Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

IV SAB/Wa 833/25

IV SAB/Wa 833/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2026-04-17

Wynik

Stwierdzono, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
17 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska, asesor WSA Paweł Konicki, , po rozpoznaniu 17 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. sp. k. z siedzibą w G. na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Mazowieckiego do rozpatrzenia wniosku A. sp. k. z siedzibą w G. z dnia 28 maja 2025 r. o wydanie zezwolenia na pracę dla C.P.; II. stwierdza, że Wojewoda Mazowiecki dopuścił się bezczynności w załatwieniu sprawy, o której mowa w punkcie I wyroku; III. stwierdza, że bezczynność, o której mowa powyżej, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. oddala skargę w pozostałym zakresie; V. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz A. sp. k. z siedzibą w G. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Pismem z 17 listopada 2025 r. A. S. S. sp. [...]. z siedzibą w G. K. (dalej: Spółka lub skarżąca), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody M. (dalej: Wojewoda lub organ) w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenia zezwolenia na pracę dla C. A. P. (dalej: cudzoziemiec) na terytorium RP. W skardze wniesiono o: 1) stwierdzenie, iż Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie dotyczącej udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pracę na terytorium RP na rzecz Spółki na podstawie wniosku skierowanego w dniu 28 maja 2025 r.; 2) stwierdzenie, iż Wojewoda dopuścił się bezczynności w niniejszej sprawie z naruszeniem prawa; 3) zobowiązanie Wojewody do podjęcia działań w sprawie z wniosku w sprawie dotyczącej udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pracę na terytorium RP na rzecz Spółki w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku; 4) przyznanie skarżącej na podstawie art. 149 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.) od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 5) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przez organ: 1) art 6, art 8 w zw. z art. 35 oraz art. 36 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z prawem i w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej poprzez brak uwzględnienia, iż postępowanie administracyjne powinno zostać zakończone w określonym ustawowo terminie, a w przypadku niedochowania tego terminu organ jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy; 2) art. 12 k.p.a. poprzez naruszenie zasady szybkości postępowania; 3) art. 35 § 1 oraz § 3 k.p.a. poprzez przekroczenie terminów na załatwienie sprawy przez organ i brak podjęcia działań w zakresie złożonego wniosku w terminach go obowiązujących; 4) art. 36 k.p.a. przez brak poinformowania skarżącej o niedochowaniu ustawowego terminu na rozpoznanie sprawy i brak zawiadomienia o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w dniu 27 maja 2025 r. złożyła wniosek do Wojewody M. o udzielenie Cudzoziemcowi zezwolenia na pracę na terytorium RP. Na dzień skierowania skargi Organ nie wydał zezwolenia na pracę, pomimo upływu ponad 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podnosząc że wniosek o wydanie zezwolenia na pracę został rozpatrzony w najszybszym możliwym terminie. Organ podjął szereg czynności niezbędnych dla rozpatrzenia przedmiotowego podania, czynności te nie miały charakteru pozornego. Organ wskazał, że w dniu 28 maja 2025 r. za pośrednictwem systemu [...].gov.pl wpłynął wniosek Spółki o wydanie zezwolenia na pracę typ A dla cudzoziemca, na stanowisko robotnik wykonujący prace proste w przemyśle, na okres ważności od 20 lipca 2025 r. do 19 lipca 2026 r. Wniosek nie zawierał braków formalnych. Organ podniósł, że dokonał analizy posiadanego materiału dowodowego pod kątem spełnienia przesłanek do wydania zezwolenia na pracę. Jednocześnie dokonał weryfikacji pracodawcy pod kątem okoliczności, o których mowa w art. 88j ust. 1 pkt 3-7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2025 r., poz. 214, dalej: ustawa o promocji zatrudnienia), oraz dopełniania obowiązków związanych z prowadzeniem działalności lub powierzaniem pracy innym osobom przez podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi, w tym opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na Fundusz Emerytur Pomostowych oraz związanych z uiszczeniem podatków. Biorąc pod uwagę liczbę wniosków złożonych przez Skarżącą do Wojewody, powziął on wątpliwości m.in. co do faktycznego celu uzyskania zezwolenia na pracę cudzoziemca, tj. czy wniosek o wydanie zezwolenia na pracę został złożony dla pozoru, a zezwolenie będzie wykorzystane przez cudzoziemca w celu innym niż wykonywanie pracy dla danego podmiotu oraz przedmiotu działalności Spółki. Ponadto Organ podjął czynności w celu ustalenia, czy podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi dopełniania obowiązków związanych z prowadzeniem działalności lub powierzaniem pracy innym osobom przez podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi określonych w art. 88j ust. 2b pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia. W związku z powyższym w dniu 25 września 2025 r. na podstawie art. 50 § 1 k.p.a. organ wezwał Skarżącą do przedstawienia w terminie 14 dni od daty odebrania pisma m.in.: dokumentów, z których wynika, że podmiot powierzający pracę Skarżącej posiada środki finansowe lub źródła dochodu niezbędne do pokrycia zobowiązań wynikających z powierzenia pracy ww. cudzoziemcom; dokumentów potwierdzających wykonanie usługi wskazanej w umowie z 15 października 2018 r. z A. sp[...]sp[...]., załączonej do wniosków (np. aktualne faktury). Wezwano również do przedstawienia dokumentów potwierdzających posiadanie infrastruktury, sprzętu, środków niezbędnych do wykonywania zadań na stanowisku wskazanym we wniosku w zakresie PKD podanego w pkt 1.4.7. wniosku, tj PKD 1012Z (przetwarzanie i konserwowanie mięsa z drobiu); załączenia przykładowych umów zawartych pomiędzy cudzoziemcami a Skarżącą, w sprawie których tutejszy organ wydał zezwolenia na pracę wraz z potwierdzeniem zgłoszenia do ubezpieczenia za ostatnie 3 miesiące (ZUS RCA wraz z potwierdzeniem wysłania); dokumentów potwierdzających stan zatrudnienia z ostatnich 3 miesięcy oraz dokumentów potwierdzających zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego pracowników lub innych osób objętych obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, dla których wydane zostały zezwolenia na pracę (ZUS DRA). Organ poinformował również o przewidywanym terminie wydania decyzji oraz o możliwości zapoznania się z aktami, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W dniu 8 października 2025 r. wpłynęły dwie korekty podania wraz z załączoną dokumentacją. Z uwagi na to, że załączony materiał dowodowy nie był w ocenie Organu wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, w dniu 27 października 2025 r. organ ponownie wezwał stronę do przedstawienia dokumentów, wskazanych we wcześniejszym wezwaniu. Organ poinformował również stronę o przewidywanym terminie wydania decyzji oraz o możliwości zapoznania się z aktami, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Pismo zostało skutecznie doręczone 6 listopada 2025 r. W dniu 13 listopada 2025 r. wpłynęły kolejne korekty z załączonym materiałem dowodowym. Organ wskazał w dalszej kolejności, że ponownie przeanalizował zebrane dokumenty i w dniu 21 listopada 2025 r. decyzją nr [...] na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1, art. 88j ust. 2b ustawy w zw. z art. 102 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odmówił wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca. W piśmie z dnia 20 marca 2026 r. Skarżąca odniosła się do stanowiska Organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę. Skarżąca podtrzymała stanowisko wyrażone w skardze w zakresie dopuszczenia się przez Organ bezczynności w rozpatrzeniu opisanego wyżej wniosku, wskazując na opieszałość Wojewody, który wydał decyzję dopiero po wniesieniu przedmiotowej skargi. Skarżąca rozwinęła ponadto argumentację wniosku o przyznanie od Organu sumy pieniężnej wskazując, że Skarżąca poniosła szkodę w wyniku bezczynności Wojewody, albowiem skoro cudzoziemcy, których dotyczyły złożone przez Spółkę wnioski nie mogli legalnie wykonywać pracy, to Spółka ponosiła koszty ich utrzymania nie osiągając jednocześnie przychodów z ich pracy. Jednocześnie z powołaniem na orzecznictwo wskazała, że suma pieniężna nie jest zależna od poniesionej szkody, z czego pełnomocnik Skarżącej wyprowadził wniosek, że sąd uprawniony jest do przyznania na rzecz strony skarżącej odpowiedniej sumy pieniężnej według swego uznania, bez konieczności wskazywania przez stronę poniesionych strat lub szkód. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że w całości popiera i przyjmuje za własne poglądy, wyrażone w analogicznych sprawach, przez inne składy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (por. wyrok m.in. WSA w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 697/25, IV SAB/Wa 698/25, IV SAB/Wa 691/25). Zgodnie z art.1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Środki dyscyplinujące, które pozostają w dyspozycji Sądu w razie uwzględnienia skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania, określa w pierwszej kolejności art. 149 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy ta bezczynność była zawiniona przez organ, czy też nie. Jednocześnie, w myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Art. 149 § 2 p.p.s.a. stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W myśl art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Stosownie do treści art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wymóg wniesienia w/w ponaglenia został przez Skarżącego dopełniony (pismo z 24 marca 2025 r.). W ocenie Sądu skarga jest zasadna, albowiem organ pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku Skarżącej. W myśl art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Z zasady tej wypływa dla organów obowiązek prowadzenia postępowania bez zbędnej zwłoki i opieszałości w podejmowanych czynnościach. Naturalną konsekwencję zasady szybkości postępowania stanowi wprowadzenie obowiązku załatwienia sprawy w terminach określonych w art. 35 § 1 – 5 k.p.a. Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do tych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Zgodnie z treścią art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. W orzecznictwie przyjmuje się, że pojęcie "bezczynności organu" jest nie tylko pojęciem prawniczym, ale i prawnym, ponieważ ustawodawca posługuje się nim w treści przepisów prawa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., jako kryterium wyznaczającym zakres sądowej kontroli administracji. Najczęściej pod tym pojęciem rozumie się stan, w którym organ nie załatwia sprawy w określonym terminie. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie (zob. wyrok NSA z 6 grudnia 2023 r., I OSK 486/23, LEX nr 3652884). Jak trafnie podkreślono w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt I OPS 5/19: "pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1) i pkt 2) k.p.a. po zmianach tej ustawy dokonanych ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 r. poz. 935), uzyskując odmienny znaczeniowo sens. I tak bezczynność zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy, zaś przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, iż organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód". Analiza przebiegu postępowania prowadzi do wniosku, że w sprawie doszło do bezczynności Wojewody, ponieważ sprawa nie została załatwiona w określonym w art. 35 k.p.a. terminie. W szczególności należy zwrócić uwagę na brak podejmowania jakichkolwiek czynności w sprawie w okresie od 28 maja 2025 r. (data wpływu wniosku) do dnia 25 września 2025 r. (data pierwszego wezwania skarżącej do uzupełnienia dokumentacji). Zwlekanie przez Wojewodę z podejmowaniem czynności w postępowaniu przez prawie 4 miesiące w sytuacji gdy zasadą powinno być załatwienie sprawy w ciągu miesiąca, stanowi naruszenie art. 35 § 3 k.p.a. Natomiast decyzja kończąca postępowanie w sprawie została wydana po upływie kolejnych 3 miesięcy, co łącznie składa się na blisko 7 miesięcy od wpływu wniosku, już po wniesieniu skargi na bezczynność. Takiego okresu oczekiwania na załatwienie sprawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pracę dla cudzoziemca nie uzasadnia okoliczność, że organ dokonywał weryfikacji pracodawcy pod kątem różnych okoliczności oraz dopełniania obowiązków związanych z prowadzeniem działalności lub powierzaniem pracy innym osobom przez podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi. Podobnie nie ma wpływu fakt, że organ dopiero pismem z 25 września 2025 r. poinformował Stronę, że sprawa będzie rozpatrzona do dnia 27 października 2025 r. a następnie w 27 października 2025 r. wyznaczył kolejny termin załatwienia sprawy, tj. na dzień 24 listopada 2025 r. i w tym terminie wydał ostatecznie decyzję. Powyższe okoliczności obligowały Sąd do stwierdzenia, na podstawie art.149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., iż rozpatrując sprawę Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę (pkt II sentencji wyroku). Wobec wydania przez Wojewodę w dniu 21 listopada 2025 r. decyzji brak było podstaw do zobowiązywania organu na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do wydania w określonym terminie aktu. Wobec tego Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji. Jednocześnie art. 149 § 1a p.p.s.a. zobowiązuje sąd administracyjny, który stwierdził bezczynność organu w prowadzonym postępowaniu administracyjnym lub przewlekłe jego prowadzenie, do jednoczesnego stwierdzenia, czy w/w bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że "za rażące naruszenie prawa uznaje się stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wa 492/22). Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyrok WSA w Warszawie z 11 grudnia 2013 r., sygn. I SAB/Wa 525/13). Dokonując w świetle w/w kryteriów oceny przebiegu postępowania objętego skargą, Sąd uznał, że w sprawie zaistniała bezczynność ostatecznie nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa (pkt III sentencji wyroku). Należy w tym kontekście zaznaczyć, iż przy określaniu stopnia naruszenia przez Organ przepisów k.p.a. regulujących terminowość załatwiania spraw administracyjnych, nie mógł ujść uwadze Sądu, znany mu z urzędu zarówno fakt pewnego stopnia skomplikowania spraw dotyczących cudzoziemców, jaki i fakt rozpatrywania przez Organ ich dużej liczby, co w naturalny sposób znacznie utrudnia dotrzymywanie terminów kodeksowych. Dostrzegając tego rodzaju uwarunkowania, w pewnym zakresie usprawiedliwiające niedochowanie przez Organ ustawowych terminów, przewidzianych w k.p.a., Sąd zwraca uwagę, że taki stan nie zwalnia z obowiązku systematycznego podejmowania działań organizacyjnych, które umożliwią mu wypełnianie ustawowych obowiązków. Należy jednak zauważyć, że organ – gdy już rozpoczął podejmowanie czynności w toku postępowania – sprawnie zwracał się do Spółki w celu uzupełnienia materiału dowodowego, zaplanował także jego zakończenie. Czas trwania postępowania od momentu skierowania pierwszego wezwania do wydania decyzji wyniósł w istocie 3 miesiące, zatem gdyby nie poprzedzający ten czas okres pasywności Wojewody, istniała możliwość zakończenia sprawy w terminach zakreślonych przez kodeks postępowania administracyjnego. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyrok NSA: z 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18; z 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1802/19; publ. CBOSA). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie mieliśmy do czynienia z celowym przedłużaniem postępowania przez Organ. Z tych samych względów Sąd orzekł, jak w puncie IV wyroku na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. o oddaleniu skargi w pozostałym zakresie. Nie mogła w szczególności zasługiwać na uwzględnienie argumentacja pisma Strony z 20 marca 2026 r. w zakresie, w jakim dotyczy wniosku o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej. Sąd podziela oczywiście stanowisko wyrażone w orzeczeniach cytowanych w opisanym wyżej piśmie Strony, jednakże nie przemawiają one wbrew argumentacji Strony za uwzględnieniem jej wniosku. Pełnomocnik Spółki błędnie rozpoznała bowiem istotę rozważań wyrażonych przez sądy w uzasadnieniach cytowanych orzeczeń. W przywołanym przez Stronę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 stycznia 2020 r. (sygn. akt III SAB/Wr 1162/19) sąd we Wrocławiu stwierdził, że przyznanie stronie sumy pieniężnej nie jest uzależnione od wykazania konkretnego, materialnego wymiaru szkody. Pełnomocnik Strony błędnie wyciąga z tego wniosek, że Sąd uprawniony jest do zasądzenia na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w przypadku wystąpienia po jej stronie szkody, bez jednoczesnej konieczności wykazywania przez stronę skarżącą rozmiarów tej szkody. Z utrwalonego orzecznictwa, z którym w zgodzie pozostają cytowane przez Stronę wyroki, rzeczywiście wynika, że Sąd władny jest zasądzić od organu administracji publicznej pozostającego w bezczynności sumy pieniężnej bez konieczności wykazywania przez stronę poniesionej w wyniku tej bezczynności szkody. Stanowi to jednak oczywistą konsekwencję faktu, że przyznanie stronie sumy pieniężnej w ogóle nie jest zależne od poniesionej przez nią szkody. Ocena ta wyrażona została zresztą wprost w cytowanym przez Stronę wyroku NSA z 16 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2591/20, w którym NSA stwierdził, że "ustawodawca przewidując możliwość przyznania sumy pieniężnej w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie określił żadnych kryteriów tego rozstrzygnięcia poza wysokością (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Brak więc podstaw, aby twierdzić, że suma pieniężna jest zależna od poniesionej szkody". Pełnomocnik strony również z cytowanego wyżej wyroku WSA we Wrocławiu błędnie wyciągnął opisane wyżej wnioski, podczas gdy także ten sąd w wyroku tym zauważył, że "powyższe nie jest tożsame z funkcją odszkodowawczą i zasądzenie sumy pieniężnej na tej podstawie nie wiąże się z określeniem materialnego wymiaru szkód poniesionych ewentualnie przez stronę". Raz jeszcze podkreślić należy, że z cytowanego przez Stronę orzecznictwa wynika, że przyznanie sumy pieniężnej w ogóle nie jest uzależnione od wystąpienia szkody. W orzecznictwie wskazuje się, że przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej stanowi instytucję sui generis, której charakter jednakże zbliża ją do zadośćuczynienia za krzywdę. Ma ona bowiem zrekompensować stronie dolegliwości, niedogodności, negatywne przeżycia, na jakie została narażona wskutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jak zwracano uwagę w orzecznictwie, suma pieniężna nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych, lecz stanowi swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Przyznanie tej sumy powinno być uzależnione od czasu trwania postępowania, rodzaju sprawy i jej znaczenia dla skarżącego oraz ewentualnego zachowania skarżącego, jeżeli przyczynił się on do wydłużenia postępowania (por. wyrok NSA z 7 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OSK 4234/21). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w wyroku z 28 kwietnia 2020 r. (sygn. akt I OSK 1275/19), że instytucja ta ma przede wszystkim na celu danie stronie swoistego zadośćuczynienia za ignorowanie jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy. W zakresie, jakim instytucja ta spełnia funkcję kompensacyjną, stanowi ona dla strony skarżącej rekompensatę za krzywdę moralną spowodowaną nadmierną długością postępowania i następuje wysokości proporcjonalnej do wielkości zwłoki, jej przyczyn oraz dotkliwości dla skarżącego (por. wyroki NSA z 6 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 532/19 oraz z 23 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 1662/16). Na tę kwestię zwracał zresztą uwagę NSA w cytowanym wyżej i powołanym przez stronę wyroku z dnia 16 grudnia 2000 r., w którym wskazał, że "suma pieniężna ma funkcję swoistego zadośćuczynienia". Z powyższego wynika, że odpowiedzialność za szkodę przewidziana w art. 4171 § 3 k.c. wyklucza traktowanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 i 154 § 7 p.p.s.a. jako odszkodowania (por. wyroki NSA z 14 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 111/19 oraz z 6 sierpnia 2019 r. - II OSK 1802/19), a zatem omawiana instytucja nie może być rozumiana w ten sposób, że chodzi o odszkodowanie za poniesioną szkodę wynikającą z bezczynności lub przewlekłego prowadzenia sprawy przez organ administracji. Przeczy temu wyraźna regulacja przedstawiona w art. 154 § 4 p.p.s.a., a także terminologia zastosowana przez ustawodawcę, który w art. 154 § 7 p.p.s.a. nie użył sformułowania "odszkodowanie", lecz celowo: "suma pieniężna" (por. wyrok NSA z 25 października 2019 r. II OSK 1360/19, publ. CBOSA). W związku z tym przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. nie wyklucza możliwości dochodzenia przez stronę w postępowaniu cywilnym naprawienia szkody wynikłej z bezczynności lub przewlekłości prowadzonego postępowania. Dopiero też w takim postępowaniu strona byłaby zobligowana do wykazania wystąpienia po jej stronie określonej uszczerbku majątkowego bądź niemajątkowego. W postępowaniu w przedmiocie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie ma miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego co do zaistniałej szkody czy krzywdy (por. wyroki NSA z: 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1969/19, 7 października 2021 r. sygn. akt I OSK 378/21, 21 października 2022 r. sygn. akt III OSK 5618/21). Na zasadzie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz Skarżącej zwrot poniesionych kosztów postępowania o czym postanowiono w punkcie V sentencji wyroku. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
17 grudnia 2025
Symbol z opisem
6337 Zatrudnianie cudzoziemców 658
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Agnieszka Wąsikowska /przewodniczący sprawozdawca/ Anita Wielopolska Paweł Konicki

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny