IV SAB/Wr 522/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi M. Ł. na bezczynność Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w przedmiocie doręczenia decyzji o wpisie do rejestru zabytków postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącej z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego.

M. Ł. (dalej "skarżąca"), pismem z 25 X 2023 r., wniosła skargę na bezczynność Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej "DWKZ") w przedmiocie doręczenia decyzji z 26 II 1980 r. o wpisie do rejestru zabytków miasta - Szklarska Poręba. W motywach skargi skarżąca podniosła, że wspomniana decyzja nie została doręczona, ponadto nie zawiera oznaczenia stron i pouczenia o trybie odwołania, natomiast zawiera błędną informację o jej ostateczności i natychmiastowej wykonalności. Z kolei błąd co do jej ostateczności powoduje, że prawa właścicieli nieruchomości zlokalizowanych m.in. w S. są bezprawnie naruszane przez organy administracji publicznej, które bezzasadnie domagają się od nich uzyskania bezprzedmiotowych pozwoleń konserwatorskich i w ten sposób pozbawiają ich ułatwień oraz uproszczeń, które przysługują na obszarach nieobjętych wpisem do rejestru zabytków. W związku z powyższym, w ocenie skarżącej, brak doręczenia decyzji stronie razem z wymaganym pouczeniem oraz wprowadzenie w błąd wszystkich zainteresowanych adresatów co do jej prawomocności jest bezczynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 VIII 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.), dalej "ppsa". W odpowiedzi na skargę DWKZ, wnosząc o jej oddalenie, wskazał, że decyzja z 26 II 1980 r. została wydana prawidłowo, tj. zgodnie z obowiązującymi w tym dniu przepisami prawa. Ponadto stanowiła ona przedmiot wielu postępowań administracyjnych, które następnie były weryfikowane przez sądy administracyjne i dotychczas nie dopatrzono się naruszenia przepisów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Przed przystąpieniem do oceny zasadności każdej skargi sąd ma obowiązek zbadać, czy przedstawiona mu sprawa należy do właściwości sądów administracyjnych, a więc czy mieści się w granicach objętych kontrolą sądową. Sąd administracyjny sprawuje bowiem sądową kontrolę działalności administracji publicznej tylko w granicach prawem określonych. Granice właściwości sądów administracyjnych oraz istota wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez te sądy, zostały określone wprost w art. 184 Konstytucji. Z przepisu tego wynika, że sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności organów administracji publicznej. Zakres sądowej kontroli sprecyzowany został w art. 3 § 2 ppsa. Zgodnie z jego treścią, kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 VI 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 VIII 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 XI 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 kpa, w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 2a i § 3, art. 4 ppsa). Z powyższego wynika zatem, że skarga na bezczynność, czy też przewlekłość organu administracji publicznej, przewidziana w art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, przysługuje tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności DWKZ w przedmiocie doręczenia decyzji z 26 II 1980 r. o wpisie do rejestru zabytków miasta - Szklarska Poręba. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela dominujące w orzecznictwie stanowisko, że czynność doręczenia stronie decyzji nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a ppsa. Nie stanowi też czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa – przepis ten odnosi się bowiem do działań materialno-technicznych organu, wywołujących określone tam skutki prawne. Czynność doręczenia ani nie przyznaje, ani nie stwierdza, ani nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków. Doręczenie wywołuje jedynie ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia określonych środków zaskarżenia. Prawidłowość doręczenia może być oceniana w toku postępowania odwoławczego. Może być też przedmiotem badania przez sąd administracyjny przy ocenie legalności danego aktu. Niewykonanie takiej czynności nie jest natomiast bezczynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ppsa. Nie podlega zatem kontroli sądowej w drodze odrębnej skargi (por. postanowienia NSA: z 6 VI 2012 r., I OSK 1194/12; z 10 II 2015 r., II OSK 171/15; z 9 IV 2015 r., II GSK 397/15; z 28 VIII 2019 r., II OSK 2269/19 - CBOSA). W ocenie Sądu, skarga - jako niedopuszczalna - podlega odrzuceniu, albowiem doręczenie decyzji jest czynnością materialno-techniczną, która nie przyznaje, ani nie stwierdza uprawnienia lub obowiązku. W konsekwencji zatem, uznać należy, że niewykonanie takiej czynności nie jest bezczynnością, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ppsa i nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Skoro czynność doręczenia decyzji przez organ nie mieści się w zakresie aktów i czynności, o których mowa w przywołanym art. 3 ppsa, należy uznać, że skarga na bezczynność DWKZ w kwestii doręczenia decyzji z 26 II 1980 r. o wpisie do rejestru zabytków Szklarskiej Poręby, nie podlega kognicji sądu administracyjnego, co skutkuje jej odrzuceniem. Okoliczności te obligowały Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt. 1 i 6 ppsa. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi postanowiono stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.