IV SAB/Wr 69/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi: N. Z. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wydania karty pobytu postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącej z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego.

Pismem z 9 grudnia 2024 r. N. Z. (dalej "skarżąca") wniosła skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie wydania karty pobytu. Skarżąca została wezwana o dołączenie do akt sprawy dowodu wniesienia ponaglenia do organu w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi z 14 lutego 2025 r. skarżąca oświadczyła, że ponaglenie, które wniosła w sprawie macierzystej o udzielenie jej zezwolenia na pobyt czasowy jest wystarczającym dowodem wyczerpania środków zaskarżenia w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej "ppsa", sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć jej przesłanki zarówno przedmiotowe, a więc określenie od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i podmiotowe, to jest określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Z kolei warunkami formalnymi skutecznego wniesienia skargi są: złożenie skargi od aktu objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu; wniesienie jej po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one stronie skarżącej w postępowaniu przed organem administracji oraz wniesienie skargi przez podmiot, któremu przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Ustalenie braku którejkolwiek z nich prowadzi do stwierdzenia niedopuszczalności skargi, a w konsekwencji do jej odrzucenia bez merytorycznego rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 52 § 1 ppsa, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Natomiast przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia - taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Ponadto zgodnie z art. 53 § 2b ppsa, skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z powyższych regulacji prawnych wynika, że droga sądowa jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Ponadto na gruncie art. 35 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775), dalej "kpa", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 kpa, strona ma prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w powyższym przepisie (bezczynność), bądź kiedy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Tym samym złożenie skargi na bezczynność, czy przewlekłość organu, jest możliwe dopiero po wniesieniu (odrębnego) ponaglenia z art. 37 kpa na niezałatwienie sprawy. Ponaglenie musi mieć przy tym formę podania w rozumieniu art. 63 § 1 kpa, a więc musi być wniesione pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2021 r. poz. 670, ze zm.). Stosowanie zaś do art. 37 § 3 pkt 1 i 2 kpa, ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie lub do organu prowadzącego postępowanie, jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Z akt sprawy wynika, że skarżąca, w następstwie wezwania do udokumentowania wniesienia w niniejszej sprawie ponaglenia oświadczyła, że stosowne ponaglenie złożyła w toku sprawy o udzielenie zezwolenia pobytowego i w związku z tym nie było potrzeby składania dodatkowego ponaglenia w zakresie wydania karty pobytu. Sąd stwierdził, że w aktach administracyjnych brak jest takiego ponaglenia. Przy tym i tak dokument taki miałby znaczenie jedynie przy ocenie dopuszczalności ewentualnej skargi dotyczącej bezczynności w rozpatrywaniu zezwolenia na pobyt. Sąd podkreśla przy tym, że art. 53 § 2b ppsa należy rozumieć jako samoistny warunek dopuszczalności skargi, który trzeba spełnić, aby możliwe stało się wniesienie takiego środka ochrony sądowej. Przepis ten nie ogranicza się jedynie do tego, że skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie, ani też, że taką skargę można wnieść w każdym czasie po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Dodatkowo wskazuje, jaki środek musi uprzednio zostać wyczerpany. Z przepisu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. wynika bowiem, że dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia jakiegokolwiek środka zaskarżenia, dopóty wniesienie skargi na ten akt do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2020 r., sygn. akt I FSK 495/20; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 383/20, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 1 października 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wr 732/24). Powyższe oznacza, że rozpatrywana skarga została złożona z naruszeniem trybu określonego w art. 52 § 1-2 i 53 § 2b ppsa, warunkującego merytoryczne jej rozpoznanie. Zaistniały brak o charakterze procesowym czyni skargę niedopuszczalną. Okoliczności te, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ppsa, obligowały Sąd do odrzucenia skargi. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.