IV SO/Po 12/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty z dnia 6 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: 1. odrzucić wniosek; 2. zwrócić wnioskodawcy kwotę 100 złotych (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniesionego wniosku.

A. W. złożył na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.) wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty z 6 marca 2025 r. nr [...] do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym, ponieważ wykonanie tej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki materialne i prawne, a jej legalność budzi poważne wątpliwości. Do wniosku załączono kopię decyzji organu, kopie pism kierowanych do Wojewody oraz Powiatowego i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wypisy z ksiąg wieczystych, oświadczenie strony w przedmiocie braku uzgodnienia terminu wejścia na teren nieruchomości oraz uchwałę Rady Gminy [...] z 27 lipca 2023 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do art. 63 P.p.s.a. jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek. Zgodnie zaś do art. 64 § 1, 2 i 3 P.p.s.a. wniosek składa się bezpośrednio do sądu. Wniosek powinien czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać określenie żądania, jego podstawy i uzasadnienie oraz oznaczenie stron i organów, a także spełniać inne wymagania określone w przepisach szczególnych. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Co istotne, w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie - organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 P.p.s.a.). W myśl art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 P.p.s.a.). Z treści wniosku strony z 5 października 2025 r. wynika, że wnioskodawca wnosi o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty z 6 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Należy w tym miejscu wskazać, że wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności może być rozpatrywany tylko w związku z wniesieniem skargi na dany akt lub czynność. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu przez sąd administracyjny jest immanentnie związane z oceną legalności tego aktu, zainicjowaną skargą na ten akt i ma charakter wtórny wobec tej skargi. Wniosek taki jest pochodną skargi i nie wszczyna postępowania przed sądem administracyjnym w sprawie odrębnej w stosunku do sprawy sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 1 P.p.s.a. Ochroną tymczasową objęte mogą być wszystkie akty i czynności poddane kontroli sądowej na skutek wniesionej skargi, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 9 P.p.s.a. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, o czym stanowi art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Konkludując, żądanie wstrzymania wykonania aktu administracyjnego bez złożenia skargi na ten akt uniemożliwia sądowi wstrzymanie jego wykonania, czyniąc rozstrzygnięcie w tym przedmiocie niedopuszczalnym. Postępowanie inicjowane wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej, kończącej postępowanie administracyjne, stanowi bowiem postępowanie wpadkowe, którego byt prawny jest uzależniony w sensie formalnym od wniesienia skargi na taką decyzję, co do której skarżący może domagać się wstrzymania jej wykonania w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. Na dzień rozpoznania przedmiotowego wniosku, nie zarejestrowano w repertorium Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargi wnioskodawcy na opisaną na wstępie decyzję Starosty. Niezależnie od tych okoliczności dodać należy, że skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje na decyzję Starosty w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Od decyzji organu I instancji przysługiwało stronom odwołanie, w tym przypadku do Wojewody. Co istotne, stosownie do art. 130 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.), przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. Stosownie zaś do art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Mając zatem na uwadze, że wniosek strony odnosił się do decyzji nieostatecznej, wydanej przez organ I instancji, należy przyjąć, że również z tej przyczyny wniosek o wstrzymanie decyzji nie mógł zostać przez Sąd rozpoznany. W tym stanie rzeczy Sąd uznał rozpoznawany wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji za niedopuszczalny i na podstawie art. 58 § 3 oraz art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie I postanowienia. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w punkcie II postanowienia Sąd z urzędu zwrócił stronie cały uiszczony wpis wobec odrzucenia opłaconego wniosku.