IV SAB/Wa 697/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie: Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi B. K. na bezczynność Ministra Środowiska w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia 1. stwierdza, że Minister Środowiska dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu zażalenia od postanowienia Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], 2. stwierdza, że bezczynności Ministra Środowiska nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącej B. K. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 4. w pozostałym zakresie skargę oddala.

W piśmie z dnia 24 czerwca 2020 r. B. K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Środowiska w przedmiocie nierozpatrzenia zażalenia na postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], podnosząc zarzut naruszenia art. 35 § 1,2, 3, art. 12 § 1 i 2, a także art. 36 § 1 i 2 k.p.a. Pełnomocnik skarżącej wniósł o: 1. zobowiązanie organu do załatwienia sprawy; 2. stwierdzenie bezczynności w rozpatrzeniu zażalenia; 3.stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł wskazanej w art. 149 § 2 p.p.s.a.; 4. zasądzenie zwrotu koszów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podano, że skarżąca zażaleniem z dnia 30 grudnia 2019 r. zaskarżyła postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] grudnia 2017 r. Minister nie podjął żadnej czynności w sprawie. Pismem z dnia 4 marca 2020 r. złożono ponaglenie. Ponowne ponaglenie złożono pismem z dnia 8 czerwca 2020 r. Do dnia złożenia skargi Minister nie załatwił sprawy i pozostaje w bezczynności pomimo upływu ponad 5 miesięcy od dnia złożenia zażalenia. Z uwagi na opisaną bezczynność i brak załatwienia sprawy wnioskowane jest przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, iż pomimo że sprawa nie została załatwiona w terminie, to nie pozostawał w bezczynności 5 miesięcy z uwagi na postanowienia art. 15 zzr i art. 15 zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. z 2020 r. poz. 568), które zawieszały bieg niektórych terminów. Organ zaznaczył, że przedmiotowa sprawa została załatwiona, tym samym nie pozostaje w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, ponieważ stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – zwaną dalej p.p.s.a) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Z bezczynnością organu administracji publicznej, o jakiej mowa art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. mamy do czynienia gdy organ w ustawowym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie lub postępowanie takie wprawdzie prowadził, ale nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął też stosownej czynności. Z przewlekłością zaś w sytuacji gdy organ nie załatwiając sprawy w terminie, nie pozostaje jednak w bezczynności, a podejmowane przez organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 kpa ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy (por wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., II OSK 1031/12, wyrok NSA z 3 września 2013 r., II OSK 891/13; Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H. BECK, 2014, str. 176). Stosownie do art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do tych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa na dokonanie określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). Jak wynika z akt niniejszej sprawy zażalenie z dnia 30 grudnia 2019 r. na postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], wpłynęło do organu I. instancji w dniu 3 stycznia 2020 r. (data prezentaty). Zostało przekazane do Ministra Środowiska w dniu 9 stycznia 2020 r. W dniu 4 marca 2020 r. do organu odwoławczego wpłynęło ponaglenie. Kolejne ponaglenie do organu wpłynęło w dniu 16 lipca 2020 r. Następnie w dniu 26 czerwca 2020 r. do organu II instancji wpłynęła skarga na bezczynność sporządzona 24 czerwca 2020 r. Minister Środowiska postanowieniem wydanym w dniu [...] lipca 2020 r., nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Z ustalonego stanu faktycznego wynika zatem, że postępowanie odwoławcze trwało od dnia 9 stycznia do 23 lipca 2020 r. a więc 6 miesięcy i 14 dni. Jednakże od tego okresu należy odliczyć okres od 14 marca do 23 maja 2020 r., w którym bieg terminu w postępowaniu administracyjnych uległ zawieszeniu, zgodnie z art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020 poz. 568 ze zm. Zatem faktyczny okres trwania postępowania odwoławczego wynosił 4 miesiące i 4 dni. Zasadne zatem było stwierdzenie, że Minister Środowiska pozostawał w bezczynności, ponieważ nie rozpoznał w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. złożonego zażalenia. Należy mieć przy tym na uwadze, że uwzględniając skargę na bezczynność sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz § 1a p.p.s.a.). Minister Środowiska przed rozpoznaniem skargi na bezczynność przez Sąd rozpatrzył zażalenie i w dniu 23 lipca 2020 r. wydał postanowienie kończące postępowanie zażaleniowe. W przypadku załatwienia sprawy przez organ przed wydaniem wyroku, w razie uznania skargi na bezczynność za zasadną, w miejsce zobowiązania do wydania aktu (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W takim przypadku, w stanie prawnym obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., zbędne jest umarzanie postępowania w części dotyczącej zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia (por. np. wyroki NSA z 4 listopada 2016 r., I OSK 1621/16; z 21 kwietnia 2017 r., I OSK 2242/16; 19 maja 2017 r., I OSK 2689/16 - CBOSA; por. np. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2017, Nb 10 do art. 149 oraz A. Kabat, Komentarz do art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami, teza 2, LEX 2016). Sąd uznał, że w realiach niniejszej sprawy stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pojęcie "rażącego naruszenia prawa" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę. Ocena, czy stwierdzone naruszenie przepisów postępowania prowadzące do przewlekłości postępowania miało charakter rażący, musi odbywać się z uwzględnieniem okoliczności danej sprawy. Nie może budzić wątpliwości, że okolicznościami, które mają wpływ na powyższą ocenę, jest po pierwsze czas trwania postępowania, po wtóre zaś takie przesłanki jak: stopień skomplikowania sprawy, rodzaj czynności, które musi dokonać organ administracji w celu zakończenia postępowania, podejmowane działania organu w danej sprawie i ich efektywność (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. I OSK 871/17). Postępowanie odwoławcze w sprawie trwało niewiele ponad 4 miesiące, a więc organ dopuścił się nieznacznego przekroczenia terminu do załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym. Sąd miał również na uwadze, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego oraz stanu epidemii ogłoszonego z powody COVID-19 od dnia 14 marca 2020 r. , a który trwa nadal, działania organów administracji miały charakter ograniczony. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, nie było wystarczających podstaw do uznania, że stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. Z tych samych względów, Sąd mając na uwadze czas trwania postępowania odwoławczego oraz okres ograniczeń do 23 maja 2020 r. związanych z obowiązywaniem stanu epidemii, nie znalazł podstaw do przyznania stronie na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. żądanej sumy pieniężnej, jak również z tego powodu, że zawarty w skardze wniosek o przyznanie sumy pieniężnej nie zawiera żadnego uzasadnienia w tej mierze, w którym skarżąca winna wskazać na realną krzywdę (straty, uszczerbku) wywołaną bezczynnością organu. Dlatego też Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w zakresie sumy pieniężnej. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, §1a, art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.