IV SAB/Wr 217/13

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z ponownego wniosku G. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i wniosku o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. S. na przewlekłe postępowanie Prezesa Sądu [...] w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte ponownym wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych; II. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.

Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 stycznia 2014 r. skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 maja 2014 r. oddalił skargę. Na urzędowym formularzu, który wpłynął do Sądu w dniu 16 czerwca 2014 r., skarżący ponownie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, tym razem, dotyczących skargi kasacyjnej oraz wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu w osobie D. H. prowadzącego kancelarię adwokacką w W. W jego uzasadnieniu wniosku wskazał, że mieszka wraz z żoną, z którą prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i posiada rozdzielność majątkową, co wynika z umowy małżeńskiej majątkowej z dnia [...] r. Skarżący jest przewlekle chory, był hospitalizowany, posiada orzeczenie o [...] stopniu niepełnosprawności, wydane na stałe, z którego wynika m. in, że nie może podjąć żadnego zatrudnienia. Skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł netto, a jego żona rentę w wysokości [...] zł netto. Dochód z tytułu ½ udziału w nieruchomości rolnej o powierzchni 0,0205 ha wynosi [...] zł miesięcznie. Wyjaśnił, że pokrywa połowę kosztów utrzymania, które wynoszą miesięcznie: prąd 166,65 zł, czynsz 114,26 zł, węgiel 85 zł, gaz 56 zł, leki 121,37 zł, wyżywienie 385,61 zł, środki higieny osobistej 99 zł, czyli łącznie 1027,89 zł. Podała, że posiada wraz z żoną mieszkanie o powierzchni [...] udziału w nieruchomości rolnej o powierzchni 0,0205 ha i nie posiada innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Z treści przepisu art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu. W myśl art. 258 § 3 tej ustawy do postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postanowień sądu. Z treści art. 245 § 3 cytowanej wyżej ustawy wynika, że ustanowienie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Złożony na obecnym etapie postępowania sądowego, tj. po wydaniu wyroku Sądu oddalającego skargę, ponowny wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdyż z akt sprawy wynika, że prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 stycznia 2014 r. skarżącemu zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący jest zatem zwolniony z obowiązku ponoszenia sądowych w toku całego postępowania sądowego, w tym również w toku postępowania wszczętego skargą kasacyjną. Zatem postępowanie sądowe w części obejmującej ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie powołanego wyżej art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3 ustawy, co orzeczono w pkt I sentencji. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w dalszym zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu wskazać należy, że rozdzielność majątkowa między małżonkami nie zwalnia od obowiązku wzajemnej pomocy, w tym z tytułu prowadzenia spraw sądowych przez jednego z nich. Mając jednak na uwadze wysokość świadczeń emerytalnych i rentowych skarżącego i jego żony, zły stan zdrowia skarżącego i wysokość wykazanych wydatków, oraz fakt, iż skarżącemu zostało już przyznane prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych przyjąć należy, że wykazał on, iż spełnia również przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, co uzasadnia uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu (pkt II sentencji). Z tych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 2 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.