IV SO/Wr 31/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. P. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi M. we W. za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Dyrektorowi M. we W. grzywnę w kwocie 600 (słownie: sześćset) złotych; II. zasądzić od Dyrektora M. we W. na rzecz D. P. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wnioskiem z dnia 5 grudnia 2023 r. D. P. (dalej: strona, skarżący, wnioskodawca) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie Dyrektorowi Młodzieżowego Domu Kultury Ś. we W. (dalej: organ, Dyrektor) grzywny w maksymalnej wysokości za nieprzekazanie Sądowi skargi z dnia 7 czerwca 2023 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy oraz o zapłatę na rzecz skarżącego kwoty w wysokości "co najmniej 500 złotych tytułem zadośćuczynienia". Do wniosku nie załączono skargi ani Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia tej skargi w organie. W związku z powyższym, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 grudnia 2023 r., wezwano skarżącego do nadesłania w terminie 7 dni podpisanego oryginału skargi wraz z załącznikami oraz UPP. W dniu 21 grudnia 2023 r. wnioskodawca nadesłał do Sądu skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 5 listopada 2021 r. oraz Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia, z którego wynika, że skarga została wniesiona przez skarżącego do organu przez e-PUAP w dniu 7 czerwca 2023 r. W odpowiedzi na wniosek z dnia 27 grudnia 2023 r. organ wniósł o odstąpienie przez Sąd od wymierzenia grzywny w sprawie lub wymierzenie jej w najniższej wysokości z uwagi na skromne możliwości budżetowe placówki oświatowej. Uzasadniając swoje stanowisko organ podniósł, że Młodzieżowy Dom Kultury Ś. we W. jest placówką wychowania pozaszkolnego, którego organem prowadzącym jest Gmina Wrocław, a osobami zatrudnionymi w placówce są głównie nauczyciele, artyści itp. osoby. Organ wskazał, że z uwagi na problemy kadrowe oraz ogólną sytuację na rynku pracy, placówka nie posiada wystarczającej obsługi administracyjnej, a zatrudnieni w niej na stanowiskach administracyjnych pracownicy (tj. specjalista ds. kadr i sekretarka) nie posiadają wykształcenia, wiedzy i doświadczenia z zakresu procedury administracyjnej. Dyrektor wyjaśnił, że ograniczenia budżetowe oraz chęć zapewnienia jak najlepszej kadry nauczycielskiej powodują, iż nie ma możliwości zatrudnienia w placówce osoby posiadającej odpowiednie wykształcenie a całość obowiązków administracyjnych oraz zapewnienie bieżącego funkcjonowania placówki spoczywa na Dyrektorze, który przede wszystkim prowadzi zajęcia z dziećmi i młodzieżą jako nauczyciel muzyki. Organ podniósł, że do placówki w zasadzie nie są kierowane wnioski w trybie informacji publicznej, a ponadto znikoma jest ilość spraw kierowanych drogą elektroniczną, dlatego też Dyrektor nie ma nawyku regularnego sprawdzania elektronicznej skrzynki podawczej. Organ podkreślił, że nie przekazał skargi do Sądu, gdyż - z uwagi na zbyt dużą ilość obowiązków - po prostu ją przeoczył. Ponadto Dyrektor nie spodziewał się wniesienia skargi przez stronę, ponieważ - jego zdaniem - wniosek o udzielenie informacji publicznej został zrealizowany. Z informacji znanych Sądowi z urzędu wynika, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 5 listopada 2021 r. wpłynęła do tutejszego Sądu wraz z odpowiedzią na skargę w dniu 27 grudnia 2023 r. i została zarejestrowana pod sygn. akt IV SAB/Wr 575/23. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek strony o wymierzenie organowi grzywny zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: u.p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 u.p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 55 § 1 u.p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 u.p.p.s.a. Zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 u.p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 u.p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10, dostępne w bazie orzeczeń NSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze, że przedmiotem niniejszej sprawy jest nieprzekazanie skargi z zakresu dostępu do informacji publicznej, należało wziąć pod uwagę treść art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.), będącego przepisem szczególnym w odniesieniu do u.p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Podkreślić należy, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 u.p.p.s.a., ma charakter mieszany dyscyplinująco-restrykcyjny. Ma ona bowiem na celu, oprócz dyscyplinowania organu, stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Czynność przekazania skargi do sądu administracyjnego jest czynnością z zakresu postępowania sądowego w sprawie sądowoadministracyjnej i ma istotny wpływ na sprawność tego postępowania. Jakkolwiek powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny - kwestia ta jak i wysokość grzywny pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego (z zastrzeżeniem maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.) - to przekroczenie terminu na przekazanie skargi sądowi administracyjnemu warunkuje wymierzenie organowi grzywny, bowiem wyłączną przesłanką orzeczenia takiego środka wobec organu jest uchybienie ustawowemu terminowi przekazania dokumentacji do sądu administracyjnego. Sąd nie może przy tym zadziałać w tej kwestii z urzędu, bez stosownego wniosku skarżącego. W okolicznościach faktycznych sprawy nie ulega wątpliwości, że organ nie wywiązał się z ustawowego obowiązku przekazania do sądu administracyjnego skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami w terminie określonym w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Jak wynika z przedłożonego przez wnioskodawcę do akt sprawy Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia, skarga została wniesiona przez stronę do organu przez e-PUAP w dniu 7 czerwca 2023 r. Tym samym, zgodnie z treścią art. 21 pkt 1 u.d.i.p., organ powinien był przekazać skargę do Sądu w terminie 15 dni od dnia jej wniesienia, tj. najpóźniej w dniu 22 czerwca 2023 r., czego jednak nie uczynił. Skarga została przekazana do tutejszego Sądu dopiero w dniu 27 grudnia 2023 r. (data wpływu do Sądu 29 grudnia 2023 r.) wraz z odpowiedzią organu na skargę oraz aktami sprawy. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał wniosek strony za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości sześciuset złotych. Określając wysokość grzywny, Sąd miał na uwadze treść wniosku, charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność), okres zwłoki organu (ponad 6 miesięcy), jak również fakt, że skarga wraz z aktami sprawy została przekazana dopiero wskutek złożenia przez stronę wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Sąd wziął jednak pod uwagę również okoliczność, że nieprzekazanie przez organ skargi w terminie było niezamierzone i wynikało z faktu, iż w Młodzieżowym Domu Kultury Ś. we W. zatrudnieni są pracownicy z założenia nie posiadający wykształcenia prawniczego, a sam Dyrektor placówki jest nauczycielem muzyki. W ocenie Sądu nie mogą być natomiast uzasadnieniem dla niewywiązania się z obowiązku z art. 54 § 2 u.p.p.s.a. argumenty odnoszące się do zbyt dużej liczby obowiązków Dyrektora lub braku nawyku regularnego sprawdzania przez niego elektronicznej skrzynki podawczej, jak również przekonanie organu o tym, że wniosek strony o udzielenie informacji publicznej został już zrealizowany. Powołane okoliczności nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony, także w sferze terminów załatwiania sprawy. Zdaniem Sądu zatem grzywna w wysokości sześciuset złotych pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. Końcowo zauważyć należy, że przepisy u.p.p.s.a. - wbrew przeświadczeniu skarżącego - nie przewidują rozpatrywania przez sądy administracyjne wniosków o zapłatę "zadośćuczynienia" pieniężnego w związku z naruszeniem przez organy art. 54 § 2 u.p.p.s.a. Wniosek strony w tym zakresie należy więc uznać za niedopuszczalny. Z powyższych względów, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 u.p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji postanowienia na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 u.p.p.s.a.