IV SAB/Wr 169/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. R. na przewlekłość postępowania Prezydenta W. w przedmiocie dopuszczenia dowodu z rodzinnego wywiadu środowiskowego postanawia: odrzucić skargę.

Z. R. (dalej: skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na przewlekłość postępowania Prezydenta W. ( dalej: organ) w przedmiocie dopuszczenia dowodu z rodzinnego wywiadu środowiskowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczanej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: p.p.s.a. z tym uzasadnieniem że, skarżący nie skorzystał z przysługującego jemu na podstawie art. 37 k.p.a. środka zaskarżenia, czym uchybił obowiązkowi wyczerpania środków zaskarżenia, określonemu w art. 52 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art.1§1i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), zgodnie z którym sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Kognicja sądów administracyjnych określona została m. in. w art. 3 § 2 p.p.s.a. Przepis ten zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z treści wskazanego przepisu wynika, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z treści przytoczonej regulacji wynika zatem ,że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania może dotyczyć sprawy, w której organ administracji publicznej zobligowany jest wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Innymi słowy, zaskarżenie przewlekłości postępowania jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego. Przy czym z przewlekłością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. A zatem przewlekłość oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, nie załatwia sprawy w terminie, pozostając w zwłoce. W badanej sprawie skarżący uczynił przedmiotem skargi przewlekłość Prezydenta Wrocławia w sprawie dopuszczenia dowodu z rodzinnego wywiadu środowiskowego. W tym miejscu wymaga zaakcentowania ,że postanowienie rozstrzygające kwestię przeprowadzenia przez organ dowodu nie jest ani postanowieniem kończącym postępowanie, ani nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Organ jako " gospodarz postępowania" może wydać takie postanowienie w toku postępowania wyjaśniającego , a zatem ma ono charakter uznaniowy. Z przepisu art. 77 § 2 k.p.a. wprost wynika ,że w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej może zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu . Należy przy tym podkreślić, że omawiany akt należy do grupy postanowień o charakterze niezaskarżalnym , na które nie przysługuje zażalenie ani skarga do sądu administracyjnego (art. 124 § 2 k.p.a.). Natomiast zasadność przeprowadzenia lub pominięcia przez organ określonego dowodu strona może zakwestionować dopiero w odwołaniu od decyzji administracyjnej (art. 142 k.p.a.). Reasumując, skoro przepisy k.p.a. nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie przeprowadzenia przez organ określonego dowodu , to takie postanowienie - w świetle dyspozycji art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a - nie może, stanowić samodzielnego przedmiotu skargi. Skoro skarga w tego rodzaju sprawie nie jest dopuszczalna to i za niedopuszczalną uznać należy skargę na przewlekłość organu w tej sprawie. Stwierdzenie powyższego obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.