IV SAB/Wr 293/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi J.G. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...]w N. w przedmiocie sprostowania świadectwa szkolnego postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia 22 maja 2020 r. skarżąca wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w N. podnosząc, że jej liczne wnioski, zastrzeżenia i skargi na nauczycieli szkoły, do której uczęszczał jej syn K. pozostały bez rozstrzygnięcia, naruszając prawa rodzica i ucznia. Skarżąca podniosła, że udzielane przez dyrektora szkoły odpowiedzi na zgłaszane przez nią zastrzeżenia miały charakter pozorujący prowadzenie sprawy, nie skutkowały wydaniem merytorycznych decyzji, a niedopuszczalne czynności i uchybienia pozostały "bez sprostowania i usunięcia". W ramach argumentacji skarżąca podniosła również m.in., że pomimo złożenia wniosku, a następnie ponaglenia nie otrzymała sprostowanego świadectwa ukończenia szkoły podstawowej przez jej syna K. Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 29 czerwca 2020 r. skarga ta została zarejestrowana (pod sygn. akt IV SAB/Wr 216/20) jako skarga na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w N. w przedmiocie rozpoznania skarg, zastrzeżeń i wniosków na działalność pracowników szkoły. Zarządzeniem z dnia 2 września 2020 r., ze skargi wyłączono do odrębnego postępowania skargę J. G. w zakresie bezczynności Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w N. w przedmiocie sprostowania świadectwa ukończenia szkoły podstawowej w roku szkolnym 2018/2019 przez K. G. Kolejnym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV, z dnia 4 września 2020 r., wyłączona do odrębnego postępowania skarga strony została zarejestrowana pod sygn. akt IV SAB/Wr 293/20 jako skarga na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w N. w przedmiocie sprostowania świadectwa szkolnego. W odpowiedzi na tę skargę organ podniósł, że podtrzymuje w całości argumentację przedstawioną w odpowiedzi na skargę w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wr 216/20 oraz wniósł o odrzucenie skargi, a z ostrożności procesowej – także o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ podniósł, że skarga jest niedopuszczalna albowiem strona nie wyczerpała środków zaskarżenia, nadto, nie wykazała interesu prawnego. Organ wyraził również przekonanie, że skarga strony z dnia 22 maja 2020 r. nie zawierała zarzutu bezczynności organu w zakresie sprostowania świadectwa szkolnego stąd, postanowienie Sądu z dnia 2 września 2020 r. o odrzuceniu skargi w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wr 216/20 należało, zdaniem organu, uznać za odnoszące się do całości zarzutów podniesionych przez stronę w skardze z dnia 22 maja 2020 r. W ramach argumentacji na poparcie wniosku o oddalenie skargi organ wskazał m.in. że świadectwo K. G. za rok szkolny 2018/2019 stanowiło świadectwo ukończenia szkoły podstawowej, a nie świadectwo promocyjne do kolejnej klasy, a co za tym idzie, niemożliwe było jego sprostowanie po myśli art. 20 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 kwietnia 2018 r. w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków szkolnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 939). Konstatując organ wywiódł, że nie mógł zatem dopuścić się bezczynności w sprostowaniu tego świadectwa. Wskazał, że skarżąca żądała uzupełnienia świadectwa ukończenia szkoły podstawowej przez jej syna K. poprzez umieszczenie wpisu na tym świadectwie osiągnięć syna w gminnych konkursach, poprzez sprostowanie oceny z zachowania z bardzo dobrej na wzorową oraz w zakresie oceny z języka angielskiego. Pismem z dnia 12 lipca 2019 r. organ poinformował stronę, że zostanie dokonana wymiana świadectwa szkolnego, jednakże z powodu nieistotnej oczywistej omyłki pisarskiej, polegającej na braku wpisu o uczęszczaniu syna skarżącej na lekcje "WDŻ". Organ odmówił zatem sprostowania świadectwa w zakresie żądanym prze stronę. Podkreślił, że skarżąca została poinformowana o poprawieniu świadectwa szkolnego i procedurze jego wymiany. Pomimo takiego pouczenia, skarżąca nie odebrała świadectwa. W piśmie tym organ odmówił sprostowania świadectwa syna w zakresie oceny z zachowania oraz oceny z języka angielskiego. Wcześniej, bo w dniu 22 czerwca 2019 r., odpowiadając na mejla strony w którym skarżąca zażądała wpisu do świadectwa szkolnego osiągnięć syna w gminnych konkursach, organ odpowiedział, że w świadectwie szkolnym wpisuje się tytuł laureata lub finalisty odpowiednich konkursów i olimpiad, na które syn skarżącej nie uczęszczał. Końcowo organ stwierdził, że zarzuty skargi stanowią konsekwencję tego, że skarżąca nie została usatysfakcjonowana sposobem rozpatrzenia jej wniosków. W piśmie z dnia 23 listopada 2020 r. skarżąca zawarła polemikę ze stanowiskiem organu przedstawionym w odpowiedzi na skargę. Podniosła, że na świadectwach ukończenia szkoły podstawowej wymagane są wpisy osiągnięć i ocen z przedmiotów ucznia uzyskanych od IV klasy, a których nie było w klasie VIII, jak np. przyroda, czy muzyka. Zwróciła uwagę, że wbrew twierdzeniom organu, jej syn był nagradzany za zajęcie "II miejsca w [...]" oraz za I miejsce w konkursie powiatowym "[...]". Podniosła także, że do szczególnych osiągnięć syna należą również "wpisy z rubryki zachowania ucznia 10 punktów dodatnich, otrzymywanych za zaangażowanie na rzecz szkoły i innych osób, których to wpisów tylko w klasie ósmej syn uzyskał 10 z tego tytułu". Zarzuciła również brak decyzji w sprawie złożonych przez nią wniosków (z dnia 19 i 21 czerwca 2019 r.), skierowanych do Dyrektora i Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej w N. i dotyczących uchylenia decyzji Rady Pedagogicznej w części sklasyfikowania oceny rocznej z zachowania "bardzo dobrej" i oceny rocznej z języka angielskiego. Skonstatowała, że dyrektor szkoły "[...] oczekuje wymiany jednego świadectwa z ewidentnymi błędami i uchybieniami na drugie [...]". Podniosła nadto, że jej syn, podczas uroczystego apelu w szkole w dniu 18 czerwca 2019 r. nie tylko otrzymał świadectwo ukończenia szkoły podstawowej z ewidentnymi błędami, ale również został pozbawiony otrzymania należnego dyplomu od Burmistrza i Specjalnej Nagrody Burmistrza, wręczanej uczniom za wybitne osiągnięcia w nauce, którzy osiągnęli wzorowe lub bardzo dobre zachowanie. Podkreśliła, że Nagrodą Specjalną Burmistrza jest jednorazowe stypendium (pewna kwota pieniężna), której syn strony został bezpodstawnie pozbawiony. Wskazując na powyższe strona wniosła o: - zwrotu kosztów poniesionych na przesyłki polecone kierowane do Dyrektora Szkoły Podstawowej w N. w kwocie 84 zł; - zasądzenie na rzecz skarżącej równowartości kwoty (wraz z odsetkami od 18 czerwca 2019 r.), jaką stanowiła Nagroda Specjalna Burmistrza, przyznawana za wysokie osiągnięcia w nauce; - wezwanie Dyrektora Szkoły Podstawowej w Niemczy do złożenia wyjaśnień na okoliczność "zarzutów wskazanych w skardze od dnia 1 czerwca 2017 r. i dostarczenie do akt sprawy wydanych decyzji od dnia 1 czerwca 2017 r., ze szczególnym wskazaniem korekt, czy weryfikacji, dotyczących głównie uchybień prowadzenia dokumentacji szkolnej syna". Swoje stanowisko w sprawie organ rozwinął w piśmie z dnia 4 marca 2021 r., w którym podtrzymał dotychczasową argumentację podnosząc, że wnioski skarżącej o wymianę i sprostowanie świadectwa szkolnego zostały przez niego rozpatrzone niezwłocznie w terminie nieprzekraczającym jednego miesiąca, tj. zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. Następnie organ opisał wymianę korespondencji ze stroną wskazując m.in., że skarżąca została poinformowana o poprawieniu świadectwa szkolnego i procedurze wymiany świadectwa szkolnego, jednakże nie odebrała tego świadectwa. Organ podniósł, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że poprawione świadectwo ukończenia szkoły podstawowej przez K. G. jest w jakimkolwiek stopniu wadliwe. Wyjaśnił, że nie jest możliwe dalsze domaganie się przez stronę wydania świadectwa ukończenia szkoły podstawowej o treści jakiej żąda skarżąca, tj. z wpisem zachowania wzorowego, z wpisem – II miejsca w [...] oraz I miejsca w powiatowym konkursie "[...]", a nadto, adnotacji o aktywności społecznej syna, związanej ze zbiórką makulatury i baterii. W nawiązaniu do powyższego organ podniósł, że brak było podstaw do wystawienia synowi skarżącej oceny "wzorowej" z zachowania, a ocena "bardzo dobra" została wystawiona prawidłowo. Dalej wskazał, że osiągnięcia w konkursach dotyczyły roku szkolnego 2015/2016 i zostały wymienione w świadectwie promocyjnym z piątej do szóstej klasy. Przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 kwietnia 2018 r. w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków szkolnych nie nakazują powtórzenia wpisu tych osiągnięć w świadectwie ukończenia szkoły. Organ wskazał również (powołując się na pkt 19 załącznika nr 1 do rozporządzenia), że brak było podstaw do wpisu na świadectwie ukończenia szkoły innych aktywności syna, związanych z wolontariatem i aktywnością społeczną związaną ze zbiórką makulatury i baterii. Organ wniósł m.in. o dopuszczenie dowodu z akt sprawy o sygn. akt IV SAB/Wr 214/20 oraz o zasądzenie kosztów przesyłek pocztowych w kwocie 84 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądowa kontrola administracji publicznej, dokonywana w oparciu o kryterium legalności, obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg odpowiednio - na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Pojęcie bezczynności wiąże się z sytuacją, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa. Tym samym, w przypadku skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpoznając skargę na bezczynność, sąd kontroluje jedynie, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności, tzn. czy organ podjął określone czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania. Nie ulega wątpliwości, że o bezczynności w załatwieniu sprawy można mówić wówczas, gdy istnieje przepis zobowiązujący organ do określonego działania zaś organ tego nie czyni (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 lipca 2018 r., sygn. akt III SAB/Łd 23/17, LEX nr 2532596). Odwołując się do realiów rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że przedmiot skargi dotyczy bezczynności Dyrektora Szkoły Podstawowej do której uczęszczał syn strony w sprostowaniu świadectwa ukończenia przez niego szkoły podstawowej w roku szkolnym 2018/2019. Jak wynika z pism procesowych skarżącej oraz z akt sprawy, skarżąca domagała się od organu dokonania sprostowania świadectwa ukończenia szkoły podstawowej przez jej syna poprzez wydanie jej nowego świadectwa szkolnego o określonej treści. Przyjąć zatem należało, że zarzuty skargi odnosiły się do bezczynności organu w zakresie sprostowania świadectwa ukończenia szkoły. W treści skargi strona podnosi, że mimo wniosku, a następnie ponaglenia, nie otrzymała sprostowanego świadectwa ukończenia szkoły podstawowej przez jej syna K. (str. 5 skargi). Trafnie w tym kontekście zwraca uwagę organ w odpowiedzi na skargę na różnicę pomiędzy świadectwem promocyjnym do kolejnej klasy, a świadectwem ukończenia szkoły podstawowej. To ostatnie bowiem nie podlega sprostowaniu, co bezsprzecznie wynika z treści art. 20 ust. 1 – 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 kwietnia 2018 r. w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków szkolnych, jakie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2017 r. poz. 2198, 2203 i 2361) i które obowiązywało w dacie ukończenia przez syna skarżącej szkoły podstawowej. Zgodnie z art. 20 ust. 4 wspomnianego rozporządzenia, nie dokonuje się sprostowań w treści świadectw ukończenia szkoły, świadectw dojrzałości i ich odpisów, aneksów do świadectw dojrzałości i ich odpisów, świadectw potwierdzających kwalifikację w zawodzie, dyplomów, suplementów oraz zaświadczeń. Świadectwo ukończenia szkoły, świadectwo dojrzałości i jego odpis, aneks do świadectwa dojrzałości i jego odpis, świadectwo potwierdzające kwalifikację w zawodzie, dyplom, suplement oraz zaświadczenie zawierające błędy lub omyłki podlegają wymianie. Brak w systemie prawa przepisu zobowiązującego dyrektora szkoły podstawowej do sprostowania świadectwa ukończenia tego rodzaju szkoły przesądza o niedopuszczalności skargi w sprawie. Dodatkowo należy podnieść, co trafnie zauważa pełnomocnik organu w piśmie z dnia 4 marca 2020 r., że przepisy prawa nie obligują dyrektora szkoły podstawowej do wydawania decyzji w przedmiocie odmowy sprostowania świadectwa ukończenia szkoły podstawowej. Stąd okoliczność, że strona nie otrzymała decyzji odmownej w przedmiocie sprostowania świadectwa szkolnego nie może stanowić o bezczynności organu. Jak wynika z treści powołanego wyżej art. 20 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 kwietnia 2018 r. w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków szkolnych, świadectwo ukończenia szkoły zawierające błędy lub omyłki podlega wymianie, co następuje w formie czynności materialno-technicznej. Należy dodać, że świadectwo ukończenia szkoły podstawowej stanowi druk ścisłego zarachowania, stąd wszelkie ewentualne błędy lub omyłki na tym świadectwie podlegają skorygowaniu w sposób wskazany w treści art. 20 ust. 4 zdanie drugie wspomnianego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej. Z akt sprawy wynika, że dokonaną przez organ korektę świadectwa szkolnego w zakresie braku wcześniejszego wpisu o uczęszczaniu syna na lekcje "WDŻ" oraz skierowaną do strony na tej podstawie informację o procedurze wymiany świadectw szkolnych, strona uznała za niesatysfakcjonującą. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.