IV SAB/Wa 706/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Kaja Angerman, Sędzia WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, Sędzia WSA Michał Sułkowski (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2026 r. sprawy ze skargi A. sp. k. z siedzibą w G. na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pracę dla cudzoziemca 1. stwierdza, że Wojewoda Mazowiecki dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku A. sp. k. z siedzibą w G. z 30 maja 2025 r. o udzielenie zezwolenia na pracę dla Y.; 2. stwierdza, że bezczynność, o której mowa w punkcie 1 wyroku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz A. sp. k. z siedzibą w G. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

[...] sp. komandytowa z siedzibą w G.(dalej również "Spółka"), reprezentowana przez adwokata, w pismach z 21 października 2025 r. i 5 listopada 2025 r. o takiej samej treści wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody M. w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pracę cudzoziemca (Y.) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W skardze wniesiono o: 1. stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie dotyczącej udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pracę na terytorium RP na rzecz Spółki na podstawie wniosku skierowanego w dniu 30 maja 2025 r.; 2. stwierdzenie, iż Wojewoda dopuścił się bezczynności w przedmiotowej sprawie z naruszeniem prawa; 3. zobowiązanie Wojewody do podjęcia działań w sprawie z wniosku w sprawie dotyczącej udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pracę na terytorium RP na rzecz Spółki w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku; 4. przyznanie skarżącej na podstawie art. 149 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "P.p.s.a.") od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.; 5. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art 6 K.p.a. w zw. z art 8 K.p.a. w zw. z art. 35 oraz art. 36 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z prawem i w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej poprzez brak uwzględnienia, że postępowanie administracyjne powinno zostać zakończone w określonym ustawowo terminie, a w przypadku niedochowania tego terminu organ jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy; 2. art. 12 K.p.a. poprzez naruszenie zasady szybkości postępowania; 3. art. 35 § 1 oraz § 3 K.p.a. poprzez przekroczenie terminów na załatwienie sprawy przez organ i brak podjęcia działań w zakresie złożonego wniosku w terminach go obowiązujących; 4. art. 36 K.p.a. przez brak poinformowania skarżącej o niedochowaniu ustawowego terminu na rozpoznanie sprawy i brak zawiadomienia o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że 30 maja 2025 r. złożyła wniosek do Wojewody M. o udzielenie zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium RP. Na dzień skierowania skargi organ nie wydał zezwolenia na pracę, pomimo upływu 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Nie wypełnił też obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 K.p.a. Uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej, skarżąca stwierdziła, że orzeczenie zgodne z żądaniem będzie pełniło rolę zbliżoną do przyznania zadośćuczynienia wobec naruszenia prawa strony do rozpatrzenia jej wniosku o zezwolenie na pracę cudzoziemca na terytorium RP. Wskazała, że bezczynność organu pociągnęła za sobą dla Spółki duże straty finansowe i wpłynęła negatywnie na jej działalność. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, przedstawił przebieg postępowania i podniósł, że wniosek o wydanie zezwolenia na pracę został rozpatrzony w najszybszym możliwym terminie. Organ podjął szereg czynności niezbędnych dla rozpatrzenia przedmiotowego podania, czynności te nie miały charakteru pozornego. Organ wskazał na znaczną liczbę prowadzonych postępowań oraz niedostosowanie systemów teleinformatycznych, jak również konieczność rozpoznawania spraw według kolejności wpływu. W odniesieniu do wniosku o przyznanie sumy pieniężnej organ podniósł, że skarżąca nie wykazała żadnej straty. Organ wniósł także o niezasądzanie na rzecz skarżącej kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia skargi, na podstawie art. 206 P.p.s.a. Spółka w piśmie z 18 maja 2026 r. wniosła replikę na odpowiedź organu na skargę. Podtrzymała stanowisko przedstawione w skardze i rozwinęła zarzuty skargi, nie zgadzając się przy tym z wnioskiem organu o miarkowanie kosztów postępowania. Podniosła, że w sprawie wystąpiła zarówno bezczynność organu, jak i przewlekłe prowadzenie postępowania, a oba te stany miały rażący charakter. Skarżąca wskazała, że wniosek został złożony 30 maja 2025 r., natomiast pierwszą merytoryczną czynności w sprawie - w postaci wezwania do uzupełnienia braków - organ podjął dopiero 26 września 2025 r., a więc po prawie czterech miesiącach od wszczęcia postepowania. Tak długi okres całkowitej bierności organu wypełnia przesłanki bezczynności. W ocenie Spółki, w dalszym toku sprawy postepowanie było prowadzone w sposób wyraźnie nieefektywny. Pomimo analogicznego stanu faktycznego do spraw wcześniej rozpatrywanych przez organ, dopiero po upływie czterech miesięcy skierowano dwa wezwania obejmujące szeroki zakres dokumentów. Sam fakt skierowania takich wezwań po upływie okresu przewidzianego na załatwienie sprawy świadczy o opieszałości organu, lekceważącym podejściu do obowiązku terminowego prowadzenia postepowania oraz braku realnej woli załatwienia sprawy. Wezwania zostały uzupełnione przez stronę, jednak mimo to organ nie wydał rozstrzygnięcia do dnia wniesienia skargi na bezczynność. Jak skonkludowała Spółka, w przedmiotowej sprawie zarówno bezczynność organu, jak i późniejsze przewlekle prowadzenie postepowania były oczywiście nieuzasadnione. Zdaniem skarżącej, argumentacja organu w istocie zmierza do przerzucenia na stronę postepowania negatywnych konsekwencji własnej niewydolności organizacyjnej. Tymczasem utrwalone jest stanowisko sądów administracyjnych, zgodnie z którym problemy kadrowe, organizacyjne, czy systemowe po stronie organu, jak również zmiany stanu prawnego lub opóźnienia we wdrażaniu nowych rozwiązań proceduralnych, nie mogą usprawiedliwiać bezczynności, ani przewlekłości postępowania. Okoliczności te pozostają w sferze ryzyka administracyjnego organu i nie mogą ograniczać praw stron postępowania. Spółka podniosła ponadto, że na potrzeby orzeczenia o przyznaniu sumy pieniężnej od organu nie była zobowiązana do szczegółowego wykazywania każdej z pozycji poniesionej szkody, np. poprzez przedkładanie dokumentów księgowych na etapie skargi na bezczynność. Stwierdziła, że szkody wskazane przez skarżącego wynikają w sposób oczywisty i logiczny z samej istoty prowadzonego postepowania oraz z materiału znajdującego się w aktach sprawy. Jak skonstatowała skarżąca, logicznym jest, że skoro cudzoziemcy nie mogą legalnie wykonywać pracy z uwagi na brak wydanego zezwolenia, to pracodawca ponosi koszty ich utrzymania (zakwaterowanie, zabezpieczenie rezerw kadrowych), a jednocześnie nie osiąga przy tym przychów z pracy tych osób. Co więcej, zmuszony jest podejmować działania kompensujące brak pracowników. Zdaniem Spółki, w realiach przedmiotowej sprawy szkoda wynika wprost z obiektywnych okoliczności, które organ zna i które sam częściowo potwierdza, wskazując skalę prowadzonych postępowań i opóźnień w ich załatwianiu. W konsekwencji nie istnieją jakiekolwiek podstawy prawne, ani faktyczne do odmowy przyznania skarżącej sumy pieniężnej. Strona wywiodła ponadto, że sam fakt, iż sprawy mają charakter analogiczny nie może prowadzić do wniosku, że pełnomocnik skarżącej nie wykonywał realnej pracy procesowej. Każda skarga dotyczy odrębnego postępowania administracyjnego, innego cudzoziemca, innego stanu faktycznego co do dat, terminów i przebiegu sprawy, a nadto wymagała indywidualnej analizy akt oraz sformułowania stosowanych żądań procesowych, a także - w trakcie postepowania - indywidualnej odpowiedzi na wezwania organu. W ocenie Spółki, w sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 206 P.p.s.a. Za podstawę wyroku Sąd przyjął następujący stan sprawy. W dniu 30 maja 2025 r. za pośrednictwem systemu praca.gov.pl wpłynął do Wojewody M. wniosek Spółki o wydanie zezwolenia na pracę typu A dla ww. cudzoziemca, na stanowisko: "robotnik wykonujący prace proste w przemyśle", na okres ważności od 1 lipca 2025 r. do 30 czerwca 2026 r. W dniu 26 września 2025 r. na podstawie art. 50 § 1 K.p.a. organ wezwał skarżącą do przedstawienia w terminie 14 dni.: dokumentów, z których wynika, że podmiot powierzający pracę, tj. [...] posiada środki finansowe lub źródła dochodu niezbędne do pokrycia zobowiązań wynikających z powierzenia pracy cudzoziemcom; dokumentów potwierdzających wykonanie usługi wskazanej w umowie z dnia 15 października 2018 r. z A. sp. z o.o. sp. k., załączonej do wniosków; dokumentów potwierdzających posiadanie infrastruktury, sprzętu, środków niezbędnych do wykonywania zadań na stanowisku wskazanym we wniosku w zakresie PKD podanego w pkt 1.4.7. wniosku; przykładowych umów zawartych pomiędzy cudzoziemcami a [...] w sprawie, których tutejszy organ wydał zezwolenia na pracę wraz z potwierdzeniem zgłoszenia do ubezpieczenia za ostatnie 3 miesiące (ZUS RCA wraz z potwierdzeniem wysłania); dokumentów potwierdzających stan zatrudnienia z ostatnich 3 miesięcy oraz dokumentów potwierdzających zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego pracowników lub innych osób objętych obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, dla których wydane zostały zezwolenia na pracę (ZUS DRA). Jednocześnie organ poinformował, że przewidywany termin wydania decyzji w sprawie to 28 października 2025 r. Wezwanie zostało doręczone 30 września 2025 r. W dniu 10 października 2025 r. wpłynęły dwie korekty wniosku wraz z załączoną dokumentacją. W dniu 23 października 2025 r. wpłynęła korekta wniosku, do której dołączono skargę na bezczynność skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W dniu 27 października 2025 r. Wojewoda skierował do strony ponowne wezwanie do złożenia w terminie 7 dni dodatkowych dokumentów, tj. przykładowych umów zawartych pomiędzy Spółką a cudzoziemcami, w sprawie których organ wydał zezwolenia na pracę, wraz z potwierdzeniem zgłoszenia do ubezpieczenia za ostatnie 3 miesiące (ZUS RCA wraz z potwierdzeniem wysłania). Jednocześnie organ poinformował, że nowy załatwienia sprawy to 24 listopada 2025 r. Wezwanie zostało doręczone 6 listopada 2025 r. W dniu 13 listopada 2025 r. wpłynęły dwie kolejne korekty wniosku wraz załączoną dokumentacją. W dniu 20 listopada 2025 r. organ wydał decyzję nr [...] odmawiającą Spółce wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W pierwszym rzędzie, mając na uwadze argumentację podniesioną przez skarżącą w replice na odpowiedź na skargę - wskazującą na to, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła zarówno bezczynność, jak i przewlekłe prowadzenie postępowania - należy podzielić stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 września 2022 r. sygn. akt II OSK 871/22 (dostępny: https://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym "(...) z art. 37 § 1 K.p.a. wynika, że bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi, co oznacza, że w tej samej sprawnie nie może występować zarówno bezczynność, jak i przewlekłość [...]. Wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany ustalić rzeczywistą postać zwłoki organu administracji (bezczynność albo przewlekłość), bez względu na to, jak została sformułowana skarga dotycząca niezałatwienia sprawy przez organ administracji [...]". Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ponadto, że niezależnie od sposobu sformułowania skargi, w szczególności bez względu na to, czy domagano się w niej stwierdzenia bezczynności, czy przewlekłości postępowania, w razie uwzględnienia skargi należy wydać orzeczenie, w którym mowa wyłącznie o bezczynności, albo o przewlekłości. Analiza akt sprawy doprowadziła Sąd do wniosku, że w przedmiotowej sprawie Wojewoda M. dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącej o udzielenie zezwolenia na pracę cudzoziemca. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm. – dalej "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (m.in. w sprawach rozstrzyganych w formie decyzji administracyjnych – przyp. Sądu) lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika z art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 621 ze zm. – dalej "uwppc"), przepisów art. 37 K.p.a. nie stosuje się w sprawach wydania zezwolenia na pracę, o którym mowa m.in. w art. 26 uwppc, tj. zezwolenia na pracę cudzoziemca na rzecz polskiego podmiotu powierzającego pracę cudzoziemcowi. Tożsame unormowanie zawierał art. 10a pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 214 ze zm. – dalej "upz"). Oznacza to, że w sprawach, o których mowa, stronie nie służy prawo wniesienia ponaglenia na bezczynność lub przewlekłość do organu wyższego stopnia. Co za tym idzie, wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w tych sprawach nie wymaga poprzedzenia ponagleniem. Nie oznacza to jednak, że w postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na pracę cudzoziemca "bezczynność" i "przewlekłość" należy rozumieć inaczej niż wynika to z art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 K.p.a. Postępowanie to prowadzone jest na podstawie przepisów K.p.a., w których określono m.in. terminy załatwiania spraw. W okolicznościach rozpoznanej sprawy należało zatem podzielić stanowisko wyrażone w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 (ONSAiWSA z 2020 r. nr 6, poz. 79), zgodnie z którym, skarga na bezczynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., jest skargą na bezczynność w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a., zaś skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest skargą na przewlekłość, o której mowa w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. Przez bezczynność organu w tej sprawie należało zatem rozumieć sytuację, w której nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.). Uwzględniając powyższe, należy wskazać, że w myśl art. 35 § 1 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie do treści art. 35 § 2 K.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Wedle z kolei art. 35 § 3 K.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Stosownie do art. 35 § 5 K.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się w szczególności terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, (...) oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. W myśl art. 36 K.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (§ 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). Z akt sprawy wynika, że postępowanie w sprawie wniosku skarżącej o udzielenie zezwolenia na pracę cudzoziemca zostało wszczęte 30 maja 2025 r. Ani akta sprawy, ani analiza przepisów upz, na podstawie których Wojewoda M. rozpatrywał wniosek strony (art. 102 uwppc), nie daje podstaw, by uznać sprawę wszczętą tym wnioskiem za szczególnie skomplikowaną. W tej sytuacji Wojewoda powinien był załatwić sprawę w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 ab initio K.p.a.), albo na podstawie art. 36 § 1 lub 2 K.p.a. zawiadomić skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ administracji nie załatwił sprawy we wskazanym terminie, a przed jego upływem nie skierował do skarżącej zawiadomienia, o którym mowa w art. 36 K.p.a., wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Pierwszą czynność zmierzającą do rozpatrzenia wniosku Wojewoda M. podjął (26 września 2025 r.) prawie trzy miesiące po upływie terminu załatwienia sprawy. Postępowanie zakończył natomiast decyzją z 20 listopada 2025 r., zatem niemal pół roku po wszczęciu postępowania. Organ dopuścił się zatem bezczynności w rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku o udzielenie zezwolenia na pracę cudzoziemca. Ponieważ przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd zakończył postępowanie przez wydanie decyzji nie było podstaw do zobowiązania do wydania aktu (na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Nie mogło zwolnić Wojewody od zarzutu bezczynności wskazanie przewidywanego terminu załatwienia sprawy w piśmie z 26 września 2025 r., a następnie w piśmie z 27 października 2025 r., ponieważ przed upływem terminu określonego w art. 35 § 3 ab initio K.p.a. organ, stosownie do art. 36, nie zawiadomił o niezałatwieniu sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Nie mogły skutkować oddaleniem skargi również podniesione w odpowiedzi na skargę okoliczności związane ze znaczną ilością prowadzonych postępowań, zwiększającym się wpływem korespondencji, w tym pism procesowych składanych w toku postępowań administracyjnych prowadzonych przez Wojewodę M., czy trudnościami organizacyjnych związanymi z niedostosowaniem systemów teleinformatycznych do zmian w przepisach dotyczących zezwoleń na pracę cudzoziemców. Ocena stanu "bezczynności" ma bowiem charakter zobiektywizowany, odnoszący się do kryterium czasu. Jeżeli organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych (w okolicznościach rozpoznanej sprawy w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia postępowania – art. 35 § 3 ab initio K.p.a.), ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (w okolicznościach rozpoznanej sprawy przed upływem terminu jej załatwienia nie wskazano nowego terminu zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a.), to dopuścił się bezczynności. O ile przed upływem terminu załatwienia sprawy organ prowadzący postępowanie nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 lub 2 K.p.a., to przyczyny zwłoki nie mogą "uwolnić" go od zarzutu bezczynności. Stwierdzonej w przedmiotowej sprawie bezczynności nie można jednak uznać za rażąco naruszającą prawo. Nie każde naruszenie prawa wskutek bezczynności będzie naruszeniem rażącym (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 1925/16 – dostępny: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawodawca nie zdefiniował, kiedy taka sytuacja ma miejsce. Stwierdzenie tej kwalifikowanej postaci zwłoki organu w załatwieniu sprawy wymaga zaistnienia szczególnych okoliczności, które należy rozpatrywać indywidualnie w kontekście stanu faktycznego danej sprawy. Przyjmowana w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnia art. 149 § 1a P.p.s.a. rażące naruszenie prawa w odniesieniu do bezczynności organu łączy z bezczynnością o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającą miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (zob. też np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 5 sierpnia 2021 r. sygn. akt Il OSK 151/21, z 27 maja 2021 r. sygn. akt I FSK 644/21, z 23 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 2439/20 – dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rażącym naruszeniem prawa jest zatem stan, w którym bez żadnej wątpliwości, wahań, czy potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, można stwierdzić, że w sposób oczywisty naruszono prawo. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie to musi być nie tylko niezaprzeczalne, ale i znaczne. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym. Tymczasem, wprawdzie prawie trzy miesiące po upływie terminu załatwienia sprawy, ale przed skorzystaniem przez stronę ze środka prawnego służącego zwalczeniu opieszałości organu, Wojewoda podjął czynności zmierzające do rozpatrzenia sprawy, zobowiązując stronę do uzupełnienia żądania o szereg dokumentów. Organ ponowił wezwanie w piśmie z 27 października 2025 r. i przed upływem ponownie wyznaczonego w tym wezwaniu terminu załatwienia sprawy zakończył ją decyzją z 20 listopada 2025 r. Przekroczenie terminu samo w sobie nie może zostać uznane za rażąco sprzeczne z prawem. Wojewodzie M. nie sposób zaś przypisać oczywistego lekceważenia wniosków strony, czy oczywistego braku woli załatwienia sprawy, ani ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Należało zatem stwierdzić, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Co więcej, Sądowi z urzędu znana jest sytuacja organu związana z trudnościami kadrowymi oraz znaczącą liczbą wpływających spraw. Okoliczności te nie mogą co prawda usprawiedliwiać zaistniałej w sprawie bezczynności, niemniej są obiektywną trudnością, która powinna wpływać na ocenę, czy doszło do kwalifikowanego naruszenia prawa, jak również na ocenę zasadności przyznania od organu sumy pieniężnej na rzecz strony skarżącej. Znacząca liczba spraw podlegających rozpoznaniu i niedostateczna obsada kadrowa stanowią bowiem poważną przeszkodę w takim zorganizowaniu pracy, by rozpoznawanie spraw należących do kompetencji organu odbywało się z zachowaniem ustawowych terminów Redakcja art. 149 § 2 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że sąd nie jest związany wnioskiem strony, ani co do potrzeby zastosowania, ani co do rodzaju zastosowanego środka (wymierzenie grzywny/przyznanie sumy pieniężnej). Jego obowiązkiem jest natomiast rozważenie, czy, a jeśli tak, to który z wyżej wymienionych środków, a może oba razem, a także w jakiej wysokości, w największym stopniu zrealizuje cel skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, Sąd miał na względzie, że środek prawny, jakim jest przyznanie sumy pieniężnej od organu, jakkolwiek ma charakter kompensacyjny, to jednak nie pełni funkcji naprawienia szkody. Jak trafnie dostrzeżono w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 kwietnia 2023 r. sygn. akt I OSK 1959/22 (dostępny: https://orzeczenia.nsa.gov.pl), ustawodawca w ogóle nie wskazał, że suma pieniężna z art. 149 § 2 P.p.s.a. ma być przyznawana celem naprawienia poniesionej przez stronę szkody majątkowej, bądź niemajątkowej, wprowadzając instytucję "sumy pieniężnej", jako całkowicie odrębną od występujących w Kodeksie cywilnym "odszkodowania" i "zadośćuczynienia". W związku z tym przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. nie wyklucza możliwości dochodzenia przez stronę w postępowaniu cywilnym naprawienia szkody wynikłej z bezczynności organu lub przewlekłości prowadzonego postępowania. Sąd miał zatem na uwadze, że przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej ma przede wszystkim na celu danie stronie swoistej rekompensaty za ignorowanie jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy oraz wszelkiego rodzaju niedogodności, jakich strona doznała na skutek opieszałości organu administracji. Jak przy tym wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie, środki dodatkowe wskazane w art. 149 § 2 P.p.s.a. powinny być stosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 17 czerwca 2025 r. sygn. akt I OSK 250/25, z 29 stycznia 2025 r. sygn. akt I OSK 1833/24, z 8 stycznia 2025 r. sygn. akt I OSK 1965/24 – dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględniając powyższe, po pierwsze należy wskazać, że podnoszona przez stronę argumentacja mająca świadczyć o stratach powodowanych niedoborem pracowników i wiążącej się z tym konieczności podjęcia działań kompensujących, jak np. relokacja pracowników, czy organizowanie zastępstw, może być podnoszona w postępowaniu w sprawie o naprawienie szkody spowodowanej bezczynnością organu. Po drugie, należy stwierdzić, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w którym ustalono, iż zwłoka w wydaniu decyzji nie przekracza pięciu miesięcy, zaś z akt sprawy wynika, że organ podejmował działania zmierzające do załatwienia sprawy, dwukrotnie zobowiązując do złożenia dodatkowych dokumentów, nie ma podstaw do przyznania sumy pieniężnej, jako swoistej rekompensaty za ignorowanie interesu skarżącej w terminowym rozpatrzeniu żądania i niedogodności jakich doznała wskutek opieszałości organu. W tym stanie rzeczy, Sąd: 1. na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji; 2. na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji; 3. na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 3 sentencji; 4. na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w zw. z art. 206 P.p.s.a. zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony przez Spółkę wpis od skargi (100 zł) oraz wynagrodzenie adwokata w wysokości połowy stawki wynikającej z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2026 r. poz. 215) (240 zł). Zgodnie z art. 206 P.p.s.a. Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. W orzecznictwie podkreśla się, że "uzasadnionym przypadkiem", o którym mowa w art. 206 P.p.s.a., jest przypadek sprawy sądowoadministracyjnej, w której wystąpiły następujące okoliczności: niezwłoczne usunięcie stanu bezczynności przez organ, niewielki wkład pracy pełnomocnika wobec treści skargi i jej seryjności, inicjowanie podobnych postępowań sądowych przez stronę, brak skonkretyzowania umowy między stroną skarżącą a jej pełnomocnikiem, istnienie wątpliwości, czy rzeczywistą intencją skargi jest doprowadzenie do usunięcia bezczynności organu, czy też uzyskanie zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie zachodzą podstawy do miarkowania wysokości kosztów należnych skarżącej. Sądowi z urzędu wiadomo, że do Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło w tym samym okresie kilkadziesiąt skarg [...] sp.k. z siedzibą w G.na bezczynność Wojewody M. w rozpatrywaniu wniosków skarżącej o wydanie zezwoleń na pracę dla cudzoziemców. Spółka jest reprezentowana w tych sprawach przez tych samych dwóch adwokatów, treść skarg jest w istocie tożsama, podobnie jak treść składanych replik na odpowiedzi na skargę. Biorąc pod uwagę nakład pracy profesjonalnego pełnomocnika przy przygotowaniu przedmiotowej skargi – jako jednej z wielu tożsamych i stanowiska w sprawie – również zbieżnego z zajętym w innych podobnych sprawach, a także fakt, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, co wiązało się z brakiem konieczności stawiennictwa pełnomocnika przez sądem, zachodzą okoliczności uzasadniające ustalenie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w wysokości połowy stawki wskazanej w powołanym powyżej rozporządzeniu.