IV SAB/Wr 22/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 września 2023 r. sprawy ze skargi A. G. na bezczynność Rady Osiedla O. we W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 31 października 2022 r. I. zobowiązuje Radę Osiedla O. we W. do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 31 października 2022 r. w zakresie punktu 1 oraz punktu 5 w części dotyczącej pytania o datę przedstawienia projektu uchwały oraz tego, kiedy i w jaki sposób organ lub organy Osiedla O. poinformowały mieszkańców osiedla O. o tym, że głosowanie w sprawie zmiany lokalizacji przystanku autobusowego będzie przedmiotem porządku obrad, w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy ; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Rady Osiedla O. we W. do rozpoznania pozostałych punktów wniosku z dnia 31 października 2022 r.; III. stwierdza, że Rada Osiedla O. we W. dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 31 października 2022 r., która to bezczynność nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa; IV. oddala dalej idącą skargę; V. zasądza od Rady Osiedla O. we W. na rzecz skarżącej A.G. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z dnia 3 stycznia 2023 r. A. G. (dalej: wnioskodawczyni, strona, skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Rady Osiedla O. (dalej: Rada Osiedla, organ) wynikającą z nierozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W treści skargi skarżąca podała, że w dniu 31 października 2022 r. wystąpiła do Rady Osiedla O. z wnioskiem złożonym w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej (w zakresie inwestycji mającej za przedmiot zmianę lokalizacji przystanku autobusowego B., słupek nr [...] – przypis Sądu), zaś na dzień wniesienia skargi zwłoka organu w załatwieniu tego wniosku wynosi ponad półtora miesiąca. Jak wynika z treści tego wniosku znajdującego się w aktach sprawy, wnioskodawczyni sformułowała w nim następujące pytania (wnosząc o udostępnienie żądanych informacji na adres e-mail swojego pełnomocnika): 1. Czy sprawa dotycząca zmiany lokalizacji przystanku autobusowego B., słupek nr [...] z lokalizacji dotychczasowej na lokalizację w bezpośrednim sąsiedztwie - wjazdu na posesję przy "Alei [...]" była przedmiotem obrad organów Osiedla O.? Jeżeli tak - jakiego organu oraz na jakim posiedzeniu lub jakich posiedzeniach? 2. Z czyjej inicjatywy (z czyjego wniosku) procedowana była lub jest sprawa dotycząca zmiany lokalizacji przystanku autobusowego B., słupek nr [...] z lokalizacji dotychczasowej na lokalizację w bezpośrednim sąsiedztwie wjazdu na posesję przy "Alei [...]"? 3. Jakie argumenty za zmianą lokalizacji przystanku autobusowego B., słupek nr [...] z lokalizacji dotychczasowej na lokalizację w bezpośrednim sąsiedztwie wjazdu na posesję przy "Alei [...]" podał wnioskodawca (proszę o wskazanie wszystkich argumentów)? 4. Czy projekt uchwały, zarządzenia lub innego aktu prawa miejscowego w zakresie zmiany lokalizacji przystanku autobusowego B., słupek nr [...] był opiniowany przez Osiedle O. w trybie § 6 ust. 5 lit. b tiret pierwsze Statutu Osiedla O. (Załącznik do uchwały nr XXXVIII/998/21 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 20 maja 2021 r.) lub w innym trybie? (proszę o wskazanie daty złożenia opinii, jeżeli taka została złożona) 5. Czy sprawa zmiany lokalizacji przystanku autobusowego B., słupek nr [...] z lokalizacji dotychczasowej na lokalizację w bezpośrednim sąsiedztwie wjazdu na posesję przy "Alei [...]" była przedmiotem głosowania któregoś z organów Osiedla O.? Jeżeli tak - kiedy przedstawiono projekt uchwały w tej sprawie, czy poddano go pod dyskusję, kiedy odbyło się głosowanie i jaki był jego wynik (ile osób obecnych było podczas głosowania, ile oddano głosów: za, przeciw, wstrzymujących się, czy głosowanie było jawne)? Kiedy i w jaki sposób organ lub organy Osiedla O. poinformowały mieszkańców Osiedla O. o tym, że głosowanie to będzie przedmiotem porządku obrad? 6. Czy przed zaopiniowaniem wniosku o zmianę lokalizacji przystanku podjęto czynności zmierzające do ustalenia, w jaki sposób zmiana lokalizacji przystanku autobusowego B., słupek nr [...] z lokalizacji dotychczasowej na lokalizację w bezpośrednim sąsiedztwie wjazdu na posesję przy "Alei [...]" wpłynie na warunki bezpieczeństwa ruchu drogowego (ze względu na przeniesienie przystanku autobusowego bezpośrednio przed skrzyżowanie oraz w światło bramy wjazdowej do nieruchomości przy "Alei [...]" we W.)? Zarzucając w skardze bezczynność Rady Osiedla w udostępnieniu żądanych informacji wnioskodawczyni wyraziła przekonanie, że według jej wiedzy, organ podejmuje działania wpływające bezpośrednio na sferę uprawnień strony, a mające na celu zmianę lokalizacji przystanku autobusowego B. nr [...] na bezpośrednie sąsiedztwo nieruchomości, która stanowi własność skarżącej. Wyrażając sprzeciw wobec podejmowanych czynności związanych ze zmianą lokalizacji przystanku wnioskodawczyni zarzuciła pozbawienie jej prawa do informacji o podejmowanych czynnościach związanych ze zmianą lokalizacji wspomnianego przystanku autobusowego. Na tle przedstawionej w skardze argumentacji skarżąca wniosła o: 1) o zobowiązanie Rady Osiedla do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności; 2) stwierdzenie, że Rada Osiedla dopuściła się bezczynności o charakterze rażącego naruszenia prawa; 3) zasądzenie od Rady Osiedla na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 2.000 zł; 4) zasądzenie od Rady Osiedla na rzecz skarżącej poniesionych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika, kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz opłaty od skargi w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na skargę Rada Osiedla wskazała, że wniosek skarżącej został rozpatrzony pozytywnie, a objęte żądaniem wniosku informacje zostały przekazane pismem w dniu 5 stycznia 2023 r. na adres doręczeń pełnomocnika skarżącej oraz drogą mailową. Jak wynika z akt sprawy, stanowisko organu zawarte w piśmie z dnia 5 stycznia 2023 r. brzmiało następująco: Ad. 1 Sprawa dotycząca zmiany lokalizacji przystanku autobusowego B. słupek [...] była przedmiotem obrad zarówno Zarządu Osiedla, jak i Rady Osiedla, w kadencji 2017-2021 oraz obecnej. Ad. 2. Sprawa dotycząca zmiany lokalizacji przystanku procedowana była na wniosek mieszkańców. Ad. 3. Wnioskodawcy wskazywali na aspekty historyczne oraz udowodnioną uciążliwość lokalizacji, co szczegółowo opisane zostało w jednym z pism skierowanych do RO (zacytowanym przez organ w piśmie z dnia 5 stycznia 2023 r.). Ad. 4. Uchwały RO w przedmiotowej sprawie były dwukrotnie. Pierwsza uchwała opiniująca pozytywnie zmianę lokalizacji podjęta została w dniu 10.07.2019, druga - podtrzymująca decyzję została podjęta w dniu 24.10.2022 (kopia uchwały wraz z protokołem z sesji stanowią załącznik do niniejszego pisma). Ad. 5 W/w uchwały podjęte zostały zgodnie z § 11 Statutu Rady Osiedla. Głosowanie każdorazowo poprzedzone było dyskusją. Ad. 6. Ocena warunków bezpieczeństwa pozostaje poza kompetencją organów Osiedla. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie wymaga odnotowania, że właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniosków o udzielenie informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 u.d.i.p. stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Zgodnie z utrwalonymi poglądami judykatury, na gruncie spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej stan bezczynności oznacza sytuację, w której pomimo dysponowania żądaną informacją publiczną, adresat wniosku nie udostępnia jej zgodnie z art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem), bądź też w tym terminie nie informuje wnioskodawcy, że nie posiada wnioskowanej informacji publicznej, względnie, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, albo nie wydaje - na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. – decyzji o odmowie udostępnienie informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2016 r., I OSK 39/15, Lex nr 2100722). W sprawie okolicznością niesporną pozostaje kwalifikacja żądanych przez stronę we wniosku z dnia 31 października 2022 r. informacji jako informacji publicznych, albowiem Rada Osiedla nie kwestionowała publicznego charakteru żądanych przez stronę informacji. W tym miejscu przypomnieć trzeba, że w myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej został stypizowany w art. 4 ust. i 2 u.d.i.p., z zastrzeżeniem w ustępie 3 tego przepisu, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Z utrwalonego orzecznictwa sądowego wynika, że rada osiedla, jako jednostka pomocnicza gminy, jest w świetle art. 4 u.d.i.p. innym podmiotem wykonującym zadania publiczne, a więc również podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (por. wyrok wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 października 2022 r., sygn. akt II SAB/Sz 187/22). Warto dodać, że zgodnie ze statutem Osiedla O., stanowiącym załącznik do uchwały Rady Miejskiej Wrocławia nr XXXVIII/998/21 z dnia 20 maja 2021 r., Osiedle realizuje zadania Miasta na swoim obszarze w zakresie określonym w statucie oraz przekazane uchwałami Rady Miejskiej i zarządzeniami Prezydenta (§ 5 ust. 1). Zadania Osiedla zostały wymienione w § 6 statutu. Zgodnie z § 10 ust. statutu, organami Osiedla jest Rada i Zarząd. Z niespornych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że wniosek skarżącej z dnia 31 października 2022 r. nie został rozpoznany przez adresata tegoż wniosku w terminie ustawowym, wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Rada Osiedla nie zastosowała dyspozycji art. 13 ust. 2 u.d.i.p. (regulującego możliwość przedłużenia terminu do udzielenia informacji publicznej) oraz bezspornie, na dzień wniesienia skargi, stronie nie została udzielona wnioskowana przez nią informacja publiczna. Organ rozpoznał wniosek strony bowiem dopiero w dniu 5 stycznia 2023 r. Przedstawione dotąd fakty wskazują, że Rada Osiedla dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony, albowiem wniosek strony nie został załatwiony w terminie wynikającym z przepisów prawa. Mając na uwadze stanowisko organu zawarte w piśmie z dnia 5 stycznia 2023 r. (stanowiącym odpowiedź na wniosek skarżącej z dnia 31 października 2022 r.) obowiązkiem Sądu było przeprowadzenie oceny, czy odpowiedź organu koresponduje z treścią zadanych mu pytań, a nadto, czy jest wyczerpująca. Oceniając pod tym kątem treść informacji udzielonych stronie przez organ a zawartych w piśmie z dnia 5 stycznia 2023 r. Sąd stwierdził, że organ wywiązał się ze swojego obowiązku w zakresie pytań oznaczonych w treści wniosku numerami od 2 do 4 oraz numerem 6 (odnośnie do tego ostatniego punktu Sąd uznał, iż stwierdzenie organu, że "ocena warunków bezpieczeństwa pozostaje poza kompetencją organów Osiedla" należy traktować jako odpowiedź negatywną względem pytania strony zawartego w punkcie 6 wniosku). W ocenie Sądu, organ w sposób nieadekwatny do żądania strony odpowiedział na pytanie sformułowane w punkcie 1 wniosku. Nadto również, częściowo jedynie odpowiedział na pytanie sformułowane w punkcie 5 wniosku. Należy dostrzec, że poprzez pytanie zadane w punkcie 1 wniosku strona chciała uzyskać informację na temat tego, czy sprawa dotycząca zmiany lokalizacji przystanku autobusowego B., słupek nr [...] z lokalizacji dotychczasowej na lokalizację w bezpośrednim sąsiedztwie - wjazdu na posesję przy "Alei [...]" była przedmiotem obrad organów Osiedla O.? Nadto również (w przypadku odpowiedzi twierdzącej) na jakim posiedzeniu (lub posiedzeniach) oraz jakiego organu odbyły się obrady w tym zakresie. Udzielając odpowiedzi na to pytanie w piśmie z dnia 5 stycznia 2023 r. organ wymienił organy oraz wskazał, że nastąpiło to w kadencji 2017-2021 oraz obecnej. Tymczasem, z treści pytania z punktu 1 wniosku wyraźnie wynika, że zapytanie strony dotyczyło tego, na jakim posiedzeniu lub posiedzeniach kwestia dotycząca zmiany przystanku autobusowego była obradowana. Strona pytała zatem o konkretne daty posiedzeń, zaś organ wskazał na kadencje organów, a zatem udzielił w tym zakresie odpowiedzi innej aniżeli oczekiwała strona formułując omawiane pytanie. Zastrzeżenia Sądu budzi także odpowiedź organu udzielona na pytanie z punktu 5 wniosku. Sąd doszedł do wniosku, że odpowiedź na to pytanie, częściowo udzielona w ramach odpowiedzi na pytanie z punktu 4 wniosku, jest niepełna, albowiem nie zawiera informacji o dacie przedstawienia projektu uchwały w sprawie zmiany lokalizacji przystanku autobusowego a nadto także brak w niej odpowiedzi na pytanie strony odnośnie do tego – kiedy i w jaki sposób organ lub organy Osiedla O. poinformowały mieszkańców Osiedla O. o tym, że głosowanie w sprawie zmiany lokalizacji przystanku autobusowego będzie przedmiotem obrad. Kierując się przedstawioną argumentacją, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania punktu 1 wniosku oraz punktu 5 wniosku (w części co do której organ nie odpowiedział na zadane w tym punkcie pytania strony), o czym orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku. W punkcie II sentencji wyroku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Rady Osiedla do rozpoznania pozostałych punktów wniosku. Mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i art. 149 § 1a p.p.s.a. w punkcie III wyroku stwierdził bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku strony z dnia 31 października 2022 r. i uznał, że bezczynność ta nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Nie stwierdzając podstaw do orzekania o bezczynności organu o kwalifikowanym charakterze Sąd miał na uwadze ponad dwumiesięczną zwłokę organu w udzieleniu stronie odpowiedzi na jej wniosek, nadto również to, że z akt sprawy nie wynikało by organ celowo unikał udostępnienia stronie żądanych informacji. Zawarte w punkcie IV sentencji wyroku orzeczenie Sądu o oddaleniu dalej idącej skargi odnosi się do zawartego w skardze żądania przyznania stronie od organu sumy pieniężnej. Należy zauważyć, że możliwość przyznania sumy pieniężnej ustawodawca pozostawił do uznania sądu, o czym świadczy użyty w treści art. 149 § 2 zwrot "może". W okolicznościach rozstrzyganej sprawy Sąd nie stwierdził zasadności przyznania stronie wnioskowanej sumy pieniężnej, uwzględniając nadto brak kwalifikowanego charakteru orzeczonej bezczynności Rady Osiedla. Z tych powodów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił żądanie przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 p.p.s.a.