IV SO/Wr 12/18

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w przed wszczęciem postępowania sądowego dotyczącego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [..], nr [...] w przedmiocie świadczenia z pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia [...] wskazało, że przekazuje wniosek skarżącego z dnia [...] o przyznanie prawa pomocy skierowany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Do pisma tego dołączono pismo skarżącego z dnia 12 marca 2018 r., w którym podał on, że w załączeniu przesyła wniosek PPF o przyznanie prawa pomocy od decyzji SKO z dnia [..] nr [...] w sprawie przyznania świadczenia pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych, którą otrzymał dnia [..] lutego 2018 r. Do pisma tego dołączono złożony na urzędowym formularzu wniosek skarżącego z dnia 12 marca 2018 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, w którym w rubryce nr 3 obejmującej informacje o przedmiocie zaskarżenia skarżący wskazał wymienioną wyżej decyzję SKO. W treści tego wniosku skarżący podał, że ma [..] lata, mieszka samotnie, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i potrzebuje opieki innej osoby. Opisał swój zły stan zdrowia i dodał, że lekarz stwierdził, że wymaga on opieki w wymierzę 2 godzin dziennie. Wskazał, że otrzymuje emeryturę w kwocie [..] zł netto, a wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: czynsz 167 zł, prąd 102 zł, rata kredytu [...] zł, lekarstwa 200 zł, telefon 120 zł. Po poniesieniu tych wydatków pozostaje mu kwota [...] zł. Podał, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2 o wartości [...] zł i wierzytelności na kwotę [..] zł i nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych. Dołączone do wniosku dwie decyzje, tj. decyzja SKO, która ma być przedmiotem postępowania sądowego oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji potwierdzają dane podane przez skarżącego, że prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe, zły stan zdrowia (liczne schorzenia) i wiek strony oraz wysokość emerytury, przy czym wysokość tego świadczenia potwierdza także nadesłany odcinek emerytury za luty bieżącego roku. Z decyzji SKO wynika, że skarżący własność mieszkania, w którym mieszka, przeniósł na [...]. Skarżący przedłożył także dokumenty potwierdzające udzielenie kredytu w wysokości [...] zł i wysokość miesięcznej raty tego kredytu ustalonej na kwotę [..] zł oraz przedłożył dokumenty potwierdzające zły stan zdrowia. Z przedłożonych decyzji wynika, iż skarżącemu ustalano odpłatność za jedną godzinę usługi opiekuńczej w kwocie 2,73 z, a wymiar usług opiekuńczych wynosi 2 godziny tygodniowo. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie tego prawa przed wszczęciem postępowania sądowego. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. W myśl art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie do art. 254 § 1 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wniosek o prawo pomocy został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przed wszczęciem postępowania sądowego, o którym mowa w art. 243 p.p.s.a., skoro postępowanie sądowe w myśl art. 50 § 1 p.p.s.a. wszczyna wniesienie skargi, a skargę zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. wnosi się do sądu za pośrednictwem organu administracji. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Mając na uwadze zaawansowany wiek strony skarżącej i zły stan zdrowia oraz wysokość wydatków związanych z utrzymaniem i wysokość dochodu i brak majątku przyjąć trzeba, że strona wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z tych względów, w pkt I sentencji, przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a. i art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.