IV SAB/Wr 1301/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi A.T. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu A. T. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

Postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte wnioskiem A. T. (dalej: skarżący, strona skarżąca) o wydanie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, który wpłynął do Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ) w dniu 24 maja 2022 r. Decyzją z dnia 25 listopada 2024 r., nr SOC-PCIII.6153.1.813.2022.RB, Wojewoda udzielił skarżącemu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. W dniu 4 grudnia 2024 r. (data stempla pocztowego) skarżący, działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w przedmiocie rozpoznania złożonego przez skarżącego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Strona skarżąca wniosła o: 1) stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania; 2) stwierdzenie, że bezczynność lub przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji w sprawie wniosku strony skarżącej w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 4) przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 4 500 zł oraz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych; 5) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym bez przeprowadzenia rozprawy. Skarga oparta została na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 i art. 37 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.). W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wywodzi, że postępowanie w jej sprawie od momentu złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej trwa ponad 2,5 roku. Strona skarżąca w dniu 28 października 2024 r. wniosła do organu ponaglenie. Jednakże pomimo upływu ustawowych terminów, zdaniem strony skarżącej, w sprawie nie została wydana decyzja. Ponadto strona skarżące wskazuje, że w postępowaniu wszczętym złożonym przez nią wnioskiem nie mają zastosowania przepisy art. 100c i art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 167). W odpowiedzi na skargę datowanej na dzień 27 grudnia 2024 r. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że ww. decyzją, wydaną w dniu 25 listopada 2024 r. i dołączoną do akt administracyjnych sprawy, udzielił stronie skarżącej zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza jej analiza pod kątem dopuszczalności. Innymi słowy, sąd zobowiązany jest do zbadania, czy w danej sprawie nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi, wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarga na bezczynność podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. z tego względu, że została wniesiona po załatwieniu sprawy przez organ. Jak wynika bowiem z akt badanej sprawy, decyzja w sprawie została wydana w dniu 25 listopada 2024 r., zaś skarga będąca przedmiotem sprawy została wniesiona w dniu 4 grudnia 2024 r. (data stempla pocztowego). W związku z powyższym wymaga zaakcentowania, że obecnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - na skutek podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów uchwały z dnia z 22 czerwca 2020 r. o sygn. akt II OPS 5/19 - nie istnieje rozbieżność poglądów co do dopuszczalności skargi na bezczynność organu w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne zostało już w chwili wniesienia skargi zakończone. W uchwale wyjaśniono, że "wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.". Z uwagi na treść art. 269 § 1 p.p.s.a. powyższy pogląd ma charakter wiążący. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zajętym w uchwale i przyjąć wykładni prawa odmiennej od tej, która została zaakceptowana przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego. Możliwość wzruszenia poglądu wyrażonego w uchwale wymagałaby zainicjowania nowej procedury uchwałodawczej poszerzonego składu. Przyjąć zatem należy, że w przypadku wniesienia skargi na bezczynność po załatwieniu sprawy przez organ nie istnieje już stan bezczynności, a to oznacza, że nie istnieje już przedmiot skargi w chwili jej wniesienia. Kontrolowany bowiem w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie skargi aktualny, a nie historyczny. A zatem załatwienie sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności. Użyty w art. 53 §2b p.p.s.a. termin "w każdym czasie", którym posłużył się ustawodawca, a który jest właściwy do wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, musi być postrzegany w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego, co prowadzi do wniosku, że możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność, z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności, obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy (por. P. Dobosz, Milczenie i bezczynność w prawie administracyjnym, Kraków 2011, str. 326). Innymi słowy, jeżeli organ zakończy postępowanie administracyjne stosownym rozstrzygnięciem przed wniesieniem skargi, to w takiej sytuacji zarzucana bezczynność realnie przestaje istnieć - ustaje jako okoliczność faktyczna i tym samym nie może stanowić przedmiotu skargi. Identyczne stanowisko, dotyczące dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, zostało zawarte w uchwale podjętej przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 7 marca 2022 r. o sygnaturze akt II OPS 1/21. Ponadto zwrócić należy uwagę, że w powołanych wyżej uchwałach Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że kluczowe znaczenie dla oceny dopuszczalności skargi na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ma data zakończenia przez organ prowadzonego postępowania, przez co należy rozumieć wydanie decyzji. Zgodnie z art. 104 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Jak stanowi art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzja powinna zawierać m.in. datę jej wydania. Datą wydania decyzji pisemnej jest dzień podpisania decyzji zawierającej wymagane przez prawo elementy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że nie powinno się przy tym utożsamiać daty wydania decyzji z datą jej doręczenia. Decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia, doręczenie zaś ma na celu zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia, które następuje w chwili złożenia na decyzji podpisu osoby uprawnionej, będącej organem administracji publicznej lub przez ten organ upoważnionej zgodnie z art. 268a k.p.a. (zob. postanowienie NSA z 10 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 171/15; publ. CBOSA). W niniejszej sprawie Wojewoda wydał decyzję przed wniesieniem skargi na bezczynność tego organu i przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania. Okoliczność ta stanowi o niedopuszczalności skargi i uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. Orzeczenie o zwrocie uiszczonego wpisu, zawarte w pkt II sentencji postanowienia, znajduje oparcie w art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie, z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.