IV SO/Wr 5/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg, po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. M. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 3 kwietnia 2017 r. o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 3 marca 2017 r., sygn. akt IV SO/Wr 5/17 oddalił wniosek M. M., dalej: skarżący, o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego przed wszczęciem postępowania sądowego. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że wnioskodawca we wniosku o prawo pomocy z dnia 3 lutego 2017 r. podał, że przedmiotem jego skargi jest orzeczenie "Wojewódzkiego Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu" z dnia 3 sierpnia 2016 r., sygn. akt XIII Ca 204/16 wydane w sprawie obniżenia alimentów. Ponadto wskazał, że złożył już ww. skargę za pośrednictwem "Wojewódzkiego Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu". Powyższy wniosek o prawo pomocy został oddalony przez Sąd na podstawie art. 247 p.p.s.a. zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został wniesiony w sprawie, która nie należy do właściwości sądu administracyjnego, gdyż jej przedmiotem jest ustalenie wysokości alimentów. Do rozpatrywania zaś spraw cywilnych z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego powołane zostały – co do zasady – sądy powszechne, co wprost wynika z art. 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1822 ze zm.). Odpis tego postanowienia pismem Sądu z dnia 10 marca 2017 r. został wysłany skarżącemu w celu doręczenia. W dniu 20 marca 2017 r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując w rubryce nr 3.1 obejmującej przedmiot zaskarżenia, omawiane postanowienie Sądu. Wyjaśnił przy tym, że złożony druk PPF w dniu 3 lutego 2017 r. został odrzucony, a do zażalenia też wymagane jest zastępstwo procesowe. Syn twierdzi (tak w tekście wniosku – dod. Sądu), że jego centrum życiowej jest we Wrocławiu, zaś z pisma MOPS w B. wynika, że syn prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką w powyższej miejscowości. Gdyby wzięto ten argument pod uwagę, to właściwy jest Sąd Rejonowy w Oleśnicy. W uzasadnieniu wniosku skarżący opisał swoją sytuację materialną. Do wniosku tego dołączył wspomnianą kopię decyzji MOPS w sprawie zasiłku stałego oraz kopię skargi adresowanej do tutejszego Sądu z dnia 3 lutego 2017 r., z której wynika, że została ona wniesiona za pośrednictwem Sądu Okręgowego. W treści tej skargi skarżący podał, że dotyczy ona rozpatrzenia przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu pod sygnaturą akt [...] sprawy Sądu Rejonowego dla Miasta Wrocław - Krzyki o sygn. akt [...] "w przedmiocie, że obowiązek alimentacyjny ustał zamienione na obniżenie alimentów". Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 3 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SO/Wr 5/17 umorzono postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte kolejnym wnioskiem skarżącego z dnia 20 marca 2017 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu W ocenie referendarza, skoro skarżący żądał nadal przyznania prawa pomocy w sprawie, wobec której Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w postanowieniu z dnia 3 marca 2017 r. stwierdził, że nie podlega ona zaskarżeniu do Sądu, to rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu stało się zbędne, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący w ustawowym terminie wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: p.p.s.a.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Na mocy art. 260 § 2 p.p.s.a, w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Przepis art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.) stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W myśl art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 p.p.s.a.). Z treści art. 245 § 2 p.p.s.a. wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym. Kolejny wniosek skarżącego z dnia 20 marca 2017 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został złożony po otrzymaniu przez skarżącego postanowienia Sądu z dnia 3 marca 2017 r. oddalającego pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przed wszczęciem postępowania sądowego. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, iż skarżącemu nie przysługuje w niniejszej sprawie prawo pomocy przed wszczęciem postępowania sądowego z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a. Skarga ta miałaby dotyczyć obowiązku alimentacyjnego skarżącego wobec dziecka, co potwierdza dołączona do wniosku kopia skargi z dnia 3 lutego 2017 r. Skarżący zatem nadal żąda przyznania prawa pomocy w sprawie, wobec której Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w postanowieniu z dnia 3 marca 2017 r, stwierdził, że nie podlega ona zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Oceny tej nie zmienia fakt, że kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony po wydaniu przez Sąd w dniu 3 marca 2017 r. postanowienia oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy (w rubryce nr 3 obejmującej informacje o przedmiocie zaskarżenia wskazano to postanowienie Sądu). W tej sytuacji rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu stało się zbędne, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlegało umorzeniu na podstawie powołanego wyżej art. 249a p.p.s.a. W świetle powyższego Sąd uznał więc, że zaskarżone postanowienie referendarza sądowego było prawidłowe. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji. Niniejsze postanowienie jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu.