IV SO/Wa 55/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 9 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie wniosku Z. B. o wymierzenie grzywny Rzecznikowi Praw Obywatelskich za nieprzekazanie skargi z dnia 27 października 2016 r. na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2017 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu Z. B. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata na podstawie art. 247 w zw. z art. 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") z uwagi na oczywistą bezzasadność wniosku o wymierzenie grzywny Rzecznikowi Praw Obywatelskich za nieprzekazanie skargi z dnia 27 października 2016 r. na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucił ww. wniosek skarżącego jako niedopuszczalny. Po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie z dnia 23 stycznia 2017 r., Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 maja 2017 r. sygn. akt I OZ 651/17 oddalił zażalenie. W postanowieniu tym Naczelny Sąd Administracyjny uznał za słuszne stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, iż Rzecznik Praw Obywatelskich nie może być uznany za podmiot, wobec którego mogłaby być wymierzona grzywna w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., bowiem nie ma on w żadnym przypadku obowiązku przekazywania kierowanych do niego pism do sądów administracyjnych w myśl art. 54 § 2 tej ustawy. Skarżący w piśmie, nadanym 9 sierpnia 2017 r. na adres Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika. Pismo to zostało przekazane go Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zgodnie z właściwością, po uzupełnieniu braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący złożył urzędowy formularz PPF, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym złożony na urzędowym formularzu PPF z 15 września 2017 r., z uwagi na wydane już w niniejszej sprawie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym został rozpoznane w trybie art. 165 p.p.s.a. W myśl wspomnianego artykułu postanowienia niekończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone a nawet prawomocne. Jak już wcześniej wspomniano wniosek skarżącego w niniejszej sprawie o wymierzenie grzywny Rzecznikowi Praw Obywatelskich za nieprzekazanie skargi z dnia 27 października 2016 r. na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę został odrzucony postanowieniem z dnia 24 stycznia 2016 r. jako niedopuszczalny. Prawidłowość niniejszego rozstrzygnięcia potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie na postanowienie odmawiające przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd ten wskazał, iż aspektem sprawy przemawiającym za odmową przyznania prawa pomocy jest to, że stosownie do treści 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny, wymieniony w art. 55 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 p.p.s.a. Do tego wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze zgodnie z art. 64 § 3 p.p.s.a. NSA wskazał, iż Rzecznik Praw Obywatelskich nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 1 pkt 3 k.p.a. ani innym organem państwowym, o którym mowa w art. 1 pkt 2 k.p.a. Podkreślił, że żadne obowiązujące przepisy nie przyznają Rzecznikowi Praw Obywatelskich uprawnień władczych, które mogłyby stanowić podstawę do podejmowania działań, które mogłyby stać się przedmiotem skargi w myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. Tym samym Rzecznik Praw Obywatelskich nie może być uznany za podmiot wobec, którego mogłaby być wymierzona grzywna w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, iż nie uległa zmianie okoliczność odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym wskazana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 23 stycznia 2017 r. W myśl art. 55 § 1 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a wniosek o wymierzenie grzywny Rzecznikowi Praw Obywatelskich jest niedopuszczalny, dlatego też w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 247 p.p.s.a, zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Skoro nie doszło do zmiany okoliczności sprawy, nie ma podstaw do zmiany postanowienia z dnia 23 stycznia 2017 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z tych względów, na podstawie art. 165 a contrario w zw. z art. 247 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.