IV SAB/Wr 931/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi Z. R. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę postanawia: wymierzyć Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w wysokości 1000 (słownie: tysiąc) złotych.

W dniu 11 sierpnia 2025 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, przesłany przez Wojewodę Dolnośląskiego (dalej również: organ) działającego za pośrednictwem pełnomocnika, papierowy wydruk skargi wniesionej przez Z. R. (dalej: skarżąca) na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy z wniosku skarżącej, który wpłynął do organu 25 marca 2024 r. Z treści nadesłanych pism wynika, że skarga została sporządzona i przesłana do organu w formie elektronicznej. Wraz ze skargą pełnomocnik organu przesłał również odpowiedź na skargę w postaci papierowej oraz akta administracyjne sprawy. Odpowiedź na skargę została podpisana przez W. K., który przedłożył pełnomocnictwo organu do działania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 12 sierpnia 2025 r. pełnomocnik organu, pismem z dnia 13 sierpnia 2025 r., został wezwany do nadesłania, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu: 1) adresu ePUAP skarżącej, z którego na elektroniczną skrzynkę podawczą organu została przesłana skarga; 2) skargi i jej załącznika w formie elektronicznej, celem zweryfikowania podpisu elektronicznego strony skarżącej, oraz 3) odpowiedzi na skargę w formie dokumentu elektronicznego, podpisanej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. W dniu 20 sierpnia 2025 r. organ nadesłał na elektroniczna skrzynkę podawczą Sądu jedynie podpisane przez skarżącą pismo przewodnie (datowane na dzień 4 sierpnia 2025 r.), za pomocą którego skarżąca wniosła skargę na elektroniczną skrzynkę podawczą organu. Stanowiący skargę dokument, tj. plik w formacie .pdf o nazwie "Document 17", nie został dołączony do nadesłanej przez organ korespondencji mimo, że jego nazwa widnieje na nadesłanym przez organ piśmie przewodnim skarżącej. Następnie w wykonaniu zarządzenia z dnia 1 września 2025 r. pełnomocnik organu, pismem Sądu z dnia 5 września 2025 r., został ponownie wezwany do nadesłania, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania: 1) oryginału skargi wniesionej przez skarżącą na elektroniczną skrzynkę podawczą organu i stanowiącą załącznik do pisma ogólnego skarżącej z dnia 4 sierpnia 2025 r.; 2) odpowiedzi na skargę podpisanej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym 3) adresu ePUAP skarżącej. W wezwaniu pełnomocnik organu został pouczony o treści art. 46 § 2a i 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, ze zm., dalej: p.p.s.a.) oraz § 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz. U. poz. 1003, dalej: rozporządzenie Prezydenta RP). Pełnomocnikowi organu zwrócono ponadto uwagę, że w/w wezwanie Sądu z dnia 13 sierpnia 2025 r. nie zostało wykonane, a także że fakt niewykonania przez organ wezwania Sądu powoduje opóźnienie w rozpoznaniu sprawy. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 5 września 2025 r., pełnomocnik organu w piśmie z dnia 16 września 2025 r. ograniczył się do stwierdzenia, że całość dokumentacji związanej z wniesioną przez skarżącą skargę nadesłał do Sądu w dniu 20 sierpnia 2025 r. Podał również niepełny adres e-PUAP skarżącej. Postanowieniem z dnia 6 października 2025 r., sygn. akt IV SAB/Wr 931/25, Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł za nieprzekazanie Sądowi, na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu, skargi wniesionej przez skarżącą drogą elektroniczną, odpowiedzi na skargę opatrzonej podpisem kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym oraz pełnego adresu e-PUAP skarżącej. W uzasadnieniu postanowienia powołano obowiązujące przepisy w zakresie przekazywania sądowi dokumentów w formie elektronicznej i wyjaśniono jakie obowiązki w tym zakresie spoczywają na organie. Następnie pismem z dnia 4 grudnia 2025 r. Sąd ponownie wezwał pełnomocnika organu do nadesłania pełnego adresu e-PUAP skarżącej oraz wniesionej skargi wraz z odpowiedzią na skargę w formach wskazanych w wezwaniach z dnia 13 sierpnia 2025 r. i 5 września 2025 r. - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania - wskazując, że niewykonanie zarządzenia będzie stanowiło podstawę do wymierzenia organowi kolejnej grzywny na podstawie art. 112 p.p.s.a. Pomimo odebrania wezwania w dniu 4 grudnia 2025 r., pozostało ono bez żadnej odpowiedzi. W związku z powyższym postanowieniem z dnia 9 lutego 2026 r., sygn. akt IV SAB/Wr 931/25, Sąd ponowienie wymierzył organowi grzywnę, tym razem w wysokości 2500 zł, za nieprzekazanie Sądowi, na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu, skargi wniesionej przez skarżącą drogą elektroniczną, odpowiedzi na skargę opatrzonej podpisem kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym oraz pełnego adresu e-PUAP skarżącej. W uzasadnieniu postanowienia ponownie pouczono organ o obowiązujących przepisach prawa w zakresie przekazywania sądowi dokumentów w formie elektronicznej i wyjaśniono jakie obowiązki w tym zakresie spoczywają na organie. W piśmie z dnia 17 lutego 2026 r. pełnomocnik organu przesłał na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu skargę w postaci wniesionej przez skarżącą, pełny adres e-PUAP skarżącej oraz odpowiedź na skargę w formie dokumentu elektronicznego. Przekazana w formie dokumentu elektronicznego odpowiedź na skargę została podpisana przez M. D.-B. Wraz pismem z pełnomocnika organu z dnia 17 lutego 2026 r. nie zostało przedłożone pełnomocnictwo organu dla M. D.-B. do podpisania odpowiedzi na skargę lub działania w imieniu organu przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. W wykonaniu zarządzenia z dnia 20 lutego 2026 r., Sąd pismem z dnia 24 lutego 2026 r. wezwał występującego w sprawie pełnomocnika organu do: 1) podpisania nadesłanej w dniu 17 lutego 2026 r. odpowiedzi na skargę kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym i nadesłania w ten sposób podpisanej odpowiedzi na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu, albo 2) nadesłania oryginału lub uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa dla M. D.-B. (osoba która podpisała odpowiedź na skargę) do działania w imieniu organu przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, albo 3) podpisania odpowiedzi na skargę, o której mowa w pkt 1, w sposób tamże wskazany, przez organ i nadesłania w ten sposób podpisanej odpowiedzi na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu. Na wykonanie wezwania zakreślono pełnomocnikowi organu termin 7 dni od dnia doręczenia wezwania i wskazano, że niewykonanie zarządzenia będzie stanowiło podstawę do wymierzenia organowi kolejnej grzywny na podstawie art. 112 p.p.s.a. Doręczone pełnomocnikowi organu w dniu 24 lutego 2026 r. wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 54 § 2 zd. 1 organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Stosownie natomiast do art. 112 p.p.s.a. w razie uchylania się organu od zastosowania się do postanowienia sądu lub zarządzenia przewodniczącego podjętych w toku postępowania i w związku z rozpoznaniem sprawy, sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Przepis art. 55 § 3 stosuje się odpowiednio. Przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. stanowi, iż grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2026 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2025 r. (M.P. 2026 r., poz. 192), wynika, że przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2024 r. wyniosło 8903,56 zł. Podkreślić trzeba, że art. 54 § 2 p.p.s.a. nakłada na organ bezwzględny obowiązek przekazania do sądu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia do organu. W sytuacji gdy organ nie wypełni wynikającego z powołanego przepisu obowiązku bądź dokona tego w sposób nieprawidłowy, uniemożliwiając tym samym sądowi kontrolę działalności organu administracji publicznej, sąd może orzec o wymierzeniu grzywny na wniosek skarżącego (art. 55 § 1 p.p.s.a.) albo orzec o wymierzeniu grzywny z urzędu, o ile organ nie zastosował się do zarządzenia przewodniczącego, wzywającego do przekazania m.in. skargi (art. 112 p.p.s.a.). Wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie przez organ obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W niniejszej sprawie organ, działając poprzez pełnomocnika, co prawda finalnie - po ponad 6 miesiącach - przekazał do Sądu skargę i odpowiedź na skargę oraz akta administracyjne, jednak nie przedłożył do akt sprawy pełnomocnictwa do działania w imieniu organu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, sądami administracyjnymi lub też do podpisania odpowiedzi na skargę przez M. D.-B. Nie można przy tym uznać, że prawidłowym i wystarczającym pełnomocnictwem jest pełnomocnictwo udzielone W. K., nadesłane w dniu 11 sierpnia 2025 r. Należy bowiem przypomnieć, na co wielokrotnie i bezskutecznie zwracano uwagę w/w pełnomocnikowi organu, że w sprawie skarżąca wniosła skargę w formie dokumentu elektronicznego i w związku z tym mają zastosowanie przepisy § 3 rozporządzenia Prezydenta RP), z których wynika obowiązek organu przekazania Sądowi (na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu) odpowiedzi na skargę w formie dokumentu elektronicznego. Tak sporządzona odpowiedź została nadesłana dopiero w dniu 17 lutego 2026 r. jednakże nie została podpisana przez W. K., jako osobę legitymującą się prawidłowym pełnomocnictwem do działania w imieniu organu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, ale przez M. D.-B., która nie przedłożyła żadnego pełnomocnictwa do działania w imieniu organu. W aktach sądowych odpowiedzi na skargę podpisanej przez osobę umocowaną do działania w imieniu organu przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Brak pełnomocnictwa dla osoby, która podpisała odpowiedź na skargę w wymaganej formie (w formie dokumentu elektronicznego) tj. dla M. D.-B. uniemożliwia w dalszym ciągu nadanie skardze prawidłowego biegu, bowiem nie pozwala na stwierdzenie czy skarga pochodzi od osoby uprawnionej do reprezentowania strony skarżącej, a zatem czy wnosząca ją osoba posiada legitymację procesową do skutecznego jej wniesienia. Mimo uprzedniego wymierzania organowi grzywny, utrzymujący się stan niewywiązania się organu z nałożonych na niego, mocą art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 112 p.p.s.a., obowiązków nie pozostawia żadnych wątpliwości i daje uzasadnioną podstawę do zastosowania po raz kolejny trybu przewidzianego w art. 112 p.p.s.a. Nadesłana bowiem przez pełnomocnika organu odpowiedź na skargę została podpisana przez osobę, która nie przedłożyła pełnomocnictwa do działania w imieniu organu, co w dalszym ciągu uniemożliwia nadanie wniesionej skardze biegu. Nie jest bowiem dopuszczalne doręczenie odpowiedzi na skargę stronie skarżącej gdy organ nie wykazał (wskutek nieprzedłożenia pełnomocnictwa), że odpowiedź na skargę została podpisana przez osobę posiadającą prawidłowe umocowanie organu do działania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że w sprawie zaistniała dostateczna podstawa do wymierzenia organowi grzywny w wysokości 1000 zł. Określając wysokość grzywny, Sąd miał na uwadze charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność organu), oraz okres uchybienia terminowi nie tylko do wykonania wezwania Sądu z dnia 24 lutego 2026 r. dotyczącego przedłożenia pełnomocnictwa dla osoby, która podpisała odpowiedź na skargę w formie dokumentu elektronicznego. Sąd wziął również pod uwagę okoliczność trwającego ponad pół roku zachowania organu objawiającego się w lekceważeniu oraz niedbałym wykonaniu wezwań Sądu: najpierw do nadesłania w prawidłowej formie skargi i odpowiedzi na skargę oraz adresu e-PUAP skarżącej, a następnie pełnomocnictwa dla osoby, która w imieniu organu podpisała odpowiedź na skargę w formie dokumentu elektronicznego. Istotne znaczenie dla kolejnego wymierzenia organowi grzywny ma również okoliczność, że jej uprzednie dwukrotne wymierzenie organowi nie przyniosło rezultatu w postaci realizacji przez organ (którego bezczynność jest przedmiotem skargi) obowiązku wykonywania wezwań Sądu. Należy raz jeszcze podkreślić, że Organ administracji publicznej, w szczególności taki jak wojewoda, jest podmiotem w pełni profesjonalnym zatem jawne lekceważenie przez Wojewodę Dolnośląskiego obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 112 p.p.s.a. nie może rodzić negatywnych skutków dla strony, także w sferze terminów załatwiania sprawy. Sytuacja, w której wniesiona przez skarżącą skarga od wielu miesięcy nie może być rozpoznana z wyłącznej winy organu (wskutek nieterminowego przekazania skargi, odpowiedzi na skargę, pełnomocnictwa do działania w imieniu organu, lekceważenia wezwań Sądu), nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na istotne i rażące naruszenie prawa przez organ. Lekceważenie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 112 p.p.s.a. uniemożliwia skarżącej realizację konstytucyjnego prawa do sądu, który ma rozpoznać wniesioną skargę w rozsądnym terminie. Wojewoda Dolnośląski wielokrotnie zignorował wezwania Sądu, czyniąc to również obecnie mimo dwukrotnego wymierzenia grzywny, przez co niemożliwym jest procedowanie w sprawie od 9 miesięcy. Mając na względzie powyższe okoliczności, Sąd, na podstawie art. 112 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.