IV SAB/Wr 68/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska–Ilków, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi A z siedzibą w K. na bezczynność Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w J. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w J. do załatwienia wniosku strony skarżącej z dnia 3 stycznia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w J. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w zakresie wymierzenia Dyrektorowi Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w J. grzywny; IV. zasądza od Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w J. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wnioskiem z dnia 3 stycznia 2019 r., przesłanym elektronicznie, Prezes A z siedzibą w K. zwrócił się do Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w J. o udostępnienie w formie tabelarycznej następującej informacji publicznej: I. zbiorczej informacji o skargach na przebieg egzaminów państwowych na prawo jazdy w 2018 r., II. informacji o zdawalności egzaminów państwowych na prawo jazdy w 2018 r. w wariancie globalnym i "za pierwszym podejściem", III. informacji o liczbie egzaminów praktycznych w 2018 r., w których uczestniczył instruktor prowadzący szkolenie, IV. informacji o egzaminach praktycznych w 2018 r. prowadzonych pojazdem nie pozostającym w dyspozycji WORD – u. Powyższy wniosek został ponownie przesłany elektronicznie w dniu 8 stycznia 2019 r. na adres mailowy informatyka WORD – u i w tym samym dniu odczytany przez adresata. W dniu 27 stycznia 2019 r. wnioskodawca przesłał e-mail, przypominający o złożeniu wniosku o udzielenie informacji publicznej. W dniu 1 lutego 2019 r. przesłano stronie elektronicznie dane statystyczne dotyczące skarg na przebieg egzaminu praktycznego w 2018 r., dane statystyczne dotyczące zdawalności egzaminów na prawo jazdy w 2018 r., dane statystyczne dotyczące egzaminów z udziałem instruktora oraz dane statystyczne dotyczące zdawalności osób z ograniczeniami zdrowotnymi z podziałem na kody ograniczeń. W dniu 2 lutego 2019 r. wnioskodawca poinformował organ, że nie przesłano danych o dysponencie pojazdu egzaminacyjnego, o które strona wnioskowała w pkt IV wniosku. Jednocześnie strona przesłała zestawienie danych w zakresie pkt IV wniosku, sporządzone na podstawie otrzymanych informacji, z prośbą o przeanalizowanie i ustosunkowanie się do zestawienia oraz oświadczenie w kwestii nieprowadzenia egzaminów osób niepełnosprawnych pojazdami przystosowanymi do rodzaju schorzenia. W dniu 5 lutego 2019 r. organ poinformował wnioskodawcę, że dane wygenerowane z systemu przekazano w pełnej formie. W tym samym dniu wnioskodawca ponownie zwrócił się o przeanalizowanie tabel załączonych do korespondencji z dnia 2 lutego 2019 r. i przekazanie informacji zgodnie z opisem zawartym we wniosku. W dniu 1 marca 2019 r. wnioskodawca poinformował dyrektora WORD – u o nieotrzymaniu wnioskowanej informacji zgodnie z załączonym do wniosku wzorem, w zakresie pkt IV wniosku - dysponenta pojazdu egzaminacyjnego. W dniu 1 marca 2019 r. organ wskazał, że przesyła uzupełnioną w kol. 3 tabelę T2 dla kategorii B. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Dyrektora WORD-u w zakresie pkt IV wniosku, skarżący wniósł o zobowiązanie organu do niezwłocznego przesłania informacji publicznej, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w wysokości trzykrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2018 r. i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący wskazał, że nie udzielono mu pełnej i rzetelnej informacji w zakresie pkt IV wniosku, tj. informacji o egzaminach praktycznych w 2018 r. prowadzonych pojazdem nie pozostającym w dyspozycji WORD – u. Skoro informatyk WORD- u potwierdził odczytanie korespondencji w dniu 8 stycznia 2019 r., to ustawowy termin udostępnienia informacji publicznej upłynął w dniu 22 stycznia 2019 r. Natomiast organ w dniu 1 lutego 2019 r. przesłał jedynie część wnioskowanej informacji, tj. tylko w zakresie pkt I, II i III wniosku. W odpowiedzi na prośbę o rzetelną weryfikację przesłanych danych strona otrzymała w dniu 5 lutego 2019 r. jedynie e-maila o zdawkowej treści. Również w dniu 1 marca 2019 r. strona otrzymała kolejnego e-maila o zdawkowej treści, a w tabeli T2 organ przedstawił niezgodną ze stanem rzeczywistym 100 % zdawalność egzaminów praktycznych dla kategorii B. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, ponieważ udzielona w dniu 1 lutego 2019 r. odpowiedź była kompleksowa i zawierała wszystkie żądane informacje. Poinformowano stronę, że łączna liczba egzaminów prowadzonych pojazdem OSK wynosiła 1864, a liczba pozytywnych egzaminów prowadzonych pojazdem OSK wynosiła 1178. Poinformowano stronę o liczbie egzaminów w samochodzie ze sprzęgłem sterowanym ręcznie, ze sprzęgłem automatycznym oraz z ręcznie sterowanym hamulcem roboczym. W piśmie procesowym z dnia 23 kwietnia 2019 r. strona skarżąca zarzuciła, że niepełną informację publiczną, bez tabel T1 i T2 z pkt IV wniosku, zawierającą niekompatybilne i błędne dane liczbowe przesłano dopiero 1 lutego 2019 r. Żadna z korespondencji otrzymanych dnia 1 lutego 2019 r. i 1 marca 2019 r. nie zawiera odpowiedzi na pkt IV wniosku, prezentowanej w sposób i formie określonych we wniosku. Odpowiedzi te nie zawierają informacji o liczbach egzaminów i tytułach prawnych do dysponowania pojazdem, którym prowadzono egzaminy osób z kodami ograniczeń. W odpowiedzi z 1 marca 2019 r. informatyk zmienił tylko jedną wartość w tabeli T2, tj. liczbę 1178 zastąpił liczbą 1864. Zmiana ta skutkuje niezgodną ze stanem faktycznym100 % zdawalnością egzaminów praktycznych dla kategorii B, prowadzonych pojazdami OSK. Jednocześnie w innej tabeli wskazano: liczba egzaminów prowadzonych pojazdem OSK – 1864, liczba wyników pozytywnych egzaminów prowadzonych pojazdem OSK. Tak więc prawdopodobna zdawalność wynosi 63,2 %. Świadczy to o braku elementarnej staranności i dbałości o rzetelność danych statystycznych. Ignorowane są również prośby o weryfikację danych przedstawionych przez stronę i potwierdzenie ich poprawności. W piśmie procesowym z dnia 10 czerwca 2019 r. organ poinformował, że w dniu 13 maja 2019 r. przesłał tabele z informacjami, które spełniają oczekiwania strony skarżącej. W piśmie procesowym z dnia 7 lipca 2019 r. strona skarżąca potwierdziła, że po konsultacjach telefonicznych informatyk WORD- u dopiero w dniu 14 maja 2019 r. przesłał informację publiczną w zakresie pkt IV, zawierającą rzetelne i kompatybilne dane liczbowe, a więc z opóźnieniem 111 dni. Dyrektor WORD – u nagminnie uchybia terminom ustawowym, co miało miejsce również w latach 2013 – 2018. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności po myśli art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 p.p.s.a. W odmiennej sytuacji, tj. gdy już w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała, wówczas skargę należy oddalić. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej – Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm., dalej u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że żądana przez stronę skarżącą informacja stanowi informację publiczną. Skoro bowiem jednym z celów, dla których został powołany WORD jest przeprowadzanie egzaminów sprawdzających kwalifikacje osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, to tym samym informacje związane z przeprowadzaniem tych egzaminów i ich przebiegiem (dysponent pojazdu egzaminacyjnego, udział instruktora w egzaminie, zdawalność egzaminów) oraz skargami na przebieg egzaminów, stanowią informację publiczną. Nie jest też sporne, że Dyrektor WORD - u zobowiązany jest do udzielania informacji publicznej jako podmiot wykonujący zadania publiczne. Kwestią sporną była natomiast zupełność udzielonej informacji publicznej. Strona skarżąca zarzuciła bowiem, że nie otrzymała informacji żądanej w pkt IV wniosku w formie tabel T1 i T2, dotyczących wyników egzaminów prowadzonych pojazdami nie będących w dyspozycji WORD – u, w tym wymagających dostosowania do niepełnosprawności osób zdających. W rozpatrywanej sprawie Sąd zobowiązany jest do oceny, czy w dniu wydania wyroku organ nadal pozostawał w bezczynności załatwienia wniosku strony skarżącej o udzielenie informacji publicznej. Jak wynika z akt sprawy, po wniesieniu skargi do WSA w dniu 20 marca 2019 r., organ ostatecznie e - mailem z dnia 14 maja 2019 r. przesłał stronie skarżącej informację w zakresie pkt IV wniosku, zawierającą według strony skarżącej rzetelne i kompatybilne dane liczbowe. Stwierdzić zatem należało, że w sytuacji, gdy - tak jak w niniejszej sprawie - zarzucany stan bezczynności ustał po dniu wniesienia skargi, ale przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez Sąd, to postępowanie sądowoadministracyjne, w części obejmującej zobowiązanie do załatwienia sprawy, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a, podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku). Umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia stronie skarżącej informacji publicznej, o którą zawnioskowała, nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku dokonania oceny charakteru stwierdzonej bezczynności przez ustalenie, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie, co wprost wynika z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Należy uznać, że organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu pkt IV wniosku, która jednak nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ nie wynikała ona z lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków, a organ swoim działaniem nie zmierzał do uniemożliwienia uzyskania przez stronę skarżącą informacji publicznej. Trzeba mieć na uwadze, że organ w dniu 1 lutego 2019 r. (tj. w dziesiątym dniu po upływie terminu do załatwienia wniosku) udzielił stronie informacji publicznej w zakresie pkt I – III wniosku, jak również w zakresie pkt IV wniosku, jednakże informacja w zakresie pkt IV zawierała dane statystyczne dotyczące zdawalności osób z ograniczeniami zdrowotnymi z podziałem na kody ograniczeń (o co strona nie wnioskowała) i nie została udzielona w postaci żądanej przez stronę skarżącą. Organ udzielał również odpowiedzi na kierowane przez stronę skarżącą zastrzeżenia co do treści udzielonej informacji publicznej, w dniu 5 lutego 2019 r. oraz w dniu 1 marca 2019 r. Następnie w dniu 13 maja 2019 r. organ przesłał informację publiczną w zakresie pkt IV w postaci żądanej przez stronę skarżącą oraz w dniu 14 maja 2019 r. poprawioną informację w zakresie pkt IV wniosku. W ocenie Sądu opóźnienie w udzieleniu informacji publicznej, wynoszące ponad 3,5 miesiąca, było wynikiem niezrozumienia obowiązków organu, wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z tych też względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt II sentencji wyroku. Ponadto Sąd oddalił skargę strony w zakresie wymierzenia organowi grzywny, ponieważ informacja publiczna została udzielona, i jak wyżej wskazano, organ swoim działaniem nie zmierzał do uniemożliwienia uzyskania przez stronę skarżącą informacji publicznej (pkt III sentencji wyroku). O należnych skarżącej kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt III sentencji wyroku (wpis od skargi 100 zł).