IV SAB/Wr 193/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków, Sędziowie Sędzia NSA Henry Ożóg (spr.), Sędzia NSA Julia Szczygielska, , po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 maja 2017 r. sprawy ze skargi W.M. na bezczynność Prezydenta Miasta L. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie uprawnień do świadczenia wychowawczego oddala skargę w całości.

Pismem z dnia 23 września 2016 r. W. M. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta L. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie świadczenia "w ramach programu 500+". W uzasadnieniu skargi podniosła, że w kwietniu 2016 r. złożyła wniosek o przyznanie tego świadczenia. Po upływie ponad dwóch miesięcy organ wzywał ją do uzupełnienia wniosku o przedłożenie sądowego orzeczenia o separacji. W wielokrotnie udzielanych odpowiedziach podkreślała, że wymóg sądowego orzeczenia separacji spełnia wyrok Sądu Rejonowego w Lubinie, którego kopię złożyła wraz z wnioskiem. Punkt IV prawomocnego wyroku z dnia 18 kwietnia 2013 r. nałożył na męża A. M. obowiązek (...) opuszczenia lokalu położonego w L. przy ul. [...]. Bez wątpienia intencją Sądu było doprowadzenie do odseparowania go od żony i dziecka. Wymieniony zrealizował ten punkt wyroku w czerwcu 2013 r. W tej sytuacji żądanie przez organ dostarczenia kserokopii prawomocnego wyroku o separacji wydaje się co najmniej chybione. Ewentualne postępowanie sądowe z wniosku o orzeczenie separacji zostałoby przez sąd umorzone z uwagi na fakt, że uprzednio orzeczona separacja została zrealizowana. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta L. wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, iż przedmiotem skargi jest bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia wniosku złożonego przez skarżącą w dniu 27 kwietnia 2016 r. o ustalenie uprawnień do świadczenia wychowawczego na rzecz syna K. M., który jest pierwszym i jedynym dzieckiem skarżącej. Wymieniony wniosek został pozostawiony pismem z dnia 26 lipca 2016 r. bez rozpatrzenia. Skarżąca składając wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego wskazała, że jest mężatką ale złożyła również oświadczenie pod odpowiedzialnością karną, że pozostaje w separacji a w składzie rodziny nie wykazała danych osobowych męża. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz.195) ustawa, separacja powinna wynikać z orzeczenia sądu (art. 13, ust. 4 pkt 3b ww. ustawy). W związku z powyższym pismami z dnia 4 lipca 2016 r., 6 lipca 2016 r. kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta L. (dowód: kserokopia zarządzenia [...] z dnia 26 lutego 2016 r. w sprawie upoważnienia do prowadzenia spraw dotyczących świadczenia wychowawczego oraz do wydawania decyzji administracyjnych) wezwał skarżącą do dostarczenia wyroku orzekającego separację. W odpowiedzi na wezwania skarżąca, pismem z dnia 11 lipca 2016 r., poinformowała, że w punkcie IV wyroku z dnia 18 kwietnia 2013 r. sąd nałożył na męża skarżącej obowiązek opuszczenia lokalu położonego w L. przy ul. [...], w związku z czym ponownie oświadcza, że pozostaje w separacji. Z uwagi na powstałą wątpliwość co do charakteru prawno-procesowego pisma z dnia 11 lipca 2016 r. organ wezwał skarżącą pismem z dnia 12 lipca 2016 r. do złożenia wyjaśnień, czy pismo stanowi zażalenie na przewlekłe postępowanie lub wskazanie innego charakteru prawno-procesowego pisma. Wyjaśnił ponadto, że przedłożone przez skarżącą orzeczenie Sądu Rejonowego w Lubinie Wydział II Karny nie stanowi orzeczenia o separacji i wskazał na konieczność udokumentowania separacji orzeczeniem sądu okręgowego wydziału cywilnego oraz poinformował o terminowości załatwienia sprawy uregulowanej w art. 49 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Jednocześnie organ wyjaśnił skarżącej, że jeżeli nie została orzeczona przez sąd okręgowy separacja, to powinna uzupełnić wniosek o dane męża. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia 18 lipca 2016 r. skarżąca poinformowała, że wątpliwości dotyczące charakteru prawno-procesowego zostaną wyjaśnione w skardze, jaką wniesie do Prezydenta Miasta L.. Ponownie oświadczyła, że ze swoim mężem pozostaje w separacji, nie przedkładając orzeczenia sądu o separacji. Pismem z dnia 26 lipca 2016 r. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta L., Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. powiadomił skarżącą o pozostawieniu bez rozpatrzenia jej wniosku w sprawie ustalenia uprawnień do świadczenia wychowawczego z uwagi na nieuzupełnienie wymaganego przepisami prawa orzeczenia sądu o separacji i nie wskazania danych osobowych męża w przypadku braku orzeczenia o separacji. Skarżąca wniosła zażalenie z dnia 16 sierpnia 2016 r. na niezałatwienie w terminie sprawy dotyczącej ustalenia uprawnień do świadczenia wychowawczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. nr [...] uznało zażalenie za nieuzasadnione. W przedstawionym powyżej stanie faktycznym organ, wbrew stanowisku skarżącej, nie pozostawał w bezczynności. Zgodnie z art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywania dzieci na wydanie decyzji i wypłatę świadczeń organ miał 3 miesiące licząc od dnia złożenia wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Pierwsze czynności w sprawie organ podjął po upływie 2 miesięcy a pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia (na skutek nie uzupełnienia dokumentów przez skarżącą w wymaganym terminie) nastąpiło przed upływem 3 miesięcy od dnia złożenia niepoprawnie wypełnionego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Z przepisów ustawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że do wniosku, o jakim mowa w art. 13 ust. 1 należy dołączyć prawomocne orzeczenie sądu orzekające rozwód lub separację. Skarżąca złożyła w dniu 27 kwietnia 2016 r. oświadczenie, iż z mężem jest w separacji "nie tworzy rodziny, nie mieszkamy razem, mąż nie uczestniczy w życiu syna". Wezwana następnie do dołączenia do akt kserokopii prawomocnego wyroku orzekającego separację powołała się na wyrok karny Sądu Rejonowego w Lubinie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt [...], który m.in. nałożył na męża skarżącej obowiązek opuszczenia lokalu wspólnie zamieszkiwanego, a nadto, że mąż opuścił ten lokal i nie zamieszkuje w nim od czerwca 2013 r. Rację ma jednak organ pomocy społecznej gdy stwierdza, że tej sytuacji faktycznej nie można utożsamiać z separacją, która jest kategorią prawną (stwierdza ją orzeczenie Sądu). Z przepisu § 2 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze (Dz.U. poz. 214) także wynika, że w przypadku osoby samotnie wychowującej dziecko do wniosku o świadczenie wychowawcze należy dołączyć m.in. odpis prawomocnego orzeczenia sądu orzekającego rozwód lub separację. Skarżąca natomiast we wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego odnotowała, że jest mężatką ale pozostaje w separacji. To zobowiązywało organ pomocy społecznej do wezwania do przedłożenia stosownego orzeczenia przy czym pouczono skarżącą, że w przypadku niewykonania tego żądania wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego nie będzie rozpatrzony stosownie do art. 19 wspomnianej wcześniej ustawy. W wezwaniu z dnia 12 lipca 2016 r. MOPS w L. dodał, że wyrok o jaki się zwraca do skarżącej w przedmiocie separacji wydaje Sąd Okręgowy Wydział Cywilny w Legnicy. Jest to okoliczność doniosła z punktu widzenia sytuacji dochodowej rodziny gdyż skarżąca stara się o świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko, a to przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł (art. 5 ust. 3 ustawy). Skarżąca jednocześnie była wzywana do przedstawienia danych osobowych męża, ale i tych nie określiła, co uniemożliwiło merytoryczne załatwienie sprawy. Przepis art. 19 ust. 2 ustawy stanowi, że w przypadku gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów podmiot realizujący świadczenie wychowawcze przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Nie zastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. Pisma, jakie kierował organ pomocy społecznej do skarżącej, z dni: 4 lipca 2016 r. i 6 lipca 2016 r., zawierały wezwanie "w terminie 14 dni od daty otrzymania niniejszego pisma, do pok. 145 w godzinach od 8 do 15 w celu dostarczenia kserokopii prawomocnego wyroku". Skoro obowiązku tego skarżąca nie wykonała pozostawienie jej wniosku bez rozpoznania, o czym poinformowano ją pismem z dnia 26 lipca 2016 r. należy uznać za zasadne. Ustawa jak zauważa organ pomocy społecznej nie przewiduje w jakiej formie powinno dojść do pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego, toteż posłużenie się taką formą załatwienia sprawy nie stanowi uchybienia. Prezydent Miasta L. nie jest zatem bezczynny w tym przypadku wobec czego skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).