IV SAB/Wr 958/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 lutego 2025 r. sprawy ze skargi: R. P. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia odrzucić skargę.

Pismem z dnia 23 września 2024 r. R. P., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zaświadczenia potwierdzającego uzupełnienie przez Skarżącego braków merytorycznych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Jak wynikało z akt sprawy w dniu 29 marca 2024 r. Skarżący wystąpił do organu z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Pismem z dnia 2 września 2024 r. (data wpływu do organu 3 września 2024 r.) Skarżący wystąpił o wydanie zaświadczenia potwierdzającego uzupełnienie braków merytorycznych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Pismem z dnia 17 września 2024 r. Skarżący złożył ponaglenie. Zawiadomieniem datowanym na 11 września 2024 r. organ przekazał wniosek Strony Wojewodzie Mazowieckiemu zgodnie z właściwością. W ślad za tym pismem w dniu 27 września 2024 r. przekazano dalsze dokumenty, w tym wniosek o wydanie zaświadczenia oraz ponaglenie. W dniu 26 września 2024 r. Skarżący złożył skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego Skarżący w przedmiocie niewydania zaświadczenia. Zarzucał naruszenie art. 8, art. 12, art. 36 § 1, art. 217 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 527 ze zm., dalej: k.p.a.), poprzez przekroczenie terminu do załatwienia sprawy. Wskazywał, że do dnia sporządzenia skargi nie zostały podjęte jakiekolwiek czynności w sprawie. Wnioskował o: stwierdzenie bezczynności organu oraz uznania, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie organu do załatwienia wniosku Strony o wydanie zaświadczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; przyznania od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 1.000 zł, na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na wyłączenie właściwości sądu administracyjnego w sprawach dotyczących zaświadczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność organu w sprawie wydania zaświadczenia. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., sąd bada także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 - pkt 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Powyższe determinuje zakres kontroli Sądu sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Wbrew argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę, czynność w postaci wydania zaświadczenia jest czynnością jednostronną z zakresu administracji publicznej, podejmowaną w sprawie indywidualnej, w tym znaczeniu, że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny (uprawnienie), którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Dla dokonania powyższej czynności ustawodawca przewidział szczególny, rygorystyczny termin. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że przewlekłość i bezczynność postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia podlega kognicji sądu administracyjnego stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Powyższe jest zbieżne ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 891/19 i z dnia 5 lutego 1999r., sygn.. akt I SAB 90/98 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Pojęcie bezczynności organu jest w literaturze przedmiotu definiowane jako sytuacja, w której w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia bądź też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Jak wynika z powołanych przepisów sąd administracyjny jest właściwy w sprawach oceny, czy w sprawie doszło do naruszenia terminów rozpoznawania sprawy – bezczynności, także w zakresie wydania zaświadczenia. Istotny z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy jest jednak fakt momentu wniesienia skargi w kontekście podjętych przez organ czynności procesowych odnoszących się do złożonego wniosku o wydanie zaświadczenia. Jak bowiem wynika z akt sprawy wniosek Skarżącego o wydanie zaświadczenia nie był przez organ procedowany z uwagi na jego niewłaściwość. Pismem z dnia 11 września 2024 r. akta sprawy, której dotyczy postępowanie zostały przesłane organowi właściwemu – Wojewodzie Mazowieckiemu. Skarga Strony została wniesiona już po tym fakcie, tj. w dniu 26 września 2024 r. Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 (dostępna w CBOSA), wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu tejże uchwały Sąd podkreślał, że skarga na bezczynność organu ma zmierzać do usunięcia stanu bezczynności, a dążenie do zdobycia prejudykatu w postępowaniu odszkodowawczym powinno stanowić jedynie cel subsydiarny. Tym samym skargę wniesioną już po zakończeniu postepowania należy uznać za niedopuszczalną, bowiem w chwili wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności. Zakończeniem postępowania przed Wojewodą Dolnośląskim jest podjęta przez ten organ czynność przekazania sprawy zgodnie z właściwością, co nastąpiło w dniu 11 września 2024 r., a zatem jeszcze przed wniesieniem skargi. Okoliczność ta stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi również w przedmiocie wydania zaświadczenia dotyczącego okoliczności związanych z prowadzonym postępowaniem w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy. Po przekazaniu sprawy zgodnie z właściwością organ nie był również władny do wydania zaświadczenia. Zatem skargę należało odrzucić, co ma umocowanie w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zgodnie z treścią ww. przepisu sąd odrzuca skargę niedopuszczalną z innych przyczyn.