IV SAB/Wr 395/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie: Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2022 r. w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. B. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 7 lutego 2022 r. I. stwierdza, że Wójt Gminy K. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej z dnia 7 lutego 2022 r., a bezczynność ta nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy K. do załatwienia sprawy z wniosku, o którym mowa w punkcie I wyroku; III. zasądza od Wójta Gminy K. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

B. B. (dalej: wnioskodawczyni, strona, skarżąca), wnioskiem z dnia 7 lutego 2022 r., złożonym droga elektroniczną, wystąpiła do Urzędu Gminy K. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: - dokumentów zawierających informacje o wysokości otrzymanych dotacji na zadania własne i zlecone gminy w zakresie świadczenia opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych w latach 2018 -2021; - dokumentów zawierających informacje o wysokości udzielonego dofinansowania do programów zdrowotnych i programów polityki zdrowotnej dotyczących profilaktyki chorób (wraz z ich wskazaniem) w latach 2018-2021; - dokumentów zawierających ocenę efektów programów polityki zdrowotnej wynikających z rozpoznanych potrzeb zdrowotnych i stanu zdrowia mieszkańców gminy w latach 2018 - 2021; - potwierdzenia/pism urzędowych będących świadectwem podejmowanych działań wynikających z rozeznanych potrzeb zdrowotnych i stanu zdrowia mieszkańców gminy w latach 2018 – 2021. Powołując się na art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2020 r., poz. 2176, dalej: u.d.i.p.) strona wniosła o przesłanie tych informacji drogą elektroniczną na podany we wniosku adres mailowy. Pismem z dnia 7 marca 2022 r. (z odnotowanym wpływem do organu w dniu 11 marca 2022 r.) wnioskodawczyni wniosła do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Wójta Gminy K. w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 7 lutego 2022 r. W treści skargi strona podniosła, że termin udostępnienia objętej wnioskiem informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo przekroczenia tego terminu podmiot zobowiązany (do którego skierowano wniosek) nie udzielił jakiejkolwiek informacji. Skarżąca zwróciła uwagę, że w sprawie, podmiot zobowiązany nie skorzystał z możliwości przedłużenia terminu udostępnienia informacji publicznej, co zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jest dopuszczalne pod rygorem zawiadomienia wnioskodawcy (w terminie 14 dni od złożenia wniosku) o powodach opóźnienia wraz ze wskazaniem terminu udzielenia informacji publicznej (nie dłuższego niż 2 miesiące od złożenia wniosku). Skarżąca zaakcentowała nadto, że podmiot zobowiązany: - nie zawiadomił wnioskodawcy o braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem z uwagi na niedysponowanie odpowiednimi środkami technicznymi; - nie wskazał na konieczność uiszczenia opłaty na poczet kosztów związanych z udostępnieniem informacji (związanych z przekształceniem w formę wskazaną we wniosku lub też wynikających z wnioskowanego sposobu przekazania) oraz nie wskazał zaleceń zmiany wniosku co do sposobu lub formy przekazania informacji publicznej, przez co należy twierdzić, że okoliczności te nie wystąpiły. Konstatując stwierdziła, że pozostawienie wniosku o udzielenie informacji publicznej bez odpowiedzi jednoznacznie wskazuje na bezczynność organu, co uzasadnia zarzut naruszenia: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek z dnia 7 lutego 2022 r.; 2) art. 10 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez pozostawienie wniosku bez odpowiedzi, przy niewydaniu decyzji odmownej oraz przy braku powiadomienia o okolicznościach wskazujących na niemożliwość udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem. Na tle tych zarzutów oraz powołanej na ich uzasadnienie argumentacji skarżąca wniosła o: 1) o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej; 2) przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w skardze; 3) zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; 4) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Zwrócił uwagę, że rozpatrzenie wniosku złożonego drogą elektroniczną wymagało sprawdzenia oraz wyszukania informacji i żądanych dokumentów przez kilka komórek organizacyjnych Urzędu Gminy K. Po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających i ustaleniu zakresu informacji publicznej rozpatrzono wniosek strony w ten sposób, że udzielono informacji publicznej pismem z dnia 14 marca 2022 r. Pismo to zostało wysłane stronie drogą elektroniczną wraz z żądaną dokumentacją. W ocenie organu, w związku z tym, że informacja publiczna została udzielona, organ nie pozostaje bezczynny, wobec czego skarga jest bezzasadna. W piśmie z dnia 5 maja 2022 r., będącym repliką na odpowiedź na skargę, strona oświadczyła, że udzielona przez organ już po wniesieniu skargi odpowiedź na wniosek jest niepełna, albowiem organ nie udostępnił stronie dokumentów zawierających ocenę efektów programów polityki zdrowotnej wynikających z rozpoznanych potrzeb zdrowotnych i stanu zdrowia mieszkańców gminy w latach 2018 – 2021 r. podając jedynie, że nie posiada programu polityki zdrowotnej. W ocenie strony, nie sposób uznać, że gmina nie posiada dokumentów w zakresie oceny efektów programów polityki zdrowotnej, skoro obowiązek ich sporządzania i przekazywania nakłada ustawa. W tym kontekście skarżąca wskazała na art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym, w myśl którego, jednostki samorządu terytorialnego przekazują właściwemu wojewodzie, do dnia 31 marca każdego roku, roczną informację o zrealizowanych lub podjętych w ubiegłym roku zadaniach z zakresu zdrowia publicznego. Skarżąca zwróciła uwagę, że kwestie te reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie rocznej informacji o zrealizowanych lub podjętych zadaniach z zakresu zdrowia publicznego. Wskazując na tę argumentację skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do udzielenia pełnej odpowiedzi na wniosek z dnia 7 lutego 2022 r. oraz o ustalenie bezczynności organu oraz charakteru tej bezczynności. Zwróciła uwagę, ze udzielenie przez organ odpowiedzi na wniosek po wniesieniu skargi nie dezaktualizuje kompetencji sądu z art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.). W piśmie z dnia 23 maja 2022 r. organ ponownie podniósł, że nie posiada programu polityki zdrowotnej, a w konsekwencji, nie posiada dokumentów zawierających ocenę efektów programów polityki zdrowotnej oraz że nie uczestniczył we sprawozdawczości w tym zakresie. Wskazał, że z otrzymanego od Wojewody D. pisma kierowanego do wszystkich jednostek samorządu terytorialnego województwa d. (którego kserokopię organ dołączył do akt sądowych sprawy) w przedmiocie sprawozdawczości z realizacji programów zdrowotnych z zakresu zdrowia publicznego wynika, że konsekwencją niewykonania przez organ obowiązku informacyjnego jest uniemożliwienie uczestnictwa samorządu terytorialnego w działaniach sprawozdawczych z realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga co do zasady zasługiwała na uwzględnienie. W sprawie za okoliczność niesporną uznać należy to, że wnioskiem z dnia 7 lutego 2022 r., złożonym drogą elektroniczną, strona skarżąca wystąpiła do Urzędu Gminy K. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1) dokumentów zawierających informacje o wysokości otrzymanych dotacji na zadania własne i zlecone gminy w zakresie świadczenia opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych w latach 2018 -2021; 2) dokumentów zawierających informacje o wysokości udzielonego dofinansowania do programów zdrowotnych i programów polityki zdrowotnej dotyczących profilaktyki chorób (wraz z ich wskazaniem) w latach 2018-2021; 3) dokumentów zawierających ocenę efektów programów polityki zdrowotnej wynikających z rozpoznanych potrzeb zdrowotnych i stanu zdrowia mieszkańców gminy w latach 2018 - 2021; 4) potwierdzenia/pism urzędowych będących świadectwem podejmowanych działań wynikających z rozeznanych potrzeb zdrowotnych i stanu zdrowia mieszkańców gminy w latach 2018 – 2021. Jako okoliczność niesporną należy również przyjąć to, że po przeprowadzeniu przez organ czynności wyjaśniających na skutek wniesionej przez stronę skargi na bezczynność Wójta Gminy K. w rozpoznaniu tego wniosku, organ pismem z dnia 14 marca 2022 r., wysłanym drogą elektroniczną udzielił stronie odpowiedzi na wniosek. Z treści pisma procesowego strony z dnia 5 maja 2022 r. wynika, że strona nie zaprzecza iż otrzymała odpowiedź organu na wniosku (co nastąpiło już po skardze), niemniej uważa, że organ w sposób nieuprawniony odmówił jej udostępnienia dokumentów zawierających ocenę efektów programów polityki zdrowotnej wynikających z rozpoznanych potrzeb zdrowotnych i stanu zdrowia mieszkańców gminy w latach 2018 – 2021. Z tych powodów, spór przed Sądem na dzień orzekania dotyczy w istocie oceny odnośnie do tego, czy organ w pełni wywiązał się z obowiązku udzielenia informacji publicznej na wniosek. Porządkująco należy stwierdzić, że ustawa o dostępie informacji, znajdująca zastosowanie w przedmiotowej sprawie i stanowiąca rozwinięcie konstytucyjnego prawa do informacji publicznej określonego w art. 61, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Dodać należy, iż w orzecznictwie sądowym za informację publiczną uznaje się każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne, a także inne podmioty sprawujące funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Charakter informacji publicznej mają również informacje niewytworzone przez wskazane podmioty, lecz do nich się odnoszące. Informację publiczną stanowi zatem treść wszelkiego rodzaju dokumentów nie tylko bezpośrednio zredagowanych i wytworzonych przez wskazany podmiot. Przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej zawiera przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p., w którym znalazły się m.in. informacje o danych publicznych w tym treść i postać dokumentów urzędowych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji w świetle u.d.i.p. są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Należy w tym miejscu wskazać, że u.d.i.p. przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. Wskazać należy, że na gruncie przepisów u.d.i.p. brak jest jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udzielenie informacji publicznej, poza utrwaleniem go w formie pisemnej. Przy czym za wniosek pisemny uznaje się również zapytanie przesłane pocztą elektroniczną. Jedyne czego należy wymagać dotyczy tego, by wniosek nie był anonimowy. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). W sytuacji powiadomienia wnioskodawcy w terminie 14 dni od złożenia wniosku o wysokości opłaty związanej z udostępnieniem informacji, udostępnienie następuje w terminie 14 dni od powiadomienia (art. 15 ust. 2 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto, organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu. W świetle przytoczonych przepisów u.d.i.p. stwierdzić należy, iż na gruncie u.d.i.p. generalnie bezczynność organu ma miejsce, gdy organ - będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej - nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w terminie 14 dni w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), nie informuje o wydłużeniu terminu do rozpoznania wniosku, nie wzywa do wykazania istotności udostępnienia żądanej informacji dla interesu publicznego w przypadku uznania żądanej informacji za informację przetworzoną, nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia lub umorzeniu (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że nie jest w posiadaniu informacji, że informacja dostępna jest na BIP lub że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). W sprawie nie jest kwestionowane, że objęta wnioskiem z dnia 7 lutego 2022 r. informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. oraz że organ do którego skarżąca skierowała wniosek jest organem zobowiązanym w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. W ocenie Sądu, okoliczność że organ udzielił odpowiedzi stronie na wniosek już po wniesieniu skargi uzasadniała przyjęcie, że w sprawie wystąpił stan bezczynności w udzieleniu informacji publicznej na wniosek, albowiem strona nie otrzymała odpowiedzi na ten wniosek w wymaganym przez ustawę terminie 14 dni, przy braku otrzymania informacji od organu o przedłużeniu tego terminu. Dodatkowo trzeba podnieść, że z pisma strony z dnia 5 maja 2022 r. zredagowanego już po otrzymaniu przez nią odpowiedzi na wniosek wynika, że skarżąca nie zgadza się co do wskazanych przez organ powodów uniemożliwiających realizację jej wniosku w pełnym zakresie Jak już wspomniano na wstępie, wobec treści pisma organu z dnia 14 marca 2022 r., będącego reakcją na jej wniosek z dnia 7 lutego 2022 r., niesporne jest, że organ udzielił stronie informacji publicznej w zakresie: - dokumentów zawierających informacje o wysokości otrzymanych dotacji na zadania własne i zlecone gminy w zakresie świadczenia opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych w latach 2018 -2021; - dokumentów zawierających informacje o wysokości udzielonego dofinansowania do programów zdrowotnych i programów polityki zdrowotnej dotyczących profilaktyki chorób (wraz z ich wskazaniem) w latach 2018-2021; - potwierdzenia/pism urzędowych będących świadectwem podejmowanych działań wynikających z rozeznanych potrzeb zdrowotnych i stanu zdrowia mieszkańców gminy w latach 2018 – 2021. Wobec stanowiska strony wyrażonego w piśmie procesowym z dnia 5 maja 2022 r. stwierdzić należało, że na dzień orzekania, skarżąca podtrzymuje swoje stanowisko w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia jej - dokumentów zawierających ocenę efektów programów polityki zdrowotnej wynikających z rozpoznanych potrzeb zdrowotnych i stanu zdrowia mieszkańców gminy w latach 2018 – 2021. Kwestionując przedstawione w piśmie z dnia 14 marca 2022 r., stanowisko organu informujące, że Gmina K. nie posiada programu polityki zdrowotnej strona podnosi, że obowiązek prowadzenia wspomnianej dokumentacji przez organ wynika z treści art. 12 ust. 2 ustawy Stanowiska strony w tym względzie Sąd nie podziela. Zdaniem Sądu udzieloną przez organ w piśmie z dnia 14 marca 2022 r. odpowiedź na żądanie udostępnienia dokumentów zawierających ocenę efektów programów polityki zdrowotnej wynikających z rozpoznanych potrzeb zdrowotnych i stanu zdrowia mieszkańców gminy w latach 2018 – 2021 uznać należy za prawidłową realizację obowiązku, jaki na adresata wniosku o udzielenie informacji publicznej nakłada u.d.i.p. Z treści pisma procesowego organu z dnia 23 maja 2022 r., jakie złożono do akt sądowych i zawierającego argumentację odnośnie do spornej kwestii wynika niewątpliwie, że organ nie realizuje programów polityki zdrowotnej i nie uczestniczył w sprawozdawczości z realizacji tych programów. W konsekwencji, nie jest w posiadaniu dokumentów, o które wystąpiła strona we wniosku, tj. dokumentów zawierających ocenę efektów programów polityki zdrowotnej wynikających z rozpoznanych potrzeb zdrowotnych i stanu zdrowia mieszkańców gminy w latach 2018 – 2021. Z tych powodów, odpowiedź jakiej organ udzielił stronie w piśmie z dnia 14 marca 2022 r. Sąd ocenił za wyczerpującą realizację tegoż wniosku. Organowi nie można postawić zarzutu bezpodstawnej odmowy udostępnienia spornych dokumentów, skoro wedle zapewnień organu, nie posiada takiej dokumentacji z uwagi na brak uczestnictwa w realizuje programów polityki zdrowotnej. Kierując się przedstawioną argumentacją Sąd działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku strony z dnia 7 lutego 2022 r., a zatem również w zakresie objętego sporem żądania wniosku odnośnie do udostępnienia dokumentów zawierających ocenę efektów programów polityki zdrowotnej wynikających z rozpoznanych potrzeb zdrowotnych i stanu zdrowia mieszkańców gminy w latach 2018 – 2021. Zgodne z przepisami u.d.i.p. załatwienie wniosku przed rozpoznaniem skargi nie zwalniało Sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego rodzaju skargi. W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł, że organ dopuścił się bezczynności, albowiem udzielenie odpowiedzi na ww. wniosek nastąpiło w dniu dopiero w dniu 14 marca 2022 r. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por.: wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. "Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne" - takie stanowisko, akceptowane w pełni przez Sąd, wyrażono w doktrynie (B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Reasumując powyższe, Sąd ocenił, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W niniejszej sprawie nie zachodził jednak przypadek oczywistego lekceważenia wniosku skarżącej i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Jak wynika z odpowiedzi na skargę, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego już po odnotowaniu wpływu skargi na bezczynność organu w sprawie, organ udzielił stronie odpowiedzi na złożony przez nią (drogą elektroniczną) wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Bezczynność organu w zakresie reakcji na wniosek w ramach ustawowego terminu z u.d.i.p. nie wynikała zatem ze złej woli organu. O kosztach postepowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.