IV SAB/Wr 205/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący:Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 września 2020 r. sprawy ze skargi D. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora W. Zespołu Specjalistycznej Opieki Zdrowotnej we W. w przedmiocie udostępnienia dokumentacji medycznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne; II. stwierdza, że Dyrektor W. Zespołu Specjalistycznego Opieki Zdrowotnej we W. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; III. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. oddala dalej idącą skargę; V. zasądza od Dyrektora W. Zespołu Specjalistycznej Opieki Zdrowotnej we W. na rzecz skarżącego kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2019 r. (data wpływu: [...] grudnia 2019 r.), adresowanym do W. Zespołu Specjalistycznej Opieki Zdrowotnej we W. (dalej: WZSOZ, organ), D. P. (dalej: strona, skarżący) zwrócił się o udostępnienie, na podstawie art. 9 ust. 1 i ust. 2, art. 24 ust. 1, art. 27 ust. 1 oraz art. 28 ust. 2a pkt. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, dokumentacji medycznej w formie uwierzytelnionej za zgodność z oryginałem kopii z Poradni: Internistycznej, Pediatrycznej, Okulistycznej, "Szczepień Ochronnych" oraz pozostałych poradni, z których korzystał, z wyjątkiem Poradni Laryngologicznej, Poradni Otolaryngologicznej oraz Poradni Badań Słuchu w okresie od [...] 2000 r. do [...] 2019 r. W dniu [...] marca 2020 r. skarżący wniósł przez e-PUAP pismo zatytułowane "ZAŻALENIE ponaglenie na brak udostępnienia dokumentacji medycznej", w którym wskazał, że WZSOZ nadal nie udostępnił mu wnioskowanej dokumentacji medycznej. Powołując treść art. 23 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, skarżący wskazał, że jako pacjent ma prawo dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej stanu jego zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych. Strona zaznaczyła, że zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu, bądź osobie upoważnionej przez pacjenta. Dalej wskazała, że zgodnie z art. 27 ustawy, dokumentacja medyczna może być udostępniona: 1) do wglądu, w tym także do baz danych w zakresie ochrony zdrowia, w siedzibie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych; 2) poprzez sporządzenie jej wyciągów, odpisów, kopii lub wydruków, 3) poprzez wydanie oryginału za pokwitowaniem odbioru i z zastrzeżeniem zwrotu po wykorzystaniu, jeżeli uprawniony organ lub podmiot żąda udostępnienia oryginałów tej dokumentacji; 4) za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej; 5) na informatycznym nośniku danych. Skarżący podkreślił, że zgodnie z § 78 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania, podmiot udostępnia dokumentację medyczną podmiotom i organom uprawnionym bez zbędnej zwłoki. Zdaniem strony, podmioty udostępniające dokumentację medyczną nie mogą uzależniać wydania takiej dokumentacji od tego, czy pacjent wskaże, jaki jest cel jego wniosku, gdyż na podstawie przepisów ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych jest zobowiązany do wydania dokumentacji i nie może regulować wskazanej kwestii w wewnętrznym regulaminie organizacyjnym. Powołując stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 4 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 3024/18 skarżący wskazał, że podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych są obowiązane tak zorganizować praktykę, aby pacjent mógł otrzymać dokumentację medyczną bez zbędnej zwłoki. W przypadkach szczególnych, gdy w grę wchodzi życie pacjenta, podmioty te powinny stworzyć możliwość udostępnienia dokumentacji bez ograniczenia czasowego, a pozbawienie takiej możliwości skutkuje naruszeniem praw pacjenta. Niezwłoczne udostępnianie dokumentacji medycznej dotyczy również pacjentów hospitalizowanych. W ocenie skarżącego, podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych powinien umożliwić składanie wniosków o udostępnienie dokumentacji medycznej w każdym czasie swojego funkcjonowania bez narzucania jakichkolwiek ograniczeń czasowych. W odpowiedzi na wniosek z dnia [...] grudnia 2019 r., pismem z dnia [...] marca 2020 r. (przesłanym stronie w drodze elektronicznej), organ poinformował skarżącego o wielokrotnych, bezskutecznych próbach nawiązania z nim kontaktu telefonicznego w celu powiadomienia go o wysokości opłaty, jaką powinien uiścić za przesyłkę zawierającą kserokopię wnioskowanej dokumentacji medycznej. W korespondencji mailowej z dnia [...] marca 2020 r. skarżący poinformował organ o braku hasła, które umożliwiłoby mu otwarcie pliku załączonego do wiadomości skierowanej do niego w formie elektronicznej. W piśmie z dnia [...] marca 2020 r. (skierowanym do strony w drodze elektronicznej) Sekretariat WZSOZ poinformował skarżącego, że w dniu [...] marca 2020 r. pracownik Rejestracji Centralnej podejmie próbę kontaktu telefonicznego ze skarżącym na numer wskazany w Rejestracji Centralnej, w celu podania mu hasła do otwarcia pliku załączonego do wiadomości mailowej z dnia [...] marca 2020 r. Pismem z dnia [...] maja 2020 r. (data wpływu do organu: [...] maja 2020 r.) skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez WZSOZ, domagając się: 1) stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania wszczętego wnioskiem z dnia [...] grudnia 2019 r. o udostępnienie dokumentacji medycznej; 2) zobowiązania organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 3) przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 1500 zł na podstawie art. 149 § 2 w zw. art. 154 § 6 p.p.s.a.; 4) skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym; 5) zwrotu kosztów postępowania według norm przewidzianych. Strona zarzuciła organowi naruszenie art. 8, art. 12 § 1, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 oraz art. 37 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej k.p.a.) poprzez przekroczenie terminów załatwienia sprawy przez organ. W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył argumentację zawartą uprzednio w ponagleniu z dnia [...] marca 2020 r., wskazując jednocześnie, że ponaglenie to nie przyniosło oczekiwanych rezultatów. Strona podkreśliła, że WZSOZ nadal nie wydał rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, pomimo iż był do tego zobowiązany najpóźniej do dnia [...] lutego 2020 r. W odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia [...] grudnia 2019 r., w załączeniu do pisma z dnia [...] maja 2020 r., organ przesłał na adres strony dokumentację medyczną z Poradni Okulistycznej i Poradni Dermatologicznej (łącznie [...] stron). Jednocześnie w treści pisma organ wskazał, że pracownicy WZSOZ wielokrotnie próbowali skontaktować się ze skarżącym telefonicznie i mailowo w celu podania numeru rachunku bankowego, na który należy wnieść opłatę za przesyłkę zawierającą wnioskowaną dokumentację medyczną oraz przekazania hasła do pliku załączonego do wiadomości e-mail z dnia [...] marca 2020 r. W piśmie z dnia [...] maja 2020 r., przesłanym w drodze mailowej do sekretariatu WZSOZ, skarżący zwrócił się do organu o wyjaśnienie kwestii podejmowania przez pracowników WZSOZ prób kontaktu telefonicznego ze skarżącym w celu wskazania numeru rachunku bankowego, na który należało wnieść opłatę za przesyłkę zawierającą wnioskowaną dokumentację medyczną. Skarżący podkreślił, że nie podawał swojego numeru telefonu ani w rejestracji WZSOZ, ani we wniosku z dnia [...] grudnia 2019 r., jak również nie przekazał tej informacji przez platformę e-PUAP. Odnosząc się do prowadzonej z organem korespondencji mailowej, strona wskazała, że otrzymała od WZSOZ jedynie dwie wiadomości i do dnia dzisiejszego nie uzyskała odpowiedzi na zadane pytanie dotyczące hasła do pliku załączonego do wiadomości e-mail z dnia [...] marca 2020 r. Skarżący stwierdził również, że pomimo zawartej we wniosku z dnia [...] grudnia 2019 r. prośby o wydanie dokumentacji medycznej z Poradni Internistycznej, Poradni Pediatrycznej oraz "Poradni Szczepień Ochronnych", WZSOZ nie nadesłał mu wnioskowanych dokumentów. Końcowo skarżący wskazał, że zgodnie z art. 28 § 2a pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta kopię dokumentacji medycznej wnioskowanej po raz pierwszy podmiot zobowiązany do jej wydania udostępnia za darmo, bez żadnych dodatkowych opłat związanych z samym udostępnieniem. W ocenie strony, z treści powyższego przepisu wynika, że powinna być zwolniona z opłaty za przesyłkę zawierającą wnioskowaną dokumentacją medyczną. W piśmie z dnia [...] czerwca 2020 r. organ wskazał, że w dokumentacji będącej w posiadaniu WZSOZ brak jest wzmianki na temat aktualizacji numeru telefonu skarżącego, w związku z czym pracownicy WZSOZ podejmowali próbę kontaktu ze skarżącym na numer podany do kontaktu w 2011 r. Odnosząc się do braku realizacji wniosku w zakresie udostępnienia dokumentacji medycznej z Poradni Internistycznej, Poradni Pediatrycznej oraz "Poradni Szczepień Ochronnych" organ wyjaśnił, że w dniu [...] sierpnia 2003 r. Sejmik Województwa D. podjął uchwałę nr [...] w sprawie przekształcenia WZSOZ, polegającą na likwidacji Przychodni Stomatologicznej, Poradni Internistycznej oraz Poradni Pediatrycznej. Dostępność do świadczeń zdrowotnych w zakresie chorób wewnętrznych (Poradnia Internistyczna) i Pediatrii została zapewniona przez NZOZ W. Przychodnię Podstawowej Opieki Zdrowotnej przy ul. [...], zaś termin zakończenia działalności likwidowanej Poradni Internistycznej oraz Poradni Pediatrycznej ustalono na dzień [...] grudnia 2003 r. W związku z powyższym, WZSOZ nie posiada obecnie dokumentacji medycznej skarżącego z Poradni Internistycznej, Poradni Pediatrycznej ani z "Poradni Szczepień Ochronnych" i nie jest w stanie zrealizować wniosku skarżącego w zakresie wydania dokumentacji medycznej z tych przychodni. Końcowo, ustosunkowując się do opłaty za udostępnienie dokumentacji medycznej, organ wskazał, że nie naliczył stronie takiej opłaty, a jedynie domaga się zwrotu kosztów związanych z wysyłką tej dokumentacji listem poleconym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm., dalej p.p.s.a.) w związku z udostępnieniem skarżącemu w dniu [...] maja 2020 r. dokumentacji medycznej we wskazanym przez stronę zakresie, ewentualnie o oddalenie skargi. W piśmie z dnia [...] lipca 2020 r., wniesionym przez e-PUAP, skarżący podtrzymał skargę na przewlekłość organu wskazując, że WZSOZ wydał mu wnioskowaną dokumentację dopiero po wniesieniu skargi do Sądu. W ocenie strony, na uwzględnienie zasługuje natomiast wniosek organu o umorzenie postępowania w sprawie w związku z udostępnieniem jej wnioskowanej dokumentacji medycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Przy czym sąd administracyjny pierwszej instancji rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, co wprost wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ponadto sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii formalnych, wskazać należy, że na gruncie przepisów ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1127 ze m., dalej: ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta) w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zakład opieki zdrowotnej jest zakładem administracyjnym, który z uwagi na unormowania stanowiące podstawę tworzenia i działalności tego rodzaju zakładów, w pewnym zakresie wykonuje funkcje administracji publicznej. Stosunek prawny pomiędzy zakładem a pacjentem odnośnie udostępniania dokumentacji medycznej jest zatem stosunkiem administracyjnoprawnym, udostępnienie zaś tej dokumentacji następuje w drodze działania (czynności) zakładu, które może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Obowiązek ciążący na podmiocie udzielającym świadczeń zdrowotnych podlega zatem kontroli sądów administracyjnych. Mając na uwadze wynikające z art. 51 ust. 3 Konstytucji RP prawo dostępu każdego do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych, należy przyjąć, iż możliwość szerokiego dysponowania powyższymi informacjami sprawia, że w tym zakresie podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych należy zaliczyć do kategorii władzy publicznej (zob. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2012 r. sygn. akt II OZ 958/12, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego względu działania placówki medycznej w sprawie udostępniania dokumentacji medycznej podlegają kontroli sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a w konsekwencji podlegają także kontroli w zakresie przewlekłości postępowania w sprawie udostępnienia tej dokumentacji na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Nie ulega zatem wątpliwości, że wniesioną skargę uznać należało za dopuszczalną. Przechodząc do oceny zasadności skargi wskazać należy, że w postępowaniu wszczętym skargą na przewlekłość postępowania organu, przedmiotem kontroli Sądu nie jest akt lub czynność organu, lecz stwierdzenie, czy organ wydał dany akt lub dokonał czynności w określonym przez prawo terminie. Pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane przez ustawodawcę w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. jako: "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy". W tym zakresie należy ponadto sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i przepisów dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Z punktu widzenia zarzucanej przewlekłości postępowania, ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a. i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba ogólną zasadę postępowania administracyjnego, sformułowaną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., wedle której organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Przepis art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie omawianej zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że zasady i sposób wydawania (udostępniania) dokumentacji medycznej reguluje powołana na wstępie ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. W myśl art. 23 ust. 1 tej ustawy, pacjent ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy, podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu, bądź osobie upoważnionej przez pacjenta. Stosownie zaś do art. 27, dokumentacja medyczna jest udostępniana: 1) do wglądu, w tym także do baz danych w zakresie ochrony zdrowia, w miejscu udzielania świadczeń zdrowotnych, z wyłączeniem medycznych czynności ratunkowych, albo w siedzibie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, z zapewnieniem pacjentowi lub innym uprawnionym organom lub podmiotom możliwości sporządzenia notatek lub zdjęć; 2) przez sporządzenie jej wyciągu, odpisu, kopii lub wydruku; 3) przez wydanie oryginału za potwierdzeniem odbioru i z zastrzeżeniem zwrotu po wykorzystaniu, na żądanie organów władzy publicznej albo sądów powszechnych, a także w przypadku gdy zwłoka w wydaniu dokumentacji mogłaby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia pacjenta; 4) za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej; 5) na informatycznym nośniku danych. Ponadto, w myśl - mającego zastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy - § 78 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz. U. z 2015 r., poz. 2069) podmiot udostępnia dokumentację podmiotom i organom uprawnionym bez zbędnej zwłoki. Stosownie do § 79 tego rozporządzenia, w przypadku gdy udostępnienie dokumentacji nie jest możliwe, odmowę przekazuje się w postaci papierowej lub elektronicznej, zgodnie z żądaniem uprawnionego organu lub podmiotu. W każdym przypadku wymagane jest podanie przyczyny odmowy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że mamy w niej do czynienia z przewlekłością postępowania, jednak przewlekłość ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, o czym przesądza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Przyjąć bowiem należy, że w rozpatrywanej sprawie organ winien był rozpoznać wniosek skarżącego z dnia [...] grudnia 2019 r. o udostępnienie dokumentacji medycznej w terminie miesięcznym, wynikającym z art. 35 k.p.a., liczonym od dnia następującego po dniu wpłynięcia wniosku, tj. od dnia [...] grudnia 2019 r. Termin ten - zgodnie z art. 57 § 3 k.p.a. - upływał w dniu [...] stycznia 2020 r. Tymczasem - jak wynika z analizy akt sprawy - realizacja żądania zawartego we wniosku poprzez wydanie skarżącemu wnioskowanej dokumentacji medycznej z Poradni Okulistycznej oraz Poradni Dermatologicznej nastąpiła w dniu [...] maja 2020 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ zobowiązany do wydania dokumentacji medycznej dopuścił się przewlekłości postępowania w sprawie, gdyż pierwszą czynność polegającą na próbie nawiązania ze skarżącym kontaktu w drodze mailowej, organ podjął dopiero w dniu [...] marca 2020 r., a więc po upływnie miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 35 k.p.a. W piśmie tym organ poinformował skarżącego o wielokrotnych, bezskutecznych próbach nawiązania z nim kontaktu telefonicznego w celu powiadomienia go o wysokości opłaty, jaką skarżący powinien uiścić za przesyłkę poleconą zawierającą kserokopię wnioskowanej dokumentacji medycznej. Na uwagę przy tym zasługuje, że okoliczności wykonywania połączeń telefonicznych na numer skarżącego organ w żaden sposób nie udokumentował (np. poprzez bilingi połączeń). Sąd stwierdził również, że - pomimo wyraźnej dyspozycji zawartej w § 79 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania - organ nie przekazał skarżącemu w terminie, o którym mowa powyżej, pisemnej odmowy (w postaci papierowej lub elektronicznej) udostępnienia dokumentacji medycznej z Poradni Internistycznej, Poradni Pediatrycznej oraz "Poradni Szczepień Ochronnych". Dopiero w piśmie z dnia [...] czerwca 2020 r. WZSOZ wyjaśnił skarżącemu, że nie ma możliwości wydania dokumentacji medycznej z ww. poradni, podając szczegółowo przyczyny odmowy oraz wskazując, jaki organ wykonujący działalność leczniczą zapewnia obecnie - na mocy uchwały Sejmiku Województwa D. z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] - dostęp do świadczeń zdrowotnych w zakresie Poradni Internistycznej oraz Poradni Pediatrycznej i tym samych jest dysponentem dokumentacji medycznej skarżącego dotyczącej wskazanych poradni oraz kart szczepień ochronnych. Stwierdzenie powyższego oznacza, że WZSOZ prowadził postępowanie w sprawie przewlekle, naruszając zasady i terminy określone w przepisach k.p.a. oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania. Na naruszenie miesięcznego terminu załatwienia sprawy nie ma przy tym wpływu podniesiona przez organ okoliczność wydania przez Ministra Zdrowia w dniu 13 marca 2020 r. rozporządzenia w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie w dniu 20 marca 2020 r. kolejnego rozporządzenia w sprawie ogłoszenia stanu epidemii. Wynikające z ww. rozporządzeń obostrzenia, mające niewątpliwy wpływ na funkcjonowanie przychodni i innych placówek medycznych, nastąpiły bowiem po upływie terminu na rozpatrzenie przez WZSOZ wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2019 r. Z tego też względu na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, o czym orzekł w pkt II sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku), gdyż - jak wynika z akt sprawy - zarzucany stan przewlekłości ustał po dniu wniesienia skargi, ale przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez Sąd. Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i fakt udostępnienia skarżącemu wnioskowanej dokumentacji w dniu [...] maja 2020 r. oraz wyjaśnienia przyczyn odmowy udostępnienia dokumentacji w pozostałym zakresie, Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez WZSOZ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), co orzeczono w pkt III sentencji wyroku. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu, sytuacja taka w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca. Jednocześnie Sąd oddalił dalej idącą skargę w zakresie przyznania skarżącemu sumy pieniężnej, o czym orzeczono w pkt IV sentencji wyroku, gdyż zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") - jednak nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.) - nie musi takiej kwoty orzec. Sąd stwierdził, że opisana wyżej postawa organu wobec strony nie uzasadnia przyznania w sprawie sumy pieniężnej ani nałożenia na organ grzywny, bowiem okres oczekiwania na wnioskowaną dokumentację medyczną nie był na tyle długi, aby narażał skarżącego na istotne negatywne konsekwencje. Końcowo wyjaśnienia wymaga jeszcze kwestia poboczna, jaką jest odpłatność należna organowi od skarżącego za poniesienie kosztów wysłania listu poleconego zawierającego wnioskowaną dokumentację medyczną. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta za udostępnienie dokumentacji medycznej w sposób określony w art. 27 ust. 1 pkt 2 i 5 oraz w ust. 3 podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych może pobierać opłatę. Stosownie zaś do art. 28 ust. 2a ustawy opłaty, o której mowa w ust. 1, nie pobiera się w przypadku udostępnienia dokumentacji medycznej pacjentowi albo jego przedstawicielowi ustawowemu po raz pierwszy w żądanym zakresie i w sposób, o którym mowa w art. 27 ust. 1 pkt 2 i 5 oraz ust. 3 ustawy. Wbrew twierdzeniom skargi, w przedmiotowej sprawie organ nie naliczył skarżącemu opłaty, o której mowa w art. 28 ust. 1 ustawy, a jedynie domaga się zwrotu kosztów związanych z wysyłką listu poleconego za pośrednictwem operatora pocztowego. Powyższe wynika jednoznacznie z akt sprawy, w tym pism organu z dnia [...] marca 2020 r. oraz z dnia [...] maja 2020 r., w których WZSOZ zwracał się do strony o uiszczenie stosownej opłaty w wysokości [...] zł. Nie ulega przy tym wątpliwości, że bezpieczeństwo korespondencji zawierającej "wrażliwe" dane osobowe, mogło być zapewnione wyłącznie przez przesłanie dokumentacji listem poleconym lub przez jej odbiór osobisty przez stronę. Skoro dokumentacja medyczna została wysłana listem poleconym, organ uprawniony jest do zwrotu kosztów związanych z wysyłką tego listu. Z przedstawionych względów, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 oraz art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - orzekł, jak w pkt I-IV sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).