IV SAB/Wr 361/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 marca 2021 r. sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. oddala skargę w całości; II. przyznaje r. pr. K.T.kwotę 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym 23 % VAT, od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W.– tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym .

Wnioskiem z dnia 13 lipca 2020 r. (z odnotowanym wpływem do organu w dniu 15 lipca 2020 r.) skarżący R. S. (dalej: skarżący, wnioskodawca) zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego w Złotoryi o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w roku 2016 i zarejestrowanych w repertorium C, pod symbolem 325. W treści wniosku skarżący powołał się na art. 61 Konstytucji RP oraz wskazał, że żądane informacje mogą być zapisane na płycie CD/DVD. W odpowiedzi na ten wniosek, Prezes Sądu Rejonowego w Złotoryi pismem z dnia 29 lipca 2020 r. poinformował wnioskodawcę, że w Sądzie Rejonowym w Złotoryi w repertorium "C", pod symbolem 325 odnotowano dziesięć spraw: I C 1614/14, I C 1658/14, I C 1735/14, I C 1775/14, I C 25/15, I C 44/15, I C 241/15, I C 254/15, I C 288/15 i I C 366/15, w których w 2016 r. wydano wyrok wraz z uzasadnieniem. Wskazał, że wymienione sprawy (wyrok wraz z uzasadnieniem) są dostępne w Portalu Orzeczeń. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Złotoryi w udostępnieniu informacji publicznej skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udostepnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia 13 lipca 2020 r.; o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kwoty 5.000 zł, zgodnie z art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oraz, o zasadzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów wysyłanej korespondencji oraz kosztów rozmów telefonicznych z pełnomocnikiem. Skarżący zgłosił również wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu zarzutów skargi skarżący podniósł, że organ nie udostępnił mu informacji publicznej zgodnie z wnioskiem, albowiem w treści wniosku z dnia 13 lipca 2020 r. skarżący wniósł o udostępnienie mu informacji publicznej w postaci kopii wyroków wraz z uzasadnieniami, ewentualnie, o ich zapis na płycie CD/DVD. Nadto dodał, że na dzień złożenia wniosku, w BIP były udostępnione dwa orzeczenia, a pozostałe osiem orzeczeń zostało udostępnionych w BIP w dniu 27 lipca 2020 r. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego w Złotoryi wniósł o oddalenie skargi. Podniósł, że pismem z dnia 29 lipca 2020 r. poinformowano wnioskodawcę ile spraw i o jakich sygnaturach akt spełnia kryteria jego żądania, a także udzielono mu informacji, że wszystkie te sprawy są dostępne w portalu orzeczeń. Zwrócił uwagę, że opublikowanie informacji publicznej w portalu orzeczeń (BIP) jest dopuszczalną formą udzielenia informacji. Skonstatował, że udzielenie informacji publicznej w sprawie nastąpiło zatem w wymaganym terminie i w prawnie dopuszczalnej formie. Wyznaczony pełnomocnik z urzędu w piśmie z dnia 12 marca 2021 r. podtrzymał argumentację skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zasadność wywiedzionej w sprawie skargi na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Złotoryi w rozpoznaniu wniosku z dnia13 lipca 2020 r. skarżący opiera na zarzucie, że organ nie udostępnił mu zadanej informacji publicznej w sposób i w formie wskazanym we wniosku. W punkcie wyjścia do dalszych rozważań należy wskazać, że informacja publiczna udzielana jest na zasadach i w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176, dalej: u.d.i.p.). Ustawa ta w sposób kompleksowy reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej. W tym także, różne sposoby jej udostępniania, którą to materię reguluje art. 7 ust. 1 u.d.i.p. Jednym ze sposobów udostępniania informacji publicznej jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek, o czym stanowi art. 10 u.d.i.p. Termin załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 dni od dnia doręczenia adresatowi wniosku. Tytułem uwag ogólnych podnieść też trzeba, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej rolą sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot do którego zwrócił się skarżący był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić danemu podmiotowi bezczynność. W rozpoznawanej sprawie za okoliczność bezsporną uznać należy kwestię tego, że adresatem wniosku strona skarżąca uczyniła podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są organy władzy publicznej. Prezes sądu rejonowego jest organem sądu (art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych – Dz. U. z 2020 r. poz. 365) Do kompetencji prezesa sądu należy kierowanie sądem i reprezentowanie sądu na zewnątrz, z wyjątkiem spraw należących do kompetencji dyrektora sądu (art. 22 § 1 pkt 1 tej ustawy). Nie jest również kwestionowane to, że wniosek strony z dnia 13 lipca 2020 r. dotyczył informacji publicznej. W art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) tiret trzecie ustawodawca wprost wskazał, że treść orzeczeń sądów powszechnych stanowi informację publiczną. Bezczynność na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176, dalej: u.d.i.p.), polega na tym, że organ lub inny podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji nie podejmuje tej czynności, ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania. Jedynie w przypadkach, gdy żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, bądź nie znajduje się w posiadaniu organu, czy też jej udostępnienie regulują przepisy szczególne, załatwienie sprawy może nastąpić poprzez pisemne poinformowanie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji. Dalej należy dostrzec, że treść art. 7 ust. 1 u.d.i.p. reguluje sposoby dostępu do informacji publicznej. Zgodnie z tym przepisem, udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: 1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8; 2) udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11; 3) wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia; 4) udostępniania w centralnym repozytorium. Trzeba zauważyć, że tryb wnioskowy udzielania informacji publicznej ustawodawca zawarł w treści art. 10 ust. 1 u.d.i.p. W myśl tego przepisu, informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Należy zaakcentować, że na tle wykładni art. 10 ust. 1 u.d.i.p. zapadło szereg orzeczeń sądowych, w których jednoznacznie przyjęto, że informacja, która została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej przez organ administracji publicznej nie podlega udostępnieniu w trybie wnioskowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2019 r., sygn. akt I OSK 3886/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 lipca 2020 r., sygn. akt IV SAB/Wr 189/20; dostępne na stronie - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, podobnie jak wszystkie pozostałe wyroki powołane w uzasadnieniu). Tego rodzaju pogląd wynika z językowej wykładni przepisu art. 10 ust. 1 u.d.i.p., sam zaś przepis jest jasny w swym brzmieniu. Sąd podziela stanowisko judykatury w tym zakresie i stwierdza, że adresat wniosku zwolniony jest z obowiązku udostępnienia informacji, jeżeli została ona ujawniona w BIP lub w centralnym repozytorium. W tej sytuacji, w przypadku złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, powinnością podmiotu zobowiązanego jest jedynie zawiadomienie wnioskodawcy o braku możliwości zastosowania trybu wnioskowego w związku z ujawnieniem żądanej informacji w BIP (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 sierpnia 2020 r., sygn. akt IV SAB/Wr 187/20). Z sytuacją zamieszczenia żądanej informacji w BIP mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Wnioskiem z dnia 13 lipca 2020 r. skarżący zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego w Złotoryi o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w roku 2016 i zarejestrowanych w repertorium C, pod symbolem 325. Zaznaczył, że żądane informacje mogą być zapisane na płycie CD/DVD. Pismem z dnia 29 lipca 2020 r. poinformowano wnioskodawcę ile spraw i o jakich sygnaturach akt spełnia kryteria jego żądania, a także udzielono mu informacji, że wszystkie te sprawy są dostępne w Portalu Orzeczeń. Przytoczone okoliczności faktyczne pozwalają stwierdzić, że na dzień wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności w związku z wnioskiem strony z dnia 13 lipca 2020 r. W ocenie Sądu, sposób załatwienia wniosku skarżącego poprzez odesłanie go do Portalu Orzeczeń tego Sądu, w którym upubliczniono również wyroki objęte żądaniem wniosku, przybrało w pełni dopuszczalną postać udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 lutego 2021 r., sygn. akt II SAB/Gd 88/20). Warto w tym miejscu dodać, że Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Złotoryi stanowi część (tzw. zakładkę) Biuletynu Informacji Publicznej, albowiem Biuletyn ten w odpowiednim miejscu zawiera odesłanie do Portalu Orzeczeń Sądu Rejonowego w Złotoryi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 września 2020 r., sygn. akt II SAB/Rz 25/20). Sąd z urzędu dostrzega, że wprawdzie w udzielonej stronie odpowiedzi na wniosek brak jest precyzyjnego określenia, że chodzi o Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Złotoryi, jak również, brak podania adresu tej strony, niemniej jednak, okoliczność ta, zdaniem Sądu, nie mogła stanowić dostatecznego argumentu dla uznania, że wniosek strony nie został rozpoznany przez organ, a w konsekwencji, że Prezes Sądu Rejonowego w Złotoryi pozostaje w bezczynności. W rozpoznawanej sprawie organ udzieli stronie odpowiedzi na wniosek w terminie 14 dni, ustalając sprawy o interesującym skarżącego zakresie, podając ich sygnatury i odsyłając do publikatora. W świetle okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy nie może z kolei budzić wątpliwości, że w skierowanym do strony piśmie organu z dnia 29 lipca 2020 r. chodzi o Portal Orzeczeń tego właśnie Sądu. Stąd, udzieloną stronie informację, że orzeczenia zostały zamieszczone w Portalu Orzeczeń Sąd uznał za wystarczającą. W nawiązaniu do podniesionego w skardze zarzutu, że w sprawie organ nie zrealizował żądania strony w sposób i w formie wskazany we wniosku należy stwierdzić, że podmiot zobowiązany nie ma obowiązku udostępniania informacji publicznej w formie i w sposób wskazany we wniosku, jeśli taka informacja znajduje się w BIP, zaś zakres żądania sformułowanego we wniosku i zakres informacji znajdujący się w BIP pozwala na stwierdzenie, że są one identyczne Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 lipca 2020 r., sygn. akt IV SAB/Wr 189/20 oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt I OSK 416/08, że w przypadku informacji udostępnionej w BIP na dysponencie tej informacji nie spoczywa obowiązek dokonywania wydruków z Biuletynu i przesyłania ich żądającemu informacji. Odnosząc się końcowo do podniesionego w skardze zarzutu, że na dzień składania wniosku tylko dwa orzeczenia były udostępnione w BIP, a pozostałe osiem orzeczeń udostępniono w BIP dopiero w dniu 27 lipca 2020 r. należy wyjaśnić, że skarżący nie kwestionuje faktu publikacji wszystkich, wskazanych w piśmie organu z dnia 29 lipca 2020 r, orzeczeń w BIP na dzień udzielenia mu odpowiedzi na wniosek, jak również, możliwości zapoznania się z nimi. Stąd też, zarzut skargi w tym zakresie nie miał wpływu na wynik sprawy. W podsumowaniu należy stwierdzić, że działanie podmiotu zobowiązanego w reakcji na żądanie udostępnienia informacji publicznej stanowi - w ocenie Sądu- prawidłową i terminową realizację obowiązku wynikającego z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie można tym samym pod adresem organu wyartykułować zarzutu bezczynności, bowiem przyjęty przez niego tryb procedowania w odniesieniu do danych objętych złożonym wnioskiem ocenić należy jako właściwy. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. wniesioną w sprawie skargę w całości oddalił, o czym orzekł jak w punkcie I wyroku. Wynagrodzenie radcy prawnemu, przydzielonemu skarżącemu z urzędu, przyznano mając na względzie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 2, § 4 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 68).