IV SAB/Wa 97/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi V. K. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) na rzecz skarżącego V. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego.

W dniu 21 marca 2018 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga V. K., reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, na bezczynność Wojewody [...] w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 24 listopada 2016 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu, bowiem przed jej wniesieniem nie wyczerpano przysługujących środków zaskarżenia w postępowaniu przed organem administracji publicznej. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Jeżeli skarżący przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego mu środka zaskarżenia, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 powyższej ustawy. Z powołanych regulacji wynika zatem, że wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia jest podstawową przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. W przypadku bezczynności organu, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje przez wniesienie środek przewidzianego w art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); względnie jeżeli 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Z treści zaś art. 37 § 3 wynika, że ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; względnie 2) do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Powyższe brzmienie art. 37 § 1 kpa obowiązuje od 1 czerwca 2017 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935). W art. 16 ustawy zmieniającej ustawodawca postanowił jednakże, że do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1. Okoliczność ta jest o tyle istotna dla niniejszej sprawy, że przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia 24 listopada 2016 r. Oznacza to, że w prowadzonym w sprawie postępowaniu administracyjnym znaleźć winny zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 37 § 1 kpa na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zatem, przed wniesieniem rozpoznawanej skargi, skarżący zobowiązany był wnieść zażalenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, tj. do organu wyższego stopnia nad Wojewodą [...] na niezałatwienie sprawy w terminie. Jednakże skarżący tego nie uczynił. Z analizy akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że wniesienie skargi do Sądu profesjonalny pełnomocnik skarżącego poprzedził wnioskami z 9 listopada 2017 r. i 15 grudnia 2017 r. o przyspieszenie rozpoznania sprawy, skierowanymi do Wojewody [...] oraz ponagleniem z 8 lutego 2018 r. Wskazać należy, że przed dniem 1 czerwca 2017 r., tj. przed nowelizacją ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepis art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zamiast nowowprowadzonego ponaglenia przewidywał zażalenie przewidziane w korelujących przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 37 § 1 kpa. W przypadku skargi na bezczynność organu administracji środkiem takim było zatem do dnia 31 maja 2017 r. zażalenie lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, zaś po tej dacie – tylko ponaglenie. W niniejszej sprawie wprawdzie profesjonalny pełnomocnik skarżącego wnioskami z 9 listopada 2017 r. i 15 grudnia 2017 r., skierowanymi do Wojewody [...], wniósł o przyspieszenie rozpoznania sprawy, jednakże pisma te nie mogą zostać przez Sąd zakwalifikowane jako zażalenie. Pełnomocnik pisma te nazywa jako "Wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy", podkreślając w treści pisma, że wnosi "o przyspieszenie rozpoznania złożonego (...) w dniu 24 listopada 2016 r. wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt tymczasowy", a więc składając wymienione pisma czynił to w przekonaniu i z pełną świadomością, że składa wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy, a nie właściwy środek zaskarżenia – zażalenie, które byłoby właściwe przed zmianą art. 37 kpa, tj. przed 1 czerwca 2017 r. Tymczasem do postępowania administracyjnego wszczętego przed 1 czerwca 2017 r. ma zastosowanie art. 37 § 1 kpa w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r., który na niezałatwienie sprawy w terminie przewidywał zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zwrócić należy także uwagę, że ówczesne brzmienie art. 37 § 1 kpa nakazywało wnieść zażalenie do organu wyższego stopnia. Tymczasem wnioski o przyspieszenie załatwienia sprawy profesjonalny pełnomocnik wniósł do Wojewody, jako organu pierwszej instancji, a więc również i z tej przyczyny omawiane wnioski o przyspieszenie nie mogą być uznane przez Sąd za zażalenie. Z pola widzenia nie może też ujść uwadze fakt, że skarżący od samego początku, również w postępowaniu administracyjnym, reprezentowany jest przez adwokata, a więc profesjonalistę, od którego należy wymagać więcej staranności w prowadzeniu sprawy aniżeli od strony nie posiadającej przymiotu profesjonalisty, a więc należy oczekiwać, że adwokat zna obowiązujące przepisy prawa. Wobec niewniesienia przez skarżącego właściwego środka zaskarżenia, jaki służył mu w postępowaniu administracyjnym przed organem wskazanym w sprawie, Sąd odrzucił skargę na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na odrzucenie skargi, orzeczenie zamieszczone w punkcie 2. postanowienia uzasadnione jest treścią art. 232 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, który stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.