych tj. zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 540 zł. Poprzedni dotyczył zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. Zdaniem Sądu referendarz sądowy po analizie oświadczeń złożonych na formularzu PPF i przedstawionych dokumentów prawidłowo uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżąca nie wykazała, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w jej sytuacji wystąpiły. Należy zgodzić się z referendarzem sądowym, że skarżąca nie wykonała w pełni wezwania, wystosowanego do niej w trybie art. 255 p.p.s.a. - dotyczącego przedstawienia dodatkowych dokumentów źródłowych czy też złożenia dodatkowych oświadczeń. Nie uzupełniła ich również wraz z wniesionym sprzeciwem. Mimo zobowiązania do przedstawienia wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy skarżąca przedstawiła jedyne wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego przez [...]. Natomiast nie przedstawiła wyciągu z drugiego posiadanego rachunku bankowego, z którego został uiszczony wpis od skargi (k. 172 akt) i z którego dokonywała przelewy na pierwszy posiadany rachunek. Skarżąca nie przedstawiła również kopii umów kredytów, pożyczek wraz z aktualnym harmonogramem spłat. Zdaniem Sądu za niewiarygodne należy uznać niepodpisane oświadczenia (k-309), że skarżąca obecnie nie spłaca zaciągniętych ponieważ powyższe nie zostało potwierdzone żadnym dokumentem przedstawiającym wysokość zadłużenia. Ponadto nie wyjaśniła, jaki ma tytuł prawny do mieszkania (domu), w którym aktualnie przebywa i przedstawiła dokumentu (umowy najmu) potwierdzającej wysokość podanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy kosztów w wysokości 500 zł. Referendarz słusznie uznał za niewystarczające oświadczenie skarżącej w zakresie posiadanych dwóch mieszkań w [...] (nawet gdyby było podpisane). W pierwotnym formularzu wcześniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że posiada dwa mieszkania o powierzchni 80 m2. Natomiast w oświadczeniu o którym była mowa powyżej, wskazała, że mieszkania zostały sprzedane, natomiast z PIT-u 39 dotyczącego odpłatnego zbycia nieruchomości nie wynika, czy dokument ten dotyczy sprzedaży dwóch mieszkań, jednego czy też innych nieruchomości – wykazany przychód został określony na kwotę 60000 zł. Ponadto wątpliwość budzi uiszczanie przez skarżącą podatku od nieruchomości na rzecz Urzędu Gminy w [...] (k. 289 akt sądowych) - skoro skarżąca nie posiada żadnych nieruchomości. Tej wątpliwość skarżąca również nie wyjaśniła i nie przedstawiła żadnych dodatkowych dokumentów. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że prawidłowo referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z przedstawionych powodów Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 260 p.p.s.a.